.function(){throw Error("Attempted to call YAZILI_TOPIC_PANEL_CLASS() from the server but YAZILI_TOPIC_PANEL_CLASS is on the client. It's not possible to invoke a client function from the server, it can only be rendered as a Component or passed to props of a Client Component.")},.function(){throw Error("Attempted to call YAZILI_MODE_PANEL_CLASS() from the server but YAZILI_MODE_PANEL_CLASS is on the client. It's not possible to invoke a client function from the server, it can only be rendered as a Component or passed to props of a Client Component.")}{display:block!important}

2026-2027 · MEB ortak yazılıya uygun

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı Soruları

80 soru
Cevap anahtarlı
Puanlama ölçütlü
5 MEB senaryosu

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. dönem 1. yazılı için Zaman İçinde Değişen Gruplar ve Roller, Kültürel Bağlarımızın ve Millî Değerlerimizin Toplumsal Birlikteliğe Etkisi, Toplumsal Sorunlar ve Çözümler Önerileri ve Ülkemizin, Kıtaların ve Okyanusların Konum Özellikleri konularından 80 açık uçlu soru. Her sorunun cevabı ve puanlama ölçütü var; sorular 2026-2027 MEB ortak yazılı konu-soru dağılım tablosundaki öğrenme çıktılarına göre hazırlandı.

Yapay zekâ kontrollü

Yeni yazılı aç

Okulunun MEB senaryosunu seç ya da dağılımı kendin ayarla; sorular havuzdan rastgele gelir. Cevaplarını yaz, yapay zekâ puanlasın ve neyi eksik bıraktığını söylesin. Günde 3 yazılı, reklamsız.

Deneme sınavı

Sınav provası yap

6soru100puan

Gerçek yazılı gibi hazırlanmış kağıt. Soruları önce bir kağıda çöz, sonra cevap anahtarını açıp puanını hesapla.

MEB 1. senaryo · A kağıdı

Soru 1: Çocukluk döneminde evlat ve torun rollerine sahip olan bir bireyin yetişkinlik döneminde üstlenebileceği iki yeni rol yazınız.16 puan
Soru 2: Aile ve arkadaş gruplarındaki rollerin bireyin gelişimine katkısını karşılaştırarak yazınız.16 puan
Soru 3: Millî kültürün bir topluma kimlik kazandırması, o toplumu diğer milletlerden nasıl ayırır? Kısaca açıklayınız.17 puan
Soru 4: Bir okulda öğrencilerin çöplerini bahçeye atması, okulun temizliğini ve öğrencilerin sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bu durumun toplumsal bir sorun sayılmasının nedenini açıklayınız.17 puan
Soru 5: Bir mahallede gıda israfını azaltmak amacıyla ihtiyaç sahiplerine fazla yemek ulaştırılması ve artan yemeklerin hayvanlara verilmesi önerilmiştir. Bu iki çözümün ortak amacını açıklayınız.17 puan
Soru 6: Bir yerin Ekvator'a ve başlangıç meridyenine göre konumunun belirlenmesinde kullanılan konum türünü yazınız. Türkiye'nin mutlak konumunu belirlemek için kullanılan koordinat aralıklarını belirtiniz.17 puan

80 soru, 4 konu. Bir konu seç, soruyu çöz, sonra cevabını aç.

