Fen Bilimleri · 6. Sınıf

Ünite 2 · Kuvvetin Etkisinde Hareket · Konu 2 / 2

Sabit Süratli ve Sabit Hızlı Hareket

6. sınıf Fen Bilimleri dersi Kuvvetin Etkisinde Hareket ünitesi kapsamında sürat, hız, alınan yol ve yer değiştirme kavramlarını inceleyen ders notu.

Kazanımlar

FB.6.2.3Sürat ve hız kavramlarını karşılaştırabilme

  1. a)Sürat ve hız kavramlarına ilişkin özellikleri belirler.
  2. b)Sürat ve hız kavramlarına ilişkin benzerlikleri listeler.
  3. c)Sürat ve hız kavramlarına ilişkin farklılıkları listeler.

Adım 1 · 6 kavram

Önce kavramları tanı

Konu boyunca bu kavramlar sık geçecek. Metinde kalın yazılan terimler fosforlu kalemle işaretli.

Alınan Yol
Bir hareketlinin katettiği toplam mesafeyi ifade eden yönsüz büyüklüktür.
Yer Değiştirme
Hareketlinin başlangıç ile bitiş noktası arasındaki en kısa doğrusal ve yönlü mesafedir.
Sürat
Birim zamanda alınan yolu ifade eden yönsüz bir büyüklüktür.
Hız
Birim zamandaki yer değiştirmeyi gösteren yönlü bir büyüklüktür.
Sabit Süratli Hareket
Bir hareketlinin eşit zaman aralıklarında eşit mesafeler alması durumudur.
Sabit Hızlı Hareket
Eşit zaman aralıklarında aynı yönde eşit miktarda yer değiştirilerek yapılan harekettir.

Bölüm 1 / 4

Alınan Yol ve Yer Değiştirme

📖 Konu Anlatımı

Alınan yol, bir hareketlinin katettiği toplam mesafe kadardır ve yönlü bir büyüklük değildir. Evden çıkıp okula giden bir öğrencinin katettiği tüm yolların uzunluğu alınan yolu verir.

Yer değiştirme ise yönlü bir büyüklük olup hareketlinin başlangıç noktası ile bitiş noktası arasındaki en kısa doğrusal mesafedir. Evden parka gidip tekrar eve dönen bir kişinin yer değiştirmesi 0 metre olur.

400 metrelik bir koşu parkurunda bir tur atıp başladığı noktaya gelen koşucunun aldığı yol 400 metre iken yer değiştirmesi sıfırdır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Günlük Hayattan Bul: Evden çıkıp yakındaki bir markete gidip tekrar eve dönülen bir durum düşünün. Bu süreçte alınan yol ile yer değiştirme arasındaki farkı belirleyin.

Bölüm 2 / 4

Sürat ve Hız Kavramları

📖 Konu Anlatımı

Birim zamanda alınan yola sürat denir. Sürat yönlü bir büyüklük değildir; birimi metre/saniye (m/s) veya kilometre/saat (km/h) olarak kullanılır.

Birim zamandaki yer değiştirmeye hız denir. Hız yönlü bir büyüklüktür ve birimi sürat ile aynı şekilde m/s veya km/h olarak ifade edilir.

Arabanın 50 km/h ile gittiğinin söylenmesi yön belirtmediği için sürat, kuzeye doğru 50 km/h ile gittiğinin söylenmesi ise hız tanımıdır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Araçların kilometre göstergesi ile navigasyon cihazının verdiği bilgileri sürat ve hız kavramları açısından kendi cümlelerinizle karşılaştırın.

Bölüm 3 / 4

Sabit Süratli ve Sabit Hızlı Hareket

📖 Konu Anlatımı

Eşit zaman aralıklarında eşit mesafeler alan hareketli sabit süratli hareket yapar. Bir araç her saniyede 10 metre yol alıyorsa sürati 10 m/s olur.

Araç eşit zaman aralıklarında aynı yönde eşit miktarda yer değiştiriyorsa sabit hızlı hareket gerçekleştirir. Doğu yönünde her saniye 10 metre ilerleyen bir aracın hızı doğu yönünde 10 m/s değerindedir.

İki aracın süratleri ve hız büyüklükleri eşit olsa bile hareket yönleri farklıysa hızları farklı olur.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Düşün: Düz yolda sabit süratle giden bir otomobil virajı dönerken sürati değişmediği halde hızının neden değiştiğini değerlendirin.

Bölüm 4 / 4

Sürat ve Hızın Karşılaştırılması

📖 Konu Anlatımı

Sürat ve hız kavramlarının benzer tarafı, her ikisinin de birim zamanda gerçekleşen hareketi tanımlaması ve hareket birimi olarak m/s veya km/h kullanmasıdır.

Temel fark ise yön bilgisidir. Sürat alınan yol üzerinden hesaplanan yönsüz bir büyüklükken, hız yer değiştirme üzerinden hesaplanan yönlü bir büyüklüktür.

Doğrusal bir yolda yön değiştirmeden ilerleyen bir hareketlide sürat ile hız büyüklüğü birbirine eşit çıkmaktadır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Hayal Et: Dairesel bir pistte koşan bir atlet ile düz bir koridorda koşan bir atletin hareketlerini sürat ve hız açısından kıyaslayın.

Adım 3 · Görsel tekrar

Slaytlarla tekrar et

Konuyu kısa maddelerle, sunum gibi baştan sona gözden geçir.

Slaytlar yükleniyor…

Adım 4

Özet

  • Alınan Yol: Bir hareketlinin katettiği toplam mesafeyi ifade eden yönsüz büyüklüktür.
  • Yer Değiştirme: Başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki en kısa doğrusal mesafedir.
  • Sürat: Birim zamanda alınan yolu gösteren ve yön belirtmeyen büyüklüktür.
  • Hız: Birim zamandaki yer değiştirmeyi ifade eden yönlü büyüklüktür.
  • Sabit Süratli Hareket: Cismin eşit zaman aralıklarında eşit yollar alarak ilerlemesidir.
  • Sabit Hızlı Hareket: Cismin eşit zaman aralıklarında aynı yönde eşit miktarda yer değiştirmesidir.
  • Hareket Birimleri: Sürat ve hız için metre/saniye veya kilometre/saat birimleri kullanılır.

Düşün ve yorumla

Sizce günlük hayatta otomobil göstergelerinin hız yerine sadece sürati göstermesi sürücüler için yeterli midir?

…soru

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.

Bu ünitenin soruları · 15 soruKuvvetin Etkisinde Hareket
Ünite 15 soru