Sosyal Bilgiler 7. Sınıf Konu anlatımı

Ünite 06 Teknoloji ve Sosyal Bilimler Konu 1/3

Bilimsel ve Teknolojik Gelişmelerin Gelecekteki Hayata Etkisi

Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin geçmişten günümüze toplumsal hayata etkilerini inceleyebilir, geleceğin teknolojilerini ve Türk-İslam bilim insanlarının katkılarını öğrenerek geleceğe yönelik çıkarımlarda bulunabilirsiniz.

Kazanımlar

30. Hafta3 Mayıs – 7 Mayıs

SB.7.6.1 Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gelecekteki toplum hayatına etkilerine ilişkin öngörüde bulunabilme

  1. a Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin günümüzdeki toplumsal hayata etkilerine ilişkin kanıt, gözlem ve deneyimleri ilişkilendirir.

Konu araçları5 araç

Anahtar kavramlar

Yapay Zekâ
Bilgisayarların akıllı varlıkların yapabildiği görevleri yüksek veri işleme gücüyle yapabilme yeteneğidir.
Nanobotlar
Nanometre boyutunda tasarlanan ve vücutta doğrudan hastalıklı bölgeye ilaç taşıyan mikro robotlardır.
Nesnelerin İnterneti
Ağa bağlı çalışan akıllı cihazların insan müdahalesi olmadan birbiriyle veri paylaşmasıdır.
Akıllı Kent Sistemleri
Kentin tüm yapılarında teknoloji kullanılarak enerji tasarrufu ve ulaşım düzeni sağlayan sistemlerdir.
Sibernetik
Mekanik sistemler ve otomatik makineler tasarlayan, Cezerî'nin öncülüğünü yaptığı bilim dalıdır.
Beyin-Bilgisayar Arayüzü
Beyin sinyallerini bilgisayar sesine veya komutuna dönüştüren teknolojik sistemdir.

Konu bölümleri

Bilim, Teknoloji ve Toplumsal Hayata Etkileri

📖 Konu Anlatımı

Bilim ve Teknoloji

İnsanlar günlük hayatlarında ihtiyaçlarını karşılamak ve karşılaştıkları zorlukları aşmak için sürekli çözüm ararlar. Bilim, evreni ve olayları deney ile gözlem yöntemleriyle inceleyerek düzenli bilgiler ortaya koyan sistemdir. Teknoloji ise bilimsel bilgileri kullanarak yaşamı kolaylaştıran araç, gereç ve yöntemler geliştirme sürecidir.

Tarih boyunca yapılan buluşlar toplumsal hayatı kökten değiştirmiştir. Sümerlerin tekerleği icadı, Gutenberg'in matbaa sistemini geliştirmesi, Bell'in telefonu ve Wright Kardeşler'in uçak tasarımı bu değişimin somut örnekleridir.

Günlük Yaşamda Bilişim ve Ulaşım

Günümüzde bilişim araçları eğitimde etkileşimli tahtalarla, sağlıkta, güvenlikte ve iletişimde yoğun biçimde kullanılır. Ulaşım araçları ise kara yolu, deniz yolu, hava yolu ve raylı sistemler olarak farklı alanlara ayrılır.

Uzaya gönderilen uydular haberleşmeyi kolaylaştırırken, hızlı trenler ve uçaklar yolculuk sürelerini kısaltmıştır. Sosyal medya ve genel ağ ise farklı kültürler arasındaki etkileşimi artırmıştır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Bilim ve teknoloji kavramları arasındaki temel farkı günlük hayattan bir araç üzerinden kendi cümlelerinle ifade et.

Geleceğin Teknolojileri: Nanobotlar, Yapay Zekâ ve Nesnelerin İnterneti

📖 Konu Anlatımı

Nanotıp ve Nanobotlar

Tıp alanındaki yeni gelişmeler doğrudan hastalıklı dokulara müdahale etmeyi hedeflemektedir. Nanobotlar, nanometre ölçeğinde üretilen ve vücudun içinde hareket edebilen özel robotlardır. Bu robotlar kaotik biçimde dolaşarak riskli tümörlere ve iltihaplı yaralara doğrudan ilaç taşımak amacıyla geliştirilmektedir.

Yapay Zekâ Teknolojileri

Yapay zekâ, bilgisayar sistemlerinin insana özgü akıllı görevleri çok hızlı ve büyük verileri işleyerek yapabilme yeteneğidir. Sesli asistanlar, dil çevirileri, yön bulma sistemleri, siber güvenlik ve savunma sanayisinde yaygın olarak kullanılmaktadır.

Türkiye'de yapay zekâ alanındaki bilimsel araştırmalar TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü bünyesinde yürütülmektedir. Ayrıca insansız hava aracı olarak geliştirilen ANKA 3, kuyruksuz tasarımıyla savunma teknolojisine yeni bir boyut kazandırmıştır.

