Sosyal Bilgiler 7. Sınıf Konu anlatımı

Ünite 06 Teknoloji ve Sosyal Bilimler Konu 3/3

Toplumsal Hayatta Karşılaşılabilecek Problemlere Çözüm Üretme

Toplumsal sorunları tanımlama, bilimsel araştırma basamaklarını kullanarak çözüm modelleri geliştirme ve bilimsel etik ilkelerine uygun hareket etme süreçlerini kapsar.

Kazanımlar

34. Hafta3 Mayıs – 7 Mayıs

SB.7.6.3 Toplumsal hayatta karşılaşabileceği bir probleme yönelik bilimsel sorgulama yapabilme

  1. a Toplumsal hayatta karşılaşabileceği bir problemi tanımlar.
  2. b Toplumsal hayatta karşılaşabileceği bir problemin çözümüne dair kullanabile ceği bir model geliştirir.
  3. e Toplumsal hayatta karşılaşabileceği bir problemin çözümüne dair bilgiyi değerlendirir ve paylaşır.

Konu araçları5 araç

Anahtar kavramlar

Toplumsal Sorun
Toplumun büyük bir kesimini etkileyen ve yaşamı zorlaştıran olumsuz durumlardır.
Model Geliştirme
Problemin çözümü için izlenecek adımların şema ve stratejilerle planlanmasıdır.
Veri Analizi
Toplanan bilgilerin tablo veya grafikler yardımıyla incelenip yorumlanmasıdır.
Bilimsel Etik
Araştırma sürecinde dürüst, tarafsız ve sorumlu davranmayı sağlayan ilkelerdir.
İntihal
Başkasına ait bilgi ve fikirleri kaynak göstermeden izinsiz kullanma ihlalidir.
Kaynakça
Araştırmada faydalanılan tüm eserlerin rapor sonunda sunulduğu detaylı listedir.
Sürdürülebilirlik
Geliştirilen çözüm önerilerinin uzun ömürlü ve kalıcı etki sağlama kapasitesidir.

Konu bölümleri

Problem ve Toplumsal Sorun Kavramları

📖 Konu Anlatımı

Problem ve Toplumsal Sorun

Problem, günlük yaşamda karşılaşılan ve çözülmesi gereken engel veya olumsuz durumlardır. Bireysel problemler genellikle tek bir kişiyi veya dar bir çevreyi ilgilendirir.

Toplumsal sorun ise toplumun büyük bir kesimini etkileyen ve yaşam kalitesini düşüren karmaşık sıkıntılardır. İşsizlik, çevre kirliliği, çarpık kentleşme, trafik yoğunluğu ve yoksulluk toplumsal sorunlara örnek gösterilebilir.

Toplumsal bir sorunu çözebilmek için öncelikle sorunun kaynağını ve kimleri etkilediğini doğru bir şekilde tespit etmek gerekir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Günlük Hayattan Bul: Yaşadığın çevrede insanları olumsuz etkileyen bir toplumsal sorun gözlemle.

Problem Çözme Sürecinin Aşamaları

📖 Konu Anlatımı

Problemi Tanıma ve Model Geliştirme

Problem çözme sürecinin ilk adımı problemi tanıma aşamasıdır. Bu aşamada sorunun neden ortaya çıktığı, kimleri etkilediği ve ne tür olumsuz sonuçlar doğurduğu detaylıca sorularak konu netleştirilir.

İkinci adım olan model geliştirme sürecinde izlenecek adımlar planlanır. Şema, plan veya strateji şeklinde net bir yol haritası hazırlanarak çalışmanın düzenli yürütülmesi sağlanır.

Araştırma Yapma, Veri Analizi ve Çözüm Üretme

Üçüncü aşamada araştırma yapma faaliyeti gerçekleştirilir. Anket, gözlem ve görüşme gibi yöntemler kullanılarak güvenilir kaynaklardan kanıta dayalı veriler toplanır.

Dördüncü adımda verilerin analizi ve yorumu yapılır. Elde edilen veriler tablo veya grafik hâline getirilir, benzerlik ile farklılıklar değerlendirilip incelenir.

Son aşamalarda ise verilere dayalı çözüm üretme gerçekleşir ve seçilen uygulanabilir çözüm uygulanarak değerlendirme süzgecinden geçirilir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Problem çözme sürecindeki 'araştırma yapma' ile 'verilerin analizi' aşamaları arasındaki farkı belirle.

Bilimsel Etik ve Kaynak Gösterme

📖 Konu Anlatımı

Bilimsel Etik

Bilimsel etik, araştırma yaparken dürüst, tarafsız ve sorumlu davranmayı ifade eden kurallar bütünüdür. Araştırmacının başkalarının emeğine saygı göstermesi bilimsel dürüstlüğün temel şartıdır.

İntihal ve Kaynak Gösterme

Başkasına ait fikir, veri veya görselleri izin almadan ve kaynak göstermeden kullanmaya intihal adı verilir. İntihal bir tür bilgi hırsızlığıdır ve ciddi bir etik ihlalidir.

Araştırma raporlarında yararlanılan tüm kaynakların listelendiği bölüme kaynakça denir. Metin içinde bilgi sunulurken veya doğrudan aktarma yapılırken yazar soyadı, yayın yılı ve sayfa numarası belirtilerek dipnot veya parantez içi kaynak gösterme yöntemi uygulanır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Sen Olsan?: Hazırladığın araştırma ödevinde internetten bulduğun bir makaledeki bilgileri AYNEN kullanman gerektiğinde etik ihlal yapmamak için nasıl bir yol izlersin?

Çözüm Önerilerini Değerlendirme Ölçütleri

📖 Konu Anlatımı

Değerlendirme Ölçütleri

Geliştirilen çözüm önerilerinin uygulanabilir olup olmadığını anlamak için belirli standartlar kullanılır. Bu standartlar üretilen çözümün kalitesini ve başarısını belirler.

Çözümün maliyetinin uygun olması ekonomiklik, uygulamada risk taşımaması güvenilirlik, en az kaynakla en yüksek faydayı sağlaması ise verimlilik ilkesiyle açıklanır.

Ayrıca önerinin sorunu gerçekten ortadan kaldırması yararlılık, uzun süreli ve kalıcı etkiler sunabilmesi ise sürdürülebilirlik ölçütü kapsamındadır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Düşün: Bir okulda kâğıt israfını önlemek için geliştirilen iki farklı çözümden hangisinin sürdürülebilirlik ölçütüne daha uygun olduğunu değerlendir.

Özet

  • Toplumsal Sorun: Toplumun büyük kısmını etkileyen ve yaşamı zorlaştıran karmaşık sıkıntılardır.
  • Problemi Tanıma: Sorunun neden ortaya çıktığını ve kimleri etkilediğini netleştirme aşamasıdır.
  • Model Geliştirme: Çözüm sürecinde izlenecek adımları planlama ve yol haritası oluşturma sürecidir.
  • Bilimsel Araştırma: Anket, gözlem ve görüşme yöntemleriyle kanıta dayalı veri toplama faaliyetidir.
  • Veri Analizi: Elde edilen verileri tablo ve grafiklerle inceleyip yorumlama işlemidir.
  • Bilimsel Etik: Araştırma yaparken dürüst, tarafsız ve sorumlu hareket etme kurallarının bütünüdür.
  • İntihal: Başkasına ait fikir veya verileri kaynak belirtmeden kullanma şeklindeki etik ihlaldir.
  • Kaynakça: Araştırma sürecinde yararlanılan tüm kaynakların rapor sonunda sıralandığı listedir.
  • Değerlendirme Ölçütleri: Çözüm önerilerini ekonomiklik, güvenilirlik, verimlilik, yararlılık ve sürdürülebilirlik açısından inceleme kriterleridir.

Düşün ve yorumla

Sence yaşadığın şehirdeki bir toplumsal soruna çözüm üretirken ekonomiklik mi yoksa sürdürülebilirlik mi daha öncelikli bir ölçüt olmalıdır?

…soru

Kavrama testi

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.