Sunum Dosyası Oluşturma

Sunum ve Sunum Dosyası

Sunum, bir konuyu başkalarına anlatmak için hazırlanan slaytlar veya görsellerin bütünüdür. Bir sunumun bilgisayarda kayıtlı hâline ise sunum dosyası adı verilir.

Amaç ve Hedef Kitle

Sunum dosyası oluşturulmadan önce konu, amaç ve hedef kitle belirlenmelidir. Beşinci sınıf öğrencilerine yönelik bir sunum ile yetişkinlere yönelik bir sunumun metin uzunluğu ve görsel seçimi aynı olmaz.

İçerik Taslağı ve Temel Bölümler

Sunum hazırlanmadan önce bilgilerin kâğıda not edildiği bir içerik taslağı hazırlanır. Bu planlama slaytların anlamlı bir akışla ilerlemesini sağlar.

Nitelikli bir sunum genellikle başlık slaydı, giriş, gelişme, kısa bir özet ve kaynakça olmak üzere beş temel bölümden oluşur.

Tema ve Şablon Seçimi

Şablon, belirli bir düzene sahip, önceden hazırlanmış slayt yapısıdır. Tema ise arka plan renklerinden yazı tiplerine kadar slaytların genel görünümünü tek seferde belirler.

Sunum boyunca tek bir temanın korunması görsel tutarlılık sağlar. Arka plan rengi ile metin rengi arasında belirgin bir karşıtlık olmalıdır; koyu arka planda açık yazı, açık arka planda koyu yazı rahat okunur.

Metin Kutusu ve Punto Boyutları

Slaytlara metinler Ekle bölümündeki Metin Kutusu aracı ile eklenir. Uzun paragraflar yerine sade ve öz ifadeler tercih edilmelidir.

Metinlerin rahat okunabilmesi için başlıklar en az 32 punto, içerik metinleri ise yaklaşık 24 punto büyüklüğünde seçilir. Başlıkların daha büyük yazılması hiyerarşi oluşturur.

Yazı Tipi ve Yazım Denetimi

Arial, Calibri, Verdana ve Tahoma gibi Türkçe karakterleri eksiksiz gösteren okunaklı yazı tipleri tercih edilmelidir. Başlıklar ve metinler için sunum genelinde en fazla iki farklı yazı tipi yeterlidir.

Sunum hazırlandıktan sonra yazım denetimi aracı çalıştırılarak imla hataları giderilmeli, ardından metin gözle tekrar kontrol edilmelidir.

Görsel Yerleşimi ve Hizalama

Slayt içeriğini desteklemek amacıyla fotoğraf, şekil, tablo, ses ve videolar kullanılır. Bu ögeler Ekle menüsü üzerinden slayta yerleştirilir.

Karmaşık bir görüntüyü engellemek için hizalama araçları kullanılır. Görseller slayt kenarından taşmamalı ve yazıların üzerini kapatmamalıdır.

En-Boy Oranı ve Boyutlandırma

Görseller büyütülüp küçültülürken köşe tutamaçları kullanılmalı ve en-boy oranı korunmalıdır. Kenar tutamaçlarından çekilen görseller sündürülerek doğallığını kaybeder.

Çok büyütülen fotoğraflar bulanıklaşabileceği için kaliteli görseller seçilmelidir. Bilgileri gruplamak için şekillerden, sayısal verileri düzenlemek için tablolardan yararlanılır.

Geçiş ve Animasyon Kavramları

Bir slayttan diğerine geçerken uygulanan görsel harekete geçiş denir. Slayt içerisindeki metin, resim veya şekil gibi nesnelere uygulanan hareketlere ise animasyon adı verilir.

Bu efektler süsleme amacıyla değil, dinleyicinin dikkatini sıradaki bilgiye odaklamak için kullanılır. Maddelerin konuşmacı anlattıkça ekrana gelmesi dikkatin dağılmasını önler.

Ölçülü Efekt Kullanımı

Slaytlarda ne kadar çok animasyon ve ses kullanılırsa sunumun o kadar kaliteli olacağı düşüncesi yanlıştır. Sürekli zıplayan ve dönen ögeler izleyicinin asıl mesajı kaçırmasına yol açar.

Sunum boyunca az sayıda, sade ve benzer efektler seçilmeli; aşırı hareketlerden kaçınılmalıdır.

Telif Hakkı ve Açık Lisanslar

Telif hakkı, bir eseri meydana getiren kişinin o eser üzerinde sahip olduğu manevi ve mali hakların bütünüdür. İnternette görülen her görsel ya da bilgi serbestçe kopyalanamaz.

Sunum hazırlarken lisans durumu kontrol edilmelidir. Creative Commons lisanslı veya kamu malı olarak işaretlenmiş içerikler ile kişisel fotoğraflar güvenle kullanılabilir.

Kaynakça Slaydı

Sunumun en sonuna mutlaka bir kaynakça slaydı eklenmelidir. Bu slaytta yararlanılan internet siteleri, kitaplar ve görsellerin adresleri listelenir.

Kaynak göstermek hem bilgilerin doğruluğunu ortaya koyar hem de başkalarının emeğine saygı duyulduğunu gösterir.

Düzenlenebilir Dosya Formatları

Sunum dosyaları kullanım amacına göre farklı uzantılarla saklanır. Microsoft PowerPoint programında hazırlanan düzenlenebilir sunumlar .pptx uzantısıyla kaydedilir.

LibreOffice Impress programında hazırlanan açık belge biçimindeki sunumlar ise .odp uzantısını alır. Bu dosyalarda slaytlar, animasyonlar ve metinler sonradan değiştirilebilir.

Sabit Belge Formatı ve Yedekleme

Sunumun başka bir bilgisayarda kaymadan görüntülenmesi veya yazdırılması hedeflendiğinde dosya .pdf formatında saklanır. PDF biçiminde animasyonlar çalışmaz ve içerik düzenlenemez.

Dosyalara içeriği anlatan anlamlı isimler verilmeli ve önemli çalışmalar mutlaka yedeklenmelidir.

Değerlendirme Kriterleri

Hazırlanan sunum dosyası içerik uyumu, görsel-metin dengesi, tema seçimi, mesajın açıklığı, animasyonların uygunluğu ve kaynakça kurallarına göre değerlendirilir.

Değerlendirme sırasında metinlerin sadeliği, yazı tiplerinin Türkçe karakter uyumu ve yazım denetiminin yapılıp yapılmadığı incelenir. Görsellerin orantılı olması ve dosya uzantısının amaca uygunluğu kontrol edilir.

Yapıcı Geri Bildirim

Bir sunum değerlendirilirken önce çalışmanın güçlü yönleri söylenir. Ardından geliştirilebilecek noktalar açık ve yapıcı geri bildirim diliyle ifade edilir.

Bu yöntem sunumu hazırlayan kişinin eksiklerini fark etmesini sağlarken öz güvenini de korur.