Ülkemizin Türk Dünyasıyla Kültürel İş birlikleri

Türk dünyası, Orta Asya'dan Balkanlar'a kadar uzanan geniş bir coğrafi alanda ortak dil, tarih ve kültürel bağlarla birbirine bağlı halkların oluşturduğu bütündür. Yaklaşık 11,2 milyon kilometrekarelik bir alanı kapsamakta ve 250 milyonluk bir nüfus potansiyeline sahip bulunmaktadır. Coğrafi sınırları Adriyatik Denizi'nden başlayarak Büyük Çin Seddi'ne kadar uzanır.

Türk dünyasını oluşturan topluluklar siyasi yapılarına göre üç farklı grupta incelenmektedir. Birinci grupta Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti gibi bağımsız Türk devletleri yer alır.

İkinci grupta Gagavuz Yeri, Tataristan, Başkurdistan, Altay ve Sincan Uygur Özerk Bölgesi gibi özerk Türk toplulukları bulunmaktadır. Üçüncü grupta ise Bulgaristan, Yunanistan, Kosova, Irak ve İran gibi farklı devletlerin yönetimi altında yaşayan Türk nüfus bölgeleri yer almaktadır.

Mustafa Kemal Atatürk, 1933 yılında yaptığı konuşmada Sovyetler Birliği'nin dağılabileceğini öngörerek kardeş Türk halklarıyla dil, inanç ve tarih gibi manevi köprülerin sağlam tutulması gerektiğini belirtmiştir. 1991 yılında Sovyetler Birliği dağıldığında bağımsızlığını kazanan Türk cumhuriyetlerini ilk tanıyan devlet Türkiye olmuştur.

Türk dünyası ile ortak adımlar atmak ve ilişkileri geliştirmek amacıyla çeşitli uluslararası kurumlar kurulmuştur. Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), 2009 yılında "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi" adıyla kurulmuş, 2021 yılında günümüzdeki adını almıştır. Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan bu teşkilatın asıl üyeleridir.

TDT bünyesinde yürütülen çalışmalarda Kırgızistan'ın Celal-Abad şehri 2025 yılı Türk Dünyası Turizm Başkenti seçilmiştir. Ayrıca teşkilat öncülüğünde kurulan komisyon, 34 harften oluşan Ortak Türk Alfabesi önerisi üzerinde uzlaşı sağlamıştır.

Yunus Emre Enstitüsü, yurt dışında kurduğu merkezlerle Türkçe öğretmekte ve kültür-sanat faaliyetleri yürütmektedir. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) ise 2010 yılında kurulmuş olup Türkiye Bursları programı ile binlerce uluslararası öğrenciye eğitim imkânı sunmaktadır.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Balkanlar'dan Türkistan'a kadar geniş bir coğrafyada kalkınma ve iş birliği projeleri gerçekleştirmektedir. Ayrıca Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Hattı ile kurulan Demir İpek Yolu sayesinde Türk dünyası arasında ticari ve lojistik bağlar güçlendirilmiştir.

Türk dünyasının birliğini ve ortak kültürünü uluslararası alanda temsil eden önemli şahsiyetler bulunmaktadır. Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu, 26 yaşında dünyanın en genç profesörü unvanını almış ve Türkçenin korunması için yoğun mücadele vermiştir.

Sanatçı Barış Manço, eserlerinde atasözleri ile deyimleri kullanarak kültür elçiliği yapmıştır. Cep Herkülü lakaplı millî sporcu Naim Süleymanoğlu ise halter alanında elde ettiği dünya başarılarıyla Bulgaristan'daki Türklerin sesi olmuştur.

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı, Türk devlet ve düşünce hayatına yön veren 18 önemli şahsiyetin yaşam öyküsünü yabancı dillere çevirmektedir. Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı olan TÜRKSOY ise düzenlediği ressamlar buluşması gibi etkinliklerle kültürel etkileşimi artırmaktadır.