Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 6. Sınıf

Ünite 4 · Peygamberliğinden Önce Hz. Muhammed · Konu 1 / 4

Hz. Muhammed’in (sav) Doğduğu Çevre

Hz. Muhammed'in dünyaya geldiği Mekke şehrinin coğrafi, dinî, sosyal ve kültürel yapısını temel özellikleriyle inceleyen ders notları.

Kazanımlar

  1. a)Hz. Muhammed’in (sav) doğduğu çevre hakkındaki bilgileri temel kaynaklardan hareketle farkeder.
  2. b)Hz. Muhammed’in (sav) doğduğu çevreyi koşulları içerisinde açıklar.
  3. c)Hz. Muhammed’in (sav) doğduğu çevrenin koşullarını analiz eder.
  4. ç)Hz. Muhammed’in (sav) doğduğu çevrenin koşullarını günümüz koşullarıyla karşılaştırır.

Adım 1 · 7 kavram

Önce kavramları tanı

Konu boyunca bu kavramlar sık geçecek. Metinde kalın yazılan terimler fosforlu kalemle işaretli.

Kâbe
Yeryüzündeki ilk ibadethane kabul edilen ve Hz. İbrahim ile oğlu Hz. İsmail tarafından yeniden inşa edilen kutsal mabettir.
Cahiliye Dönemi
İslam öncesinde Arap Yarımadası'nda putperestlik, haksızlık ve ahlaki çöküntünün yaygın olduğu dönemi ifade eder.
Hanif
Cahiliye Dönemi'nde putperestliği reddedip Hz. İbrahim'in tevhit inancına uyarak tek Allah'a inanan kişilere verilen addır.
Kabile Düzeni
Aynı atadan gelen ve güçlü kan bağıyla birbirine bağlı olan toplulukların oluşturduğu sosyal yapıdır.
Bedevi
Arap Yarımadası'nda göçebe bir hayat süren ve geçimini ağırlıklı olarak hayvancılıkla sağlayan insanlardır.
Hadari
Şehirlerde yerleşik düzende yaşayan, ticaret ve el sanatlarıyla uğraşan toplulukları ifade eder.
Panayır
Mekke ve çevresinde kurulan, hem ticari alışverişin hem de şiir gibi kültürel etkinliklerin yapıldığı büyük pazarlardır.

Bölüm 1 / 4

Coğrafi Yapı ve Kâbe

📖 Konu Anlatımı

Mekke ve Hicaz

Hz. Muhammed, Arap Yarımadası'nın Hicaz bölgesinde yer alan Mekke şehrinde doğmuştur. Mekke, sıcak ve kurak bir iklime sahip olmasının yanı sıra verimsiz toprak yapısıyla öne çıkar.

İlk Mabet Kâbe

Kur'an-ı Kerim'e göre yeryüzündeki ilk ibadet evi Mekke'de bulunan Kâbe ibadethanesidir. Kâbe'nin ilk olarak Hz. Âdem tarafından yapıldığı, Nuh Tufanı'nda yıkıldıktan sonra Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail tarafından yeniden inşa edildiği bilinmektedir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Mekke'nin verimsiz toprak yapısını ve iklimini, tarıma elverişli çevre şehirlerin koşullarıyla zihninde karşılaştır.

Bölüm 2 / 4

Dinî Hayat ve Cahiliye Dönemi

📖 Konu Anlatımı

Cahiliye Dönemi

İslam öncesinde Arap Yarımadası'nda putlara tapma, soyla övünme, kibir, haksızlık ve zayıfları ezme gibi olumsuz davranışlar yaygındı. Bu toplumsal durum sebebiyle bu döneme Cahiliye Dönemi denmiştir.

Putperestlik ve Şirk

Mekke'deki en yaygın inanış putperestlik olarak bilinir. Taş, ağaç veya topraktan yapılan nesnelere put adı verilir. Kur'an-ı Kerim Allah'a ortak koşmayı şirk, Allah'a ortak koşanları ise müşrik şeklinde tanımlar.

Haniflik ve Diğer İnançlar

Cahiliye Dönemi'nde Hz. İbrahim'in tevhit anlayışını sürdürerek tek Allah'a inanan kişilere hanif denmekteydi. Şehrin dinî yapısında az sayıda Hristiyanlık mensubu da yer almaktaydı.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Düşün: Cahiliye Dönemi'nde yaygın olan putperestlik inancı ile Haniflik anlayışı arasındaki temel farkı değerlendir.

Bölüm 3 / 4

Sosyal ve Siyasi Yapı

📖 Konu Anlatımı

Kabile Düzeni

Mekke halkı kabile adı verilen büyük topluluklar hâlinde yaşamaktaydı. Kabile, aynı atadan gelen ve birbirine güçlü kan bağıyla bağlı olan insan grubunu ifade eder.

Siyasi Birlik ve Hukuk Eksikliği

Bölgede merkezi bir devlet yapısı, siyasi birlik ve adil bir hukuk sistemi bulunmamaktaydı. Bu hukuki boşluk kabileler arasında sürekli anlaşmazlıklara ve çatışmalara zemin hazırlıyordu.

Kabile Reisliği

Kabileleri yöneten kabile reisi mutlak bir otoriteye sahip değildi. Reislerin yetkileri sınırlı olup temel görevleri kabile içindeki anlaşmazlıklarda hakemlik yapmaktı.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Günlük Hayattan Bul: Günümüzdeki kanunlar ve mahkemeler olmasaydı, toplumda ne gibi sıkıntılar ortaya çıkabileceğini düşün.

Bölüm 4 / 4

Ekonomik Yaşam Biçimleri ve Kültürel Hayat

📖 Konu Anlatımı

Bedevi ve Hadari Yaşamı

Arap Yarımadası'nda göçebe bir hayat süren insanlara bedevi, şehirlerde yerleşik olarak yaşayanlara ise hadari denmekteydi. Bedeviler geçimlerini hayvancılık ve ticaretle, hadariler ise ticaret ve el sanatlarıyla sağlardı.

Ticaret ve Panayırlar

Mekke'de tarım yapılamadığı için ana geçim kaynağı ticaret olmuştur. Şehirde kurulan panayır isimli büyük pazarlar hem ekonomik değiş tokuşun hem de sosyal etkileşimin merkezi konumundaydı.

Sözlü Kültür ve Edebiyat

Toplumda okuryazar sayısı az olduğu için sözlü kültür oldukça gelişmiştir. Düzenlenen panayırlarda şiir yarışmaları yapılır ve hitabet sanatına büyük değer verilirdi.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Sen Olsan?: Okuryazarlığın az fakat sözlü kültürün çok gelişmiş olduğu bir toplumda önemli bilgileri geleceğe aktarmak için nasıl bir yöntem izlerdin?

Adım 3 · Görsel tekrar

Slaytlarla tekrar et

Konuyu kısa maddelerle, sunum gibi baştan sona gözden geçir.

Slaytlar yükleniyor…

Adım 4

Özet

  • Hicaz: Hz. Muhammed'in doğduğu Mekke şehrinin yer aldığı Arap Yarımadası bölgesidir.
  • Kâbe: Mekke'de bulunan ve yeryüzünde insanlar için kurulan ilk ibadet evidir.
  • Cahiliye Dönemi: İslam öncesinde putperestlik ve adaletsizliğin yaygın olduğu zaman dilimidir.
  • Putperestlik: Taş veya ağaçtan yapılan nesnelere tapan Mekke'deki en yaygın inançtır.
  • Şirk: Allah'a ortak koşmak anlamına gelen ve Kur'an'da eleştirilen inanç biçimidir.
  • Hanif: Hz. İbrahim'in tevhit geleneğine uyarak tek Allah'a inanan insanlara verilen isimdir.
  • Bedevi: Arap Yarımadası'nda göçebe olarak yaşayıp ticaret ve hayvancılıkla uğraşan kişilerdir.
  • Hadari: Mekke ve çevresinde yerleşik yaşayıp ticaret ve el sanatlarıyla geçinen topluluktur.
  • Kabile: Aynı atadan gelen ve birbirine kan bağıyla bağlı olan büyük insan grubudur.
  • Panayır: Mekke'de ticaret yapılan ve şiir yarışmaları düzenlenen büyük açık hava pazarlarıdır.

Düşün ve yorumla

Sence kanunların ve adaleti sağlayan merkezi bir yönetimin bulunmadığı bir toplumda, insanların barış içinde yaşaması mümkün müdür?

…soru

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.

Peygamberliğinden Önce Hz. MuhammedHz. Muhammed’in (sav) Doğduğu Çevre