Nesnelerin İnterneti

Nesnelerin interneti, genel ağa bağlı çalışan akıllı cihazların insan müdahalesine gerek kalmadan birbiriyle veri alışverişi yapmasıdır. Akıllı saatler, otomobiller, ev aletleri ve giysiler bu ağ üzerinden iletişim kurarak günlük yaşamı otomatik hâle getirir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Hayal Et: Nanobotların tıp alanında yaygın olarak kullanıldığı bir ameliyathane sahnesini ve doktorların teşhis sürecini zihninde canlandır.

Akıllı Kentler ve Gelecekteki Yaşam Uygulamaları

📖 Konu Anlatımı

Akıllı Kent Sistemleri

Şehirlerde yaşam kalitesini artırmak için kent yapıları teknolojiyle donatılmaktadır. Akıllı kent, binaların, yolların, otoparkların ve yeşil alanların dijital ağlarla yönetildiği şehir modelidir.

Bu sistemlerde hava karardığında otomatik yanan akıllı sokak lambaları enerji tasarrufu sağlar. Yol durumuna ve araç yoğunluğuna göre sürelerini ayarlayan akıllı trafik ışıkları ise şehir içi ulaşımı düzenler.

Geleceğin Dünyasından Yenilikler

Geleceğin teknolojileri sağlık, eğitim ve ulaşımda büyük değişimler getirmektedir. Felçli hastaların beyin sinyallerini yapay zekâ ile sese dönüştüren beyin-bilgisayar arayüzü, konuşma engellerini ortadan kaldırmaktadır.

Eğitimde yapay zekâ algoritmaları öğrencilere özel öğrenme ortamları sunarken; tıp alanında alzheimer hastalığında beyinde biriken plakların tahribatını geciktiren ilaçlar geliştirilmektedir. Madrid gibi kentlerde ise sürücüsüz elektrikli otobüs denemeleriyle toplu ulaşım sorunlarına çevreci çözümler aranmaktadır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Düşün: Akıllı kent sistemlerinin bir şehirdeki trafik sıkışıklığını ve enerji israfını nasıl önlediğini sebepleriyle değerlendir.

Bilimin Öncüleri: Türk-İslam Bilim İnsanları

📖 Konu Anlatımı

Tıp ve Mühendislik Alanında Katkılar

Türk-İslam dünyasında yetişen bilim insanları modern bilimin gelişmesine temel oluşturmuştur. Tıp alanında çalışan İbn-i Sina, kanın besinleri taşıdığını açıklamış ve şeker hastalığı teşhisinde idrar analizini kullanmıştır. Hastalıklara gözle görülmeyen canlıların yol açtığını belirterek mikrop kavramını öne süren bilim insanının El-Kanun fi't-Tıbb adlı eseri uzun yıllar tıp kitabı olarak okutulmuştur.

Cezerî ise mühendislik alanında suyla çalışan mekanik sistemler ve filli su saati gibi otomatik cihazlar tasarlayarak sibernetik biliminin öncüsü olmuştur.

Matematik ve Astronomi Çalışmaları

Matematik alanında Harezmi cebir biliminin gelişmesini sağlamıştır. Farabi felsefe ve mantık alanında, Biruni astronomi ve coğrafyada, Ali Kuşçu ise astronomi ve matematik alanlarında önemli eserler vererek bilimin ilerlemesine katkı sunmuştur.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Dene: Günlük hayatta kullandığın otomatik bir cihazın arkasındaki çalışma mantığını Cezerî'nin mekanik düzenekleriyle bağdaştırmaya çalış.

Özet

  • Bilim: Evreni ve doğadaki olayları deney ile gözlem yöntemleriyle inceleyen sistemli bilgi bütünüdür.
  • Teknoloji: İhtiyaçları karşılamak amacıyla bilimsel bilgiden yararlanarak araç ve gereç geliştirme sürecidir.
  • Nanobotlar: Vücut içinde hareket ederek hastalıklı hücrelere doğrudan ilaç taşıyan mikroskobik robotlardır.
  • Yapay Zekâ: Bilgisayar kontrollü sistemlerin insana özgü akıllı görevleri çok hızlı yürütme yeteneğidir.
  • Nesnelerin İnterneti: İnternete bağlı akıllı cihazların kendi arasında veri alışverişi yaptığı ağ sistemidir.
  • Akıllı Kent: Kenti oluşturan yapılarda teknoloji kullanarak enerji verimliliği ve ulaşım düzeni sağlayan kent modelidir.
  • İbn-i Sina: El-Kanun fi't-Tıbb eserinin yazarı olan ve mikrop kavramının temelini atan tıp bilginidir.
  • Cezerî: Filli su saati ve otomatik makineler geliştirerek sibernetik biliminin temelini atan mühendistir.
  • Harezmi: Cebir biliminin gelişmesini sağlayan Türk-İslam matematikçisidir.
  • Beyin-Bilgisayar Arayüzü: Zihinsel sinyalleri yapay zekâ yardımıyla bilgisayar sesine dönüştüren teknolojik sistemdir.

Düşün ve yorumla

Sence gelecekte yapay zekâ ve sürücüsüz araçların yaygınlaşması insanların günlük yaşamındaki güvenlik ve sorumluluk anlayışını nasıl etkileyecektir?

…soru

Kavrama testi

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.