%100

Evimiz Dünya

Ülkemizin Türk Dünyasıyla Kültürel İş birlikleri

PDF Olarak İndir

6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi Evimiz Dünya ünitesi kapsamında Türk dünyası coğrafyası, bağımsız Türk devletleri, iş birliği kuruluşları ve kültürel etkileşimleri inceleyen ders notudur.

Anahtar Kavramlar
🌏

Türk Dünyası

Ortak dil ve tarihe sahip ülkeler

🎓

Ahmet Yesevi Üniversitesi

Türkiye-Kazakistan ortak kurumu

🔥

Nevruz

Ortak kutlanan bahar bayramı

📖

Yunus Emre Enstitüsü

Türk dilini ve kültürünü tanıtır

1. Türk Dünyası Coğrafyası ve Bağımsız Türk Devletleri

📖 Konu Anlatımı

Geniş bir coğrafi alana yayılan ve ortak dil, tarih ile kültürel bağlarla birbirine bağlanan Türk halklarının oluşturduğu bütüne Türk dünyası denir. Türk dünyası coğrafyası Adriyatik'ten Büyük Çin Seddi'ne kadar uzanmakta olup yaklaşık 11,2 milyon kilometrekarelik bir alanı ve 250 milyonluk nüfus potansiyelini kapsar.

Bağımsız Türk Devletleri

Günümüzde kendi bağımsız devletine sahip olan Türk cumhuriyetleri Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'dir (KKTC). Bağımsız devletlerin yanı sıra özerk Türk toplulukları ile başka devletlerin yönetimi altında yaşayan Türk nüfus bölgeleri de bulunmaktadır.

Yeraltı Kaynakları ve Ulaşım Projeleri

Türkistan coğrafyasındaki Türk cumhuriyetleri petrol, doğal gaz, taş kömürü ve uranyum gibi zengin enerji ile maden kaynaklarına sahiptir. Tarihî İpek Yolu'nu canlandırmak amacıyla Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan iş birliğiyle inşa edilen Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hattı Demir İpek Yolu olarak adlandırılmaktadır. Bu hat sayesinde ülkemiz ile Türk cumhuriyetleri arasında kesintisiz yük taşımacılığı ve ekonomik iş birliği sağlanmaktadır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Günlük Hayattan Bul: Türk dünyası haritasını inceleyerek ülkemizin bağımsız Türk devletleriyle olan kara ve deniz bağlantılarını örneklendirin.

2. Türk Dünyasıyla İş Birliği Yapan Kurum ve Kuruluşlar

📖 Konu Anlatımı

Mustafa Kemal Atatürk 1933 yılında yaptığı konuşmada Sovyetler Birliği'nin dağılabileceğini öngörmüş; dil, inanç ve tarih köprülerini sağlam tutarak soydaşlarımızla bağ kurulması gerektiğini belirtmiştir. 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla bağımsızlığını kazanan Türk cumhuriyetlerini ilk tanıyan devlet Türkiye olmuştur.

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT)

3 Ekim 2009 tarihinde kurulan yapı, 12 Kasım 2021 tarihinde Türk Devletleri Teşkilatı adını almıştır. Teşkilatın amacı Türk devletleri arasında ortak tarih, dil ve kültür mirası çerçevesinde çok taraflı iş birliğini geliştirmektir. Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan üye ülkeler; Macaristan, Türkmenistan ve KKTC ise gözlemci üyelerdir.

Yunus Emre Enstitüsü ve YTB

Ankara merkezli Yunus Emre Enstitüsü, yurt dışında kurduğu merkezlerle Türkçe öğretimi yapmakta ve Türk kültürünü tanıtmaktadır. 2010 yılında kurulan Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) ise soydaş topluluklarla ilişkileri geliştirmekte ve Türkiye Bursları programıyla uluslararası öğrencilere eğitim imkânı sunmaktadır.

TİKA ve TÜRKSOY

Türk İş birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Balkanlar'dan Türkistan'a kadar geniş bir alanda kalkınma, eğitim, sağlık ve restorasyon projeleri yürütmektedir. Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) ise düzenlediği ressamlar buluşması, sergi ve anma programlarıyla Türk dünyasının ortak sanat mirasını yaşatmaktadır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Yunus Emre Enstitüsü ile TİKA'nın kuruluş amaçlarını ve yürüttükleri faaliyet alanlarını zihninizde kıyaslayın.

3. Türk Dünyasını ve Kültürümüzü Temsil Eden Şahsiyetler

📖 Konu Anlatımı

Ülkemizin uluslararası alanda tanıtılmasına ve Türk kültürünün korunmasına katkı sağlayan pek çok bilim, sanat ve spor insanı bulunmaktadır. Bu şahsiyetler çalışmalarıyla millî hafızanın canlı kalmasını sağlamışlardır.

Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu

26 yaşında dünyanın en genç profesörü unvanını alan bilim insanıdır. Bilimsel başarılarının yanı sıra hayatı boyunca Türkçe eğitimin önemini vurgulamış ve millî kültürün yabancı kültür sömürgeciliğine karşı korunması için mücadele vermiştir.

