Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 7. Sınıf Konu anlatımı

Ünite 04 Peygamber Olarak Hz. Muhammed Konu 1/4

Hz. Muhammed’in Daveti: Mekke Dönemi

Hz. Muhammed'in Mekke'deki ilk vahiy, tebliğ süreci ve karşılaştığı zorlukları ele alan ders notudur.

Kazanımlar

23. Hafta15 Mart – 19 Mart

DKAB.7.4.1 Hz. Muhammed’in (sav) Mekke’de yaşadıklarını yorumlayabilme

a Hz. Muhammed’in (sav) Mekke’de yaşadıklarını inceler.
b Hz. Muhammed’in (sav) Mekke’de yaşadıklarını kendi ifadeleriyle, doğru ve bilgiyi değiştirmeyecek şekilde özetler.

Konu araçları5 araç

Anahtar kavramlar

Cahiliye Dönemi: İslam öncesi Mekke'de putperestlik, adaletsizlik ve kan davalarının hâkim olduğu toplumsal düzendir.
Hira Mağarası: Hz. Peygamber'in inzivaya çekildiği ve 610 yılında ilk vahyin geldiği mekândır.
Fetretülvahiy: İlk vahiy sonrasında vahyin belirli bir süre kesintiye uğradığı dönemi ifade eder.
Darülerkâm: Gizli davet yıllarında Müslümanların ibadet ve eğitim amacıyla toplandığı sahabe evidir.
Hüzün Yılı: Hz. Hatice ve amcası Ebu Talib'in kısa aralıklarla vefat ettiği 620 yılıdır.
İsra ve Miraç: Hz. Peygamber'in Mescid-i Aksa'ya gece yürütülmesi ve ilahi huzura yükselmesi mucizesidir.
Akabe Biatları: Medinelilerin Hz. Peygamber'e sadakat sözü vererek Mekkeli Müslümanları şehirlerine davet ettiği antlaşmalardır.

Konu bölümleri

Hz. Muhammed’in Doğumu, Çocukluğu ve Gençliği

📖 Konu Anlatımı

Doğumu ve Ailesi

Hz. Muhammed, hicri takvime göre Rebiyülevvel ayının 12'sinde, miladi 20 Nisan 571 tarihinde Mekke'de doğmuştur. Babası Abdullah, o henüz dünyaya gelmeden önce vefat ettiği için yetim olarak doğmuştur. Mekke'nin ileri gelenlerinden olan dedesi Abdülmuttalib, onun bakımını üstlenen ilk aile büyüklerindendir.

Çocukluk Yılları

Mekke'deki bebekleri sütanneye verme geleneği uyarınca dört yaşına kadar sütannesi Halime'nin yanında kalmıştır. Altı yaşına geldiğinde annesi Amine vefat etmiş, bunun üzerine sekiz yaşına kadar dedesi Abdülmuttalib'in yanında yaşamıştır. Dedesinin vefatından sonra yirmi beş yaşına kadar amcası Ebu Talib'in himayesinde hayatını sürdürmüştür.

Evliliği ve Aile Hayatı

Yirmi beş yaşına geldiğinde Hz. Hatice ile evlenmiştir. Bu evlilikten Kasım, Zeyneb, Rukiye, Ümmü Gülsüm, Fatıma ve Abdullah adlarında altı çocuğu dünyaya gelmiştir. Oğulları Kasım ve Abdullah henüz küçük yaşlardayken vefat etmiştir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Hz. Muhammed'in çocukluğunda bakımını üstlenen aile büyüklerini ve üstlendikleri dönemleri kronolojik olarak zihninde sırala.

İlk Vahiy ve Gizli Davet Dönemi

📖 Konu Anlatımı

Cahiliye Dönemi ve Hira Mağarası

İslam öncesinde Mekke'de putperestlik, kabilecilik, adaletsizlik, kan davaları ve zayıfların ezilmesi gibi kötülüklerin yaşandığı Cahiliye Dönemi hâkimdi. Dürüstlüğü sebebiyle Muhammedülemin olarak anılan Hz. Peygamber, bu ahlaki yozlaşmadan rahatsız olduğu için Nur Dağı'ndaki Hira Mağarası'nda inzivaya çekilirdi.

İlk Vahyin Gelişi

610 yılı Ramazan ayının Kadir Gecesi'nde Cebrail gelerek Alak suresinin ilk beş ayetini ulaştırmıştır. Suredeki "Oku!" emrinin iki kez tekrarlanması ilmin önemini gösterir; ilk emir Allah'ı tanımayı, ikinci emir ise yaratılanları anlamayı ifade eder. Hz. Peygamber evine dönüp durumu eşi Hz. Hatice'ye anlatmış, Hz. Hatice ona destek vererek onu ilahi kitapları iyi bilen amcasının oğlu Varaka bin Nevfel'e götürmüştür.

Fetretülvahiy ve Gizli Davet

İlk vahyin ardından vahyin bir süre kesilmesine fetretülvahiy adı verilir. Bu sürenin ardından Müddessir suresinin ilk beş ayeti inmiş ve insanları açıktan uyarma süreci öncesindeki gizli davet dönemi başlamıştır. Yaklaşık üç yıl süren bu dönemde ilk Müslümanlar Hz. Hatice, Hz. Ali, Zeyd bin Harise ve Hz. Ebu Bekir olmuştur. Müslümanlar bu gizli davet sürecinde ibadet etmek ve ayetleri öğrenmek için Safa Tepesi yakınlarındaki Darülerkâm isimli evde toplanmışlardır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Düşün: Alak suresinde 'Oku!' emrinin iki kez tekrarlanmasının işaret ettiği farklı anlam boyutları nelerdir?