Zaman İçinde Değişen Gruplar ve Roller18 soru

Soru 1: Çocukluk döneminde evlat ve torun rollerine sahip olan bir bireyin yetişkinlik döneminde üstlenebileceği iki yeni rol yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Çalışan ve anne/baba.
Puanlama: Tam puan: Yetişkinlik dönemine uygun iki rol yazar. Kısmi puan: Yetişkinlik dönemine uygun yalnızca bir rol yazar.
Anahtar kavramlar: çalışan, anne, baba, yetişkinlik
Soru 2: Aile ve arkadaş gruplarındaki rollerin bireyin gelişimine katkısını karşılaştırarak yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Aile temel değerleri, arkadaş grubu ise empati ve iletişim becerilerini geliştirir.
Puanlama: Tam puan: Aile ve arkadaş gruplarının gelişime farklı katkılarını belirtir. Kısmi puan: Yalnızca bir grubun katkısını belirtir.
Anahtar kavramlar: aile, arkadaş grubu, temel değerler, empati
Soru 3: Bir öğrencinin sınıf başkanı seçilmesiyle üstlendiği rol nasıl değişir? Açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Öğrenci rolüne ek olarak sınıfı temsil etme ve sınıfla ilgili sorumlulukları yerine getirme rolü kazanır.
Puanlama: Tam puan: Öğrenci rolüne ek olarak sınıf başkanlığı rolünün kazanıldığını belirtir. Kısmi puan: Yalnızca sınıf başkanı rolünü belirtir.
Anahtar kavramlar: öğrenci, sınıf başkanı, sonradan kazanılan rol
Soru 4: Bir öğrenci, sınıfındaki bir etkinlik grubunda araştırmacı olarak görev alırken arkadaşlarının görüşlerini dinlemekte ve ortak kararlar alınmasına katkı sağlamaktadır. Bu rolün öğrencinin kişisel gelişimine ve topluma ait hissetmesine nasıl katkı sağlayabileceğini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Araştırmacılık bilgi edinme ve iletişim becerilerini geliştirir; ortak çalışmaya katılmak aidiyet duygusunu güçlendirir.
Puanlama: Tam puan: Kişisel gelişim ve aidiyet açısından en az birer doğru katkı açıklaması. Kısmi puan: Bu iki alandan yalnızca biri için doğru katkı açıklaması.
Anahtar kavramlar: araştırmacı, iletişim, iş birliği, aidiyet duygusu
Soru 5: Bir çocuğun ailesinde evlat, okulda öğrenci ve spor takımında oyuncu olması, gruplar ve roller hakkında hangi sonucu ortaya koyar? Yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Bir birey farklı gruplara katılarak aynı anda birden fazla role sahip olabilir.
Puanlama: Tam puan: Bireyin aynı anda farklı gruplarda farklı roller üstlenebileceği sonucunu çıkarır. Kısmi puan: Bireyin farklı rolleri olduğunu belirtir ancak aynı anda üstlenebileceğini açıklamaz.
Anahtar kavramlar: farklı gruplar, birden fazla rol, aynı anda
Soru 6: Akraba grubunda doğuştan kazanılan roller ile okulda sonradan kazanılan rolleri birer örnek vererek karşılaştırınız.
Cevabı göster
Cevap: Akraba grubunda kuzen, okulda ise sınıf başkanı rolü örnek verilebilir.
Puanlama: Tam puan: Akraba grubuna ait doğuştan kazanılan bir rol ve okulda sonradan kazanılan bir rol verir. Kısmi puan: Yalnızca bir gruba uygun rol örneği verir.
Anahtar kavramlar: akraba grubu, kuzen, okul, sınıf başkanı
Soru 7: Bir öğrencinin gelecekte üniversite öğrencisi olmayı ve bir TÜBİTAK proje takımında görev almayı planlaması, gelecekteki grupları ve rolleri hakkında nasıl bir çıkarım yapmasını sağlar? Açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Birey gelecekte katılabileceği grupları ve üstlenebileceği rolleri önceden planlayabilir.
Puanlama: Tam puan: Gelecekteki grup üyelikleri ve rollerin önceden planlanabileceğini belirtir. Kısmi puan: Yalnızca gelecekte yeni bir gruba katılabileceğini belirtir.