Barış Manço

Şarkı sözlerinde atasözleri ve deyimlere yer vererek değerlerimizi yaşatan ünlü sanatçıdır. 1991 yılında devlet sanatçısı unvanı almış ve hazırladığı televizyon programlarıyla gönüllü kültür elçisi olarak Türk kültürünü dünyaya tanıtmıştır.

Naim Süleymanoğlu

"Cep Herkülü" unvanıyla bilinen efsanevi millî haltercidir. Kazandığı dünya şampiyonlukları ve kırdığı rekorların yanı sıra Bulgaristan'da baskı gören Türklerin sesini tüm dünyaya duyurarak millî bilincin simgesi olmuştur.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Düşün: Barış Manço'nun şarkılarında atasözü ve deyimleri kullanmasının toplumsal hafızanın korunması açısından önemini değerlendirin.

4. Farklı Alanlardaki Kültürel İş Birlikleri ve Ortak Miras

📖 Konu Anlatımı

Ülkemiz ile Türk devletleri ve akraba toplulukları arasında eğitim, spor, sanat, turizm ve dil alanlarında somut iş birliği projeleri yürütülmektedir. Bu çalışmalar gönül coğrafyamızdaki bağları pekiştirmektedir.

Eğitim ve Spor Alanında İş Birliği

Kazakistan'daki Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi ile Kırgızistan'daki Manas Üniversitesi ortak yükseköğretim kurumlarıdır. Spor alanında ise TİKA tarafından Tacikistan Atletizm Federasyonuna sunulan altyapı destekleri ve Türk dünyası spor oyunları örnek gösterilebilir.

Sanat, Turizm ve Ortak Türk Alfabesi

TÜRKSOY tarafından düzenlenen ressamlar sergisi ve Türk Dünyası Belgesel Film Festivali sanat alanındaki ortaklıklardır. Türk Devletleri Teşkilatı tarafından Kırgızistan'ın Celal-Abad şehri 2025 yılı Türk Dünyası Turizm Başkenti ilan edilmiştir.

Dil birliğini sağlamak amacıyla Türk Dünyası Ortak Alfabe Komisyonu tarafından 34 harften oluşan Ortak Türk Alfabesi önerisi kabul edilmiştir.

İnsani ve Sağlık Yardımları

Türk İş birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı ile sivil toplum kuruluşları, Afrika ülkesi Burundi'de sağlık taramaları yürütmektedir. Ayrıca Türkiye; Gazze ve Filistin'e gıda, barınma ve sağlık desteği sunarak gönül coğrafyasındaki toplumsal dayanışmayı sürdürmektedir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Sen Olsan?: 34 harften oluşan Ortak Türk Alfabesi'nin kabul edilmesinin Türk dünyası arasındaki iletişim ve edebiyat alanındaki katkılarını nasıl açıklardınız?

📝 Konu Özeti — Defterine Al

  • Türk dünyası: Ortak dil, tarih ve kültürel bağlarla birbirine bağlı Türk halklarının oluşturduğu bütündür.
  • Bağımsız Türk devletleri: Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'dir.
  • Demir İpek Yolu: Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hattıyla Çin'den Avrupa'ya kesintisiz ulaşım sağlayan projektir.
  • Türk Devletleri Teşkilatı: Türk devletleri arasında çok taraflı iş birliğini geliştirmek amacıyla kurulan uluslararası kuruluştur.
  • Yunus Emre Enstitüsü: Yurt dışında Türkçe öğretimi yapan ve Türk kültürünü tanıtan kamu vakfıdır.
  • YTB: Yurt dışındaki vatandaşlar ile soydaş ve akraba topluluklarla ilişkileri geliştiren başkanlıktır.
  • TİKA: Küresel alanda kalkınma, eğitim, sağlık ve restorasyon projeleri yürüten teknik iş birliği ajansıdır.
  • TÜRKSOY: Türk dünyasının ortak sanat ve kültür mirasını koruyup tanıtan uluslararası teşkilattır.
  • Ortak Türk Alfabesi: Türk dünyasında dil birliğini ve iletişimi kolaylaştırmak için hazırlanan 34 harfli alfabedir.

Sence ülkemizin Türk dünyası ve gönül coğrafyasıyla kültürel iş birliklerini artırması gelecekte küresel barışa ve ortak kültürümüze nasıl bir katkı sağlar?

Konu Testi

Bu konudaki bilgilerini pekiştirmek için soruluk kavrama testi çöz, dilersen soru bankasında tek tek de inceleyebilirsin.

Teste Başla
Ünite Testi

Evimiz Dünya ünitesini 45 soruluk test etmek için ünite testini çöz.

Teste Başla
MEB Müfredat Takvimi

6–12. Hafta

19 Ekim – 11 Aralık tarihleri arasında işlenir

Tarihler MEB takvimine göre tahminidir, okula göre değişiklik gösterebilir.

Biliyor musun?

Öğrendiğin bir konuyu birine anlatmayı dene, eksiklerin hemen ortaya çıkar.