Açıktan Davet ve Karşılaşılan Baskılar

📖 Konu Anlatımı

Açıktan Davetin Başlaması

Peygamberliğin dördüncü yılında inen Hicr suresi 94. ayet ile açıktan davet dönemi başlamıştır. Hz. Peygamber önce akrabalarını yemeğe çağırarak İslam'ı tebliğ etmiş, ardından Safa Tepesi'nde Mekkelilere hitap etmiştir. Mekkeli müşrikler ticari gelirleri ve kabilevi ayrıcalıkları sarsılacağı endişesiyle bu çağrıya şiddetle karşı çıkmışlardır.

Müşriklerin Baskıları ve Habeşistan'a Hicret

Müşrikler Hz. Peygamber'i davasından vazgeçirmesi için amcası Ebu Talib'e başvurmuş, ancak Peygamberimiz güneşi sağ eline ayı da sol eline verseler bile davasından dönmeyeceğini belirtmiştir. Zulümlerin dayanılmaz boyutlara ulaşması üzerine 615 yılında adil hükümdar Necaşi Ashame'nin yönettiği Habeşistan ülkesine ilk hicret kafilesi gönderilmiştir. Hz. Osman'ın da içinde bulunduğu kafile iyi karşılanınca ikinci bir kafile daha Habeşistan'a sığınmıştır.

Müslümanların Güçlenmesi ve Boykot Yılları

Ebu Cehil'in hakaretlerine tepki gösteren Hz. Hamza ile Kur'an ayetlerinden etkilenen Hz. Ömer'in İslam'ı kabul etmesi Müslümanlara büyük moral ve güç kazandırmıştır. Buna karşılık müşrikler, Kâbe duvarına astıkları bildiriyle Müslümanlara ve Haşimoğulları kabilesine karşı üç yıl boyunca süren ağır bir sosyal ve ekonomik boykot uygulamışlardır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Sen Olsan?: Müşriklerin her türlü baskı ve teklifine rağmen davasından vazgeçmeyen Hz. Peygamber'in kararlılığı karşısında nasıl bir tavır sergilerdin?

Hüzün Yılı, İsra-Miraç ve Akabe Biatları

📖 Konu Anlatımı

Hüzün Yılı ve Taif Yolculuğu

Boykotun sona ermesinden sekiz ay sonra 620 yılında Hz. Peygamber'i koruyan amcası Ebu Talib ve vefakâr eşi Hz. Hatice kısa aralıklarla vefat etmiştir. Bu derin üzüntü sebebiyle bu yıla Hüzün Yılı adı verilmiştir. Yaşanan kayıpların ardından yeni bir destek bulmak amacıyla Zeyd bin Harise ile Taif'e giden Hz. Peygamber, Taifliler tarafından taşlanmış fakat beddua etmek yerine onların hidayeti için dua etmiştir.

İsra ve Miraç Olayı

Yaşanan zor günlerin ardından hicretten bir yıl önce Recep ayının 27. gecesinde Hz. Peygamber'e ilahi teselli mahiyetinde İsra ve Miraç mucizesi bahşedilmiştir. Hz. Peygamber'in gece Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya yürütülmesine isra, oradan Allah katına yükselmesine ise miraç denir.

Akabe Biatları

Hz. Peygamber 620 yılında Yesrib'den gelen altı kişiyle görüşerek onları İslam'a davet etmiştir. 621 yılında on iki Medineli ile gerçekleşen Birinci Akabe Biati'nin ardından Musab bin Umeyr Yesrib'e öğretmen olarak gönderilmiştir. 622 yılındaki İkinci Akabe Biati'nde ise yetmiş beş Medineli, Hz. Peygamber'i canları pahasına koruyacaklarına söz verip Müslümanları şehirlerine davet etmiştir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Hayal Et: Akabe Biatları sırasında Medineli Müslümanların Hz. Peygamber'i ve Mekkeli mazlumları kendi şehirlerine davet ederken üstlendikleri sorumluluğu canlandır.

Özet

Cahiliye Dönemi: Putperestlik, kan davaları ve zayıfların ezilmesi gibi kötülüklerin yaşandığı İslam öncesi dönemdir.
İlk Vahiy: 610 yılı Kadir Gecesi'nde Hira Mağarası'nda inen Alak suresinin ilk beş ayetidir.
Fetretülvahiy: İlk vahyin ardından Müddessir suresinin nüzulüne kadar vahyin bir süre kesilmesidir.
Darülerkâm: Gizli davet sürecinde Müslümanların ibadet edip dini öğrendikleri Erkam'ın evidir.
Açıktan Davet: Peygamberliğin dördüncü yılında Hicr suresi uyarınca Safa Tepesi'nde başlatılan açık tebliğdir.
Habeşistan Hicreti: Müşrik zulmü sebebiyle 615 yılında Necaşi'nin adil yönetimine yapılan ilk hicrettir.
Hüzün Yılı: 620 yılında Hz. Hatice ve Ebu Talib'in kısa arayla vefat ettiği hüzünlü dönemdir.
İsra ve Miraç: Hz. Peygamber'in Mescid-i Aksa'ya gece yürüyüşü ve ardından Allah katına yükselişidir.
Akabe Biatları: Medinelilerin Hz. Peygamber'e bağlılık sözü vererek Müslümanları Yesrib'e çağırdığı görüşmelerdir.

Düşün ve yorumla

Sence Hz. Peygamber'in Mekke Dönemi'nde karşılaştığı tüm baskı ve zorluklara rağmen davasından vazgeçmemesini sağlayan en temel dayanak neydi?

…soru

Kavrama testi

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.