Sosyal Bilgiler · 7. Sınıf

Ünite 2 · Evimiz Dünya · Konu 2 / 2

Bölgesel ve Küresel Sorunların Çözümünde Ülkemizin Rolü

Türkiye'nin bölgesel çatışmalardaki ara buluculuk çabalarını, insani yardım faaliyetlerini ve küresel krizlere getirdiği somut çözümleri keşfedin.

Kazanımlar

SB.7.2.2Bölgesel ve küresel sorunların çözümünde ülkemizin rolünü özetleyebilme

  1. a)Bölgesel ve küresel sorunların çözümünde ülkemizin rolüne ilişkin çözümleme yapar.
  2. b)Bölgesel ve küresel sorunların çözümünde ülkemizin rolüne ilişkin sınıflandırma yapar.
  3. c)Bölgesel ve küresel sorunların çözümünde ülkemizin rolünü yorumlar

Adım 1 · 5 kavram

Önce kavramları tanı

Konu boyunca bu kavramlar sık geçecek. Metinde kalın yazılan terimler fosforlu kalemle işaretli.

Ara Buluculuk
Çatışan tarafları barışçıl müzakerelerle bir araya getirme görevidir.
Tahıl Koridoru
İstanbul merkezli anlaşmayla küresel gıda krizini önleyen taşımacılık hattıdır.
İnsani Yardım
AFAD ve Kızılay aracılığıyla kriz bölgelerine ulaştırılan temel yaşam desteğidir.
Ortak Türk Alfabesi
Türk dünyası arasında birlik sağlayan 34 harfli alfabe sistemidir.
2053 Sıfır Emisyon
Küresel iklim krizine karşı karbon salınımını sıfırlama taahhüdüdür.

Bölüm 1 / 4

Komşularla İlişkiler ve Bölgesel İş Birliği

📖 Konu Anlatımı

Bölgesel Komşuluk ve Dayanışma

Türkiye; Bulgaristan, Yunanistan, Gürcistan, Ermenistan, Suriye, Irak ve İran ile kara sınırlarına sahiptir. Sınır komşularıyla yürütülen siyasi ve ticari bağların yanı sıra kültürel ve sportif etkinlikler de bölge barışına katkı sağlar.

2024 yılında Türk ve Yunan sanatçıların ortak sahnelediği tiyatro oyunu ve Türkiye ile Ermenistan millî futbol takımlarının karşılaşmaları kültürel diplomasinin somut örnekleridir. Ayrıca Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde 34 harften oluşan Ortak Türk Alfabesi oy birliğiyle kabul edilerek ortak kültürel miras güçlendirilmiştir.

Afetlerde Uluslararası İş Birliği

Doğal afetler sınır tanımayan bölgesel sorunlardır. Ülkemizde geniş alanlara yayılan büyük orman yangınlarında başka ülkelerden yangın söndürme uçağı desteği alınmış, Azerbaycan'dan gelen arama kurtarma ve söndürme ekipleri Türk ekipleriyle birlikte alevlere müdahale etmiştir.

Devletlerin kriz ve afet anlarında araç, ekipman ve uzman personel desteği sağlaması bölgesel sorunların çözümünü hızlandırmaktadır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Bir kriz anında tek başına mücadele etmek ile bölgesel iş birliği kurarak hareket etmek arasındaki farkı acil durum müdahalesi açısından değerlendir.

Bölüm 2 / 4

Kültür, Eğitim ve Sağlık Alanındaki Küresel Projeler

📖 Konu Anlatımı

Eğitim ve Kültür Köprüleri

Türkiye, sınırlarının ötesindeki toplumlara eğitim ve kültür desteği sağlamak için çeşitli kurumlar görevlendirmiştir. Türkiye Maarif Vakfı, Kuzey Makedonya'nın Kalkandelen şehrinde kurduğu 1.200 öğrenci kapasiteli okul ile anaokulundan liseye kadar eğitim hizmeti sunmaktadır.

Kültürel etkileşim çalışmaları kapsamında Kolombiya'nın başkenti Bogota'da Türk yazarların İspanyolcaya çevrilmiş eserlerini içeren mobil kütüphane faaliyete geçirilmiştir. Bu proje binlerce Latin Amerikalı okuyucunun Türk edebiyatını tanımasını sağlamıştır.

Sağlık ve Altyapı Yatırımları

Ülkemiz dost ve kardeş coğrafyalarda kalıcı sağlık merkezleri inşa etmektedir. Karabağ bölgesindeki Ağdam ve Zengilan'da kurulan modüler prefabrik hastanelerin donanımı Türkiye tarafından karşılanmıştır.

Somali'de hizmet veren Eğitim ve Araştırma Hastanesi, tam teşekküllü sağlık hizmeti sağlamanın yanı sıra yerel hekim ve sağlık personelinin eğitilmesine olanak tanımaktadır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Hayal Et: Başka bir ülkede yaşayan bir öğrenci olarak okulunda Türk edebiyatı eserlerinden oluşan bir mobil kütüphanenin hizmete girdiğini canlandır.

Bölüm 3 / 4

Diplomasi, Barış İnşası ve Küresel Krizlerin Çözümü

📖 Konu Anlatımı

Girişimci ve İnsani Dış Politika

Mustafa Kemal Atatürk'ün "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesini rehber edinen Türkiye, girişimci ve insani dış politika anlayışıyla çatışma bölgelerinde ara buluculuk rolü üstlenmektedir. Bu politika krizleri barışçıl diplomasi yoluyla çözmeyi amaçlar.

Türkiye; Rusya-Ukrayna Savaşı'nda her iki tarafla doğrudan görüşebilen az sayıdaki ülkeden biri olmuş, Gazze'deki çatışmaların sonlandırılması için yürütülen diplomatik görüşmelerde aktif görev almıştır. Ayrıca Etiyopya ile Somali, Sudan ile Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki uyuşmazlıklarda da ara bulucu olarak masada yer almıştır.

Küresel Gıda Güvenliği ve Tahıl Koridoru

Savaşlar sadece çatışan tarafları değil, küresel tedarik zincirlerini de olumsuz etkiler. Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasında Karadeniz limanlarında buğday ve tahıl ürünlerinin mahsur kalması dünya genelinde gıda krizine yol açmıştır.

Türkiye'nin ara buluculuğu ve Birleşmiş Milletler iş birliğiyle İstanbul'da Karadeniz Tahıl Koridoru anlaşması imzalanmıştır. Sevkiyatın güvenle sürdürülmesi için İstanbul'da Müşterek Koordinasyon Merkezi kurularak tonlarca tahıl dünya pazarlarına ulaştırılmıştır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Düşün: Birbirleriyle savaşan iki ülkenin müzakereler için Türkiye'yi tercih etmesinin diplomatik nedenleri neler olabilir?

Bölüm 4 / 4

İnsani Yardımlar, Sığınmacılar ve İklim Kriziyle Mücadele

📖 Konu Anlatımı

İnsani Yardım ve Dayanışma

Türkiye; Gazze, Suriye, Yemen, Arakan ve çeşitli Afrika ülkelerinde meydana gelen krizlere Türk Kızılayı, AFAD ve TİKA aracılığıyla müdahale etmektedir. Bu kurumlar aracılığıyla afet ve savaş mağdurlarına gıda, barınma, temiz su ve ilaç ulaştırılmaktadır.

Gazze'ye insani yardım taşıyan Türk Kızılayı'na ait "21. İyilik Gemisi" tonlarca yardım malzemesini ihtiyaç sahiplerine ulaştırmıştır. Millî gelirine oranlandığında dünyanın en cömert yardımsever ülkesi kabul edilen Türkiye, 2 milyonu aşkın Suriyeli sığınmacı ile Ahıska Türkü gibi topluluklara barınma ve temel haklara erişim imkânı sunmaktadır.

İklim Değişikliğiyle Mücadele

Küresel sıcaklık artışı, kuraklık ve taşkınlara yol açan iklim krizi tüm insanlığı tehdit etmektedir. Türkiye bu küresel soruna karşı 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi ve Yeşil Dönüşüm Vizyonu çerçevesinde çevre politikaları uygulamaktadır.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) dönem başkanlığına aday olan ülkemiz, uluslararası platformlarda doğayla uyumlu kalkınma çağrıları yapmaktadır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Sen Olsan? Bir yardım kuruluşu temsilcisi olarak afet yaşayan komşu bir bölgeye ilk olarak hangi temel malzemeleri göndermeyi planlardın?

Adım 3 · Görsel tekrar

Slaytlarla tekrar et

Konuyu kısa maddelerle, sunum gibi baştan sona gözden geçir.

Slaytlar yükleniyor…

Adım 4

Özet

  • Girişimci ve İnsani Dış Politika: Çatışmalarda ara buluculuk yaparak mazlumlara yardım ulaştırmayı hedefleyen dış politika anlayışıdır.
  • Ortak Türk Alfabesi: Türk Devletleri Teşkilatı tarafından kültürel birliği güçlendirmek amacıyla kabul edilen 34 harfli yazı sistemidir.
  • Türkiye Maarif Vakfı: Yurt dışında açtığı okullarla nitelikli eğitim veren resmî Türk kurumudur.
  • Müşterek Koordinasyon Merkezi: Karadeniz üzerinden güvenli tahıl sevkiyatını sağlamak amacıyla İstanbul'da kurulan uluslararası denetim merkezidir.
  • İyilik Gemisi: Gazze başta olmak üzere kriz bölgelerine tonlarca insani yardım malzemesi taşıyan Türk Kızılayı destek gemisidir.
  • 2053 Sıfır Emisyon Hedefi: Atmosfere salınan sera gazlarını sıfıra indirmeyi amaçlayan uzun vadeli ulusal çevre stratejisidir.
  • COP31: Türkiye'nin küresel çevre sorunlarıyla ortak mücadele için başkanlığına talip olduğu uluslararası iklim zirvesidir.

Düşün ve yorumla

Sence bir ülkenin uluslararası alanda saygın bir güç olmasında ekonomik zenginlik mi yoksa mazlum milletlere yapılan insani yardımlar ve barış çabaları mı daha etkilidir?

…soru

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.

Evimiz DünyaBölgesel ve Küresel Sorunların Çözümünde Ülkemizin Rolü