Anahtar kavramlar: gelecek, üniversite öğrencisi, proje takımı, planlama
Soru 8: Bir bireyin gelecekte başarılı bir müzisyen olmayı hedeflemesi, bugün hangi gruplara katılabileceği ve hangi rolleri üstlenebileceği konusunda nasıl bir önerme oluşturmasını sağlar? Bir grup ve rol örneğiyle yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Bir müzik grubuna katılarak gitarist veya solist rolünü üstlenebilir.
Puanlama: Tam puan: Müzik hedefiyle ilişkili bir grup ve uygun bir rol örneği verir. Kısmi puan: Yalnızca uygun bir grup veya rol örneği verir.
Anahtar kavramlar: müzik grubu, gitarist, solist, gelecek hedefi
Soru 9: Aile, akraba ve arkadaş gruplarında öğrenilen değerlerin farklılaşmasının nedenini birer örnekle açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Ailede dayanışma, akrabalarda yardımlaşma, arkadaş grubunda empati öğrenilebilir; grupların ilişkileri ve etkinlikleri farklıdır.
Puanlama: Tam puan: Grupların kazandırdığı farklı değerleri en az iki örnekle açıklaması. Kısmi puan: Bir doğru örnek vermesi.
Anahtar kavramlar: aile, akraba, arkadaş, empati
Soru 10: Bir çocuk aile grubunda kardeş, okul grubunda öğrenci ve müzik grubunda gitarist rolündedir. Bu gruplardan birindeki rolünün sona ermesi, diğer gruplardaki rollerinin de sona ereceği anlamına neden gelmez?
Cevabı göster
Cevap: Her grubun rolü ve sorumluluğu farklıdır; bir roldeki değişiklik diğer rollerin devam etmesini engellemez.
Puanlama: Tam puan: Gruplardaki rollerin birbirinden bağımsız olabileceğini ve birinin değişmesinin diğerlerini zorunlu olarak bitirmediğini açıklaması. Kısmi puan: Gruplardaki rollerin farklı olduğunu belirtmesi ancak aralarındaki ilişkiyi açıklayamaması.
Anahtar kavramlar: farklı gruplar, farklı roller, sorumluluk
Soru 11: Bir kişinin çocukken öğrendiği saygı ve sorumluluk değerlerini yetişkinlikte de kullanması, aile içindeki rollerin zamanla değişmesi hakkında ne gösterir? Açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Roller ve sorumluluklar zamanla değişse de ailede öğrenilen bazı değerler yaşam boyu devam edebilir.
Puanlama: Tam puan: Roller ve sorumluluklar değişebilse de bazı değerlerin devam edebileceğini açıklar. Kısmi puan: Yalnızca rollerin veya değerlerin değişimini ya da devamlılığını belirtir.
Anahtar kavramlar: roller, sorumluluklar, değerler, yaşam boyu
Soru 12: Bir öğrenci okulda öğrenci, müzik grubunda gitarist ve bir sivil toplum kuruluşunda gönüllü olarak görev almaktadır. Bu gruplardaki rollerinin gerektirdiği sorumlulukların neden birbirinden farklı olduğunu açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Her grubun amacı ve bireyden beklediği görevler farklıdır.
Puanlama: Tam puan: Grupların amaçları ve beklentileri farklı olduğu için sorumlulukların da farklılaştığını belirtir. Kısmi puan: Sorumlulukların farklı olduğunu belirtir ancak nedenini açıklamaz.
Anahtar kavramlar: grup, rol, amaç, sorumluluk
Soru 13: Bir çocuk büyüdüğünde takım oyunculuğundan takım kaptanlığına geçebilir. Bu değişimin rol ve sorumluluklar açısından ne anlama geldiğini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Yeni rol, takım arkadaşlarını yönlendirme ve takımın çalışmalarında sorumluluk alma görevlerini beraberinde getirir.
Puanlama: Tam puan: Rol değişikliğinin yeni sorumluluklar ve liderlik görevi getirdiğini açıklar. Kısmi puan: Yalnızca oyunculuktan kaptanlığa geçişi belirtir.
Anahtar kavramlar: takım oyuncusu, takım kaptanı, liderlik, sorumluluk
Soru 14: Bir öğrenci okulda bir araştırma projesine katılmayı, ileride bir meslek edinmeyi ve gönüllü bir çevre kuruluşunda çalışmayı planlamaktadır. Bu hedeflerden hareketle gelecekte üstlenebileceği iki farklı rolü ve bu rolleri kazanmasını sağlayabilecek birer koşulu yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Araştırmacı olmak için bir proje takımına katılabilir; çevre gönüllüsü olmak için bir sivil toplum kuruluşunda gönüllü çalışabilir.
Puanlama: Tam puan: İki uygun rolü ve her birini kazanmayı sağlayabilecek doğru koşulu yazması. Kısmi puan: İki rolden yalnızca birini doğru koşuluyla yazması veya iki doğru rol yazıp koşullarını belirtmemesi.
Anahtar kavramlar: araştırmacı, gönüllü, proje takımı, sivil toplum kuruluşu
Soru 15: Bir kişi çocukken yalnızca aile ve akraba gruplarında yer alırken büyüdükçe okul, meslek ve sosyal etkinlik gruplarına katılabilir. Bu değişimden hareketle kişinin yaşamı boyunca üstlendiği rollerin tamamının neden önceden belirlenemeyeceğini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Kişi büyüdükçe ilgi alanları, eğitim ve tercihleri değişir; bu nedenle sonradan yeni gruplara katılıp yeni roller kazanabilir.
Puanlama: Tam puan: Yaşam dönemleri, ilgi alanları veya tercihlerdeki değişimin yeni gruplara ve rollere yol açabileceğini açıklaması. Kısmi puan: Büyüdükçe rollerin değişebileceğini belirtmesi ancak nedenini açıklayamaması.
Anahtar kavramlar: yaşam dönemleri, tercihler, yeni gruplar, sonradan kazanılan roller
Soru 16: Bir kişi çocukken aile içinde sorumluluklarını yerine getirirken yetişkin olduğunda iş yerinde bir ekibi yönetmeye başlamıştır. Bu iki dönemdeki rollerinin gerektirdiği sorumlulukları karşılaştırarak yetişkinlikteki rolünün neden farklı sorumluluklar getirdiğini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Ailede kişisel ve ailevi sorumluluklar öne çıkarken yöneticilikte ekibi yönlendirme ve işlerin düzenli yürütülmesini sağlama sorumluluğu vardır.
Puanlama: Tam puan: İki rolün sorumluluklarını karşılaştırması ve yöneticilik rolünün başkalarını yönlendirme sorumluluğu getirdiğini açıklaması. Kısmi puan: Rollerin sorumluluklarının farklı olduğunu belirtmesi ancak karşılaştırmayı yeterince açıklayamaması.
Anahtar kavramlar: aile sorumluluğu, yöneticilik, liderlik, iş birliği
Soru 17: Yaş ilerledikçe bireyin hak ve sorumluluklarının değişmesinin, içinde bulunduğu gruplarla ilişkisini nasıl etkileyebileceğini bir örnekle açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Yetişkin olan bir birey çalışan rolünü üstlenerek geçimini sağlama sorumluluğu kazanabilir.
Puanlama: Tam puan: Yaşla birlikte değişen bir rolü ve buna bağlı bir sorumluluğu doğru örnekler. Kısmi puan: Yalnızca rolü veya sorumluluğu belirtir.
Anahtar kavramlar: yaş, hak, sorumluluk, çalışan
Soru 18: Bir öğrenci gelecekte hem meslek sahibi olmak hem de bir sivil toplum kuruluşunda gönüllü çalışmak istemektedir. Bu iki grubun bireye kazandırabileceği farklı özellikleri karşılaştırarak yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Meslek grubu iş birliği ve kurumsal iletişimi, gönüllülük ise toplumsal bilinci ve yardımseverliği geliştirir.
Puanlama: Tam puan: Meslek grubuyla gönüllülüğün kazandırdığı farklı özellikleri karşılaştırır. Kısmi puan: Yalnızca bir grubun kazandırdığı özelliği belirtir.
Anahtar kavramlar: meslek grubu, iş birliği, gönüllülük, yardımseverlik

Kültürel Bağlarımızın ve Millî Değerlerimizin Toplumsal Birlikteliğe Etkisi21 soru

Soru 1: Millî kültürün bir topluma kimlik kazandırması, o toplumu diğer milletlerden nasıl ayırır? Kısaca açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Toplumun kendine özgü maddi ve manevi değerlerini yansıtır.
Puanlama: Tam puan: Millî kültürün toplumu diğer milletlerden ayıran özellikleri yansıttığını belirtir. Kısmi puan: Kimlik kazandırdığını belirtir ancak ayırt edici özelliğini açıklamaz.
Anahtar kavramlar: millî kültür, kimlik, maddi ve manevi değerler
Soru 2: Bir toplumda farklı kuşakların duygu, düşünce ve geleneklerini birbirine aktarmasında Türk dilinin önemini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Türk dili, kültürel değerlerin ve tarihî birikimin kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlar.
Puanlama: Tam puan: Dilin kültürel değerleri, tarihî olayları veya gelenekleri kuşaktan kuşağa aktardığını belirtir. Kısmi puan: Dilin insanlar arasında iletişimi sağladığını belirtir ancak kültürel aktarımı açıklamaz.
Anahtar kavramlar: Türk dili, kültürel aktarım, kuşaktan kuşağa
Soru 3: Bir öğrenci, “Millî kültür yalnızca geçmişten kalan eşyalardan oluşur.” demiştir. Bu ifadeyi ders notundaki millî kültür tanımına uygun biçimde yeniden yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Millî kültür, bir millete kimlik kazandıran tarih boyunca oluşmuş maddi ve manevi değerlerin bütünüdür.
Puanlama: Tam puan: Millî kültürün tarih boyunca oluşan maddi ve manevi değerlerin bütünü olduğunu doğru ifade eder. Kısmi puan: Millî kültürün bir millete ait olduğunu belirtir ancak maddi ve manevi değerleri kapsadığını açıklamaz.
Anahtar kavramlar: millî kültür, maddi değerler, manevi değerler, kimlik
Soru 4: Türkiye Kültür Yolu Festivali gibi kültürel etkinliklerin farklı şehirlerden insanları bir araya getirmesi, kültürel bağların toplumsal birliğe katkısını nasıl gösterir?
Cevabı göster
Cevap: Ortak kültürel değerleri tanıtır, insanlar arasındaki bağları güçlendirir.
Puanlama: Tam puan: Etkinliklerin ortak kültürü tanıtarak insanları birleştirdiğini belirtir. Kısmi puan: Kültürel etkinliklerin yararından söz eder ancak toplumsal birlikle bağlantı kuramaz.
Anahtar kavramlar: kültürel değerler, ortaklık, toplumsal birlik
Soru 5: Bir toplumun zor zamanlarda vatanını korumak için birlikte hareket etmesi, hangi millî değeri ve bu değerin toplumsal birlik açısından önemini gösterir?
Cevabı göster
Cevap: Vatanseverlik; insanları ortak amaç çevresinde birleştirir.
Puanlama: Tam puan: Vatanseverliği belirtir ve bu değerin insanları birleştirdiğini açıklar. Kısmi puan: Yalnızca vatanseverlik kavramını belirtir.
Anahtar kavramlar: vatanseverlik, ortak amaç, birlik
Soru 6: Kutadgu Bilig gibi tarihî yazılı kaynakların millî değerlerin korunmasına ve toplumsal birliğe katkısını açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Millî değerleri günümüze taşıyarak ortak kültürün ve toplumsal birliğin korunmasına katkı sağlar.
Puanlama: Tam puan: Yazılı kaynakların millî değerleri koruyup gelecek kuşaklara aktardığını ve ortak kültürü desteklediğini açıklar. Kısmi puan: Yalnızca geçmişten bilgi aktardığını belirtir.
Anahtar kavramlar: yazılı kaynaklar, millî değerler, toplumsal birlik
Soru 7: Könilik (adalet) ve tüzlük (eşitlik) ilkelerini karşılaştırarak bu iki ilkenin toplumsal birlik açısından önemini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Könilik adaletli davranmayı, tüzlük eşitliği ifade eder; ikisi de toplumda güveni ve birlikteliği destekler.
Puanlama: Tam puan: Köniliği adalet, tüzlüğü eşitlik olarak doğru açıklar ve toplumsal birlikle ilişkilendirir. Kısmi puan: İki ilkenin anlamını doğru verir ancak toplumsal birlikle bağlantı kurmaz.
Anahtar kavramlar: könilik, tüzlük, adalet, eşitlik
Soru 8: Bir mahallede ihtiyaç sahiplerine karşılıksız yemek verilen bir aşevi açılmıştır. Bu uygulamanın vakıf kültürüyle ilişkisini ve toplumsal dayanışmaya katkısını açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Vakıf kültürüne uygundur; ihtiyaç sahiplerine yardım ederek toplumsal dayanışmayı güçlendirir.
Puanlama: Tam puan: Aşevi uygulamasını vakıf kültürüyle ilişkilendirir ve yardımlaşmanın dayanışmayı güçlendirdiğini belirtir. Kısmi puan: Yardım yapıldığını belirtir ancak vakıf kültürüyle bağlantı kurmaz.
Anahtar kavramlar: vakıf, karşılıksız hizmet, dayanışma
Soru 9: Bir kilimde insan, kuş ve yıldız motifleri kullanılmıştır. İnsan çalışkanlığı, kuş sevgiyi, yıldız ise üretkenliği temsil etmektedir. Bu motiflerin kültürel değerlerin aktarılmasına nasıl katkı sağladığını açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Motifler, topluma ait duygu ve değerleri simgeler aracılığıyla gelecek kuşaklara aktarır.
Puanlama: Tam puan: Motiflerin duygu ve değerleri sembollerle ifade ederek kültürel aktarımı sağladığını açıklar. Kısmi puan: Motiflerin kilimi süslediğini belirtir ancak kültürel anlamını açıklamaz.
Anahtar kavramlar: sanatsal motifler, kültürel değerler, aktarım
Soru 10: Ramazan Bayramı ile 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nın toplumsal birlikteliğe katkısını karşılaştırınız.
Cevabı göster
Cevap: Ramazan Bayramı dinî bağları, 29 Ekim ise millî değerleri pekiştirerek toplumsal birlikteliği güçlendirir.
Puanlama: Tam puan: Ramazan Bayramı'nın dinî bağları, 29 Ekim'in millî değerleri pekiştirdiğini ve ikisinin de birliği güçlendirdiğini belirtir. Kısmi puan: Bayramların insanları bir araya getirdiğini belirtir ancak iki bayram arasındaki farkı açıklamaz.
Anahtar kavramlar: Ramazan Bayramı, 29 Ekim, dinî bağlar, millî değerler
Soru 11: Bir öğrenci, “Vakıflar yalnızca bina yapar ve toplumsