Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 6. Sınıf Konu anlatımı

Ünite 04 Peygamberliğinden Önce Hz. Muhammed Konu 1/4

Hz. Muhammed’in (sav) Doğduğu Çevre

Hz. Muhammed'in dünyaya geldiği Mekke şehrinin coğrafi, dinî, sosyal ve kültürel yapısını temel özellikleriyle inceleyen ders notları.

Kazanımlar

23. Hafta15 Mart – 19 Mart

DKAB.6.4.1 Hz. Muhammed’in (sav) doğduğu çevreyi tarihsel bağlamda değerlendirebilme

  1. a Hz. Muhammed’in (sav) doğduğu çevre hakkındaki bilgileri temel kaynaklardan hareketle farkeder.
  2. b Hz. Muhammed’in (sav) doğduğu çevreyi koşulları içerisinde açıklar.
  3. c Hz. Muhammed’in (sav) doğduğu çevrenin koşullarını analiz eder.
  4. ç Hz. Muhammed’in (sav) doğduğu çevrenin koşullarını günümüz koşullarıyla karşılaştırır.
6. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Çöl vadisinde Kâbe ve kervan

Konu araçları6 araç

Konu bölümleri

Coğrafi Yapı ve Kâbe

Mekke'nin coğrafi yapısı ve iklimi;

  • Hz. Muhammed, Arap Yarımadası'nın Hicaz bölgesinde yer alan Mekke şehrinde doğmuştur.
  • Mekke, sıcak ve kurak iklimi ile verimsiz toprakları nedeniyle tarıma elverişli değildir.
  • Toprakları tarıma uygun olmayan Mekke'nin tahıl ihtiyacı Taif şehrinden karşılanmıştır.

İlk mabet Kâbe;

  • Kur'an-ı Kerim'e göre yeryüzündeki ilk ibadet evi Mekke'deki Kâbe'dir.
  • Kâbe ilk olarak Hz. Âdem tarafından yapılmış, Nuh Tufanı'nda yıkılmıştır.
  • Yıkılan Kâbe, daha sonra Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail tarafından yeniden inşa edilmiştir.

Dinî Hayat ve Cahiliye Dönemi

Cahiliye Dönemi ve inanç yapısı;

  • Adaletsizlik ve olumsuz davranışların yaygın olduğu döneme Cahiliye Dönemi denir.
  • Taş, ağaç veya topraktan yapılan nesnelere put denir.
  • İslam öncesi Mekke'de en yaygın inanç biçimi putperestliktir.
  • Allah'a ortak koşmaya şirk, ortak koşan kişilere ise müşrik denir.
  • Hz. İbrahim'in tevhit anlayışını benimseyip tek Allah'a inanan kişilere hanif denir.
  • Mekke'deki dinî yapıda az sayıda Hristiyanlık mensubu da bulunmaktaydı.

Dikkat Allah'a ortak koşma inancına şirket, bu inancı benimseyen kişiye ise müşrik denir.

Sosyal ve Siyasi Yapı

Toplumsal ve siyasi düzen;

  • Aynı atadan gelen ve kan bağıyla bağlı büyük topluluğa kabile denir.
  • Mekke halkı toplumsal yaşamını kabile düzeni içerisinde sürdürmüştür.
  • Arap Yarımadası'nda merkezi bir devlet, siyasi birlik ve hukuk sistemi bulunmamaktaydı.
  • Hukuk sisteminin olmaması kabileler arasında sürekli anlaşmazlıklara yol açmıştır.
  • Mutlak otoritesi bulunmayan kabile reisi kabile içi konularda sadece hakemlik yapardı.

Ekonomik Yaşam Biçimleri ve Kültürel Hayat

Ekonomik yaşam biçimleri;

  • Arap Yarımadası'nda göçebe hayat süren topluluklara bedevi denir.
  • Şehirlerde yerleşik hayat yaşayan insanlara hadari denir.
  • Bedeviler temel geçimlerini hayvancılık ve ticaret ile sağlamıştır.
  • Hadariler temel geçimlerini el sanatları ve ticaret ile sağlamıştır.
  • Mekke'de ticari ve sosyal yaşamın merkezi panayır adı verilen büyük pazarlardır.

Kültürel hayat;

  • Okuryazar sayısının azlığı sebebiyle Mekke'de sözlü kültür yaygınlaşmıştır.
  • Kurulan panayırlarda şiir yarışmaları yapılmış, hitabet sanatına büyük önem verilmiştir.

Dikkat Göçebe yaşayanlara bedevi, yerleşik şehir hayatı sürenlere ise hadari denir.

Detaylı konu anlatımı

Coğrafi Yapı ve Kâbe

Mekke ve Hicaz

Hz. Muhammed, Arap Yarımadası'nın Hicaz bölgesinde yer alan Mekke şehrinde doğmuştur. Mekke, sıcak ve kurak bir iklime sahip olmasının yanı sıra verimsiz toprak yapısıyla öne çıkar.

İlk Mabet Kâbe

Kur'an-ı Kerim'e göre yeryüzündeki ilk ibadet evi Mekke'de bulunan Kâbe ibadethanesidir. Kâbe'nin ilk olarak Hz. Âdem tarafından yapıldığı, Nuh Tufanı'nda yıkıldıktan sonra Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail tarafından yeniden inşa edildiği bilinmektedir.

Dinî Hayat ve Cahiliye Dönemi

Cahiliye Dönemi

İslam öncesinde Arap Yarımadası'nda putlara tapma, soyla övünme, kibir, haksızlık ve zayıfları ezme gibi olumsuz davranışlar yaygındı. Bu toplumsal durum sebebiyle bu döneme Cahiliye Dönemi denmiştir.

Putperestlik ve Şirk

Mekke'deki en yaygın inanış putperestlik olarak bilinir. Taş, ağaç veya topraktan yapılan nesnelere put adı verilir. Kur'an-ı Kerim Allah'a ortak koşmayı şirk, Allah'a ortak koşanları ise müşrik şeklinde tanımlar.

Haniflik ve Diğer İnançlar

Cahiliye Dönemi'nde Hz. İbrahim'in tevhit anlayışını sürdürerek tek Allah'a inanan kişilere hanif denmekteydi. Şehrin dinî yapısında az sayıda Hristiyanlık mensubu da yer almaktaydı.

Sosyal ve Siyasi Yapı

Kabile Düzeni

Mekke halkı kabile adı verilen büyük topluluklar hâlinde yaşamaktaydı. Kabile, aynı atadan gelen ve birbirine güçlü kan bağıyla bağlı olan insan grubunu ifade eder.

Siyasi Birlik ve Hukuk Eksikliği

Bölgede merkezi bir devlet yapısı, siyasi birlik ve adil bir hukuk sistemi bulunmamaktaydı. Bu hukuki boşluk kabileler arasında sürekli anlaşmazlıklara ve çatışmalara zemin hazırlıyordu.

Kabile Reisliği

Kabileleri yöneten kabile reisi mutlak bir otoriteye sahip değildi. Reislerin yetkileri sınırlı olup temel görevleri kabile içindeki anlaşmazlıklarda hakemlik yapmaktı.

Ekonomik Yaşam Biçimleri ve Kültürel Hayat

Bedevi ve Hadari Yaşamı

Arap Yarımadası'nda göçebe bir hayat süren insanlara bedevi, şehirlerde yerleşik olarak yaşayanlara ise hadari denmekteydi. Bedeviler geçimlerini hayvancılık ve ticaretle, hadariler ise ticaret ve el sanatlarıyla sağlardı.

Ticaret ve Panayırlar

Mekke'de tarım yapılamadığı için ana geçim kaynağı ticaret olmuştur. Şehirde kurulan panayır isimli büyük pazarlar hem ekonomik değiş tokuşun hem de sosyal etkileşimin merkezi konumundaydı.

Sözlü Kültür ve Edebiyat

Toplumda okuryazar sayısı az olduğu için sözlü kültür oldukça gelişmiştir. Düzenlenen panayırlarda şiir yarışmaları yapılır ve hitabet sanatına büyük değer verilirdi.

Konuyu anlama alıştırmaları

Coğrafi Yapı ve Kâbe

Karşılaştır: Mekke'nin verimsiz toprak yapısını ve iklimini, tarıma elverişli çevre şehirlerin koşullarıyla zihninde karşılaştır.

Dinî Hayat ve Cahiliye Dönemi

Düşün: Cahiliye Dönemi'nde yaygın olan putperestlik inancı ile Haniflik anlayışı arasındaki temel farkı değerlendir.

Sosyal ve Siyasi Yapı

Günlük Hayattan Bul: Günümüzdeki kanunlar ve mahkemeler olmasaydı, toplumda ne gibi sıkıntılar ortaya çıkabileceğini düşün.

Ekonomik Yaşam Biçimleri ve Kültürel Hayat

Sen Olsan?: Okuryazarlığın az fakat sözlü kültürün çok gelişmiş olduğu bir toplumda önemli bilgileri geleceğe aktarmak için nasıl bir yöntem izlerdin?

Özet

  • Hicaz: Hz. Muhammed'in doğduğu Mekke şehrinin yer aldığı Arap Yarımadası bölgesidir.
  • Kâbe: Mekke'de bulunan ve yeryüzünde insanlar için kurulan ilk ibadet evidir.
  • Cahiliye Dönemi: İslam öncesinde putperestlik ve adaletsizliğin yaygın olduğu zaman dilimidir.
  • Putperestlik: Taş veya ağaçtan yapılan nesnelere tapan Mekke'deki en yaygın inançtır.
  • Şirk: Allah'a ortak koşmak anlamına gelen ve Kur'an'da eleştirilen inanç biçimidir.
  • Hanif: Hz. İbrahim'in tevhit geleneğine uyarak tek Allah'a inanan insanlara verilen isimdir.
  • Bedevi: Arap Yarımadası'nda göçebe olarak yaşayıp ticaret ve hayvancılıkla uğraşan kişilerdir.
  • Hadari: Mekke ve çevresinde yerleşik yaşayıp ticaret ve el sanatlarıyla geçinen topluluktur.
  • Kabile: Aynı atadan gelen ve birbirine kan bağıyla bağlı olan büyük insan grubudur.
  • Panayır: Mekke'de ticaret yapılan ve şiir yarışmaları düzenlenen büyük açık hava pazarlarıdır.

Düşün ve yorumla

Sence kanunların ve adaleti sağlayan merkezi bir yönetimin bulunmadığı bir toplumda, insanların barış içinde yaşaması mümkün müdür?

…soru

Kavrama testi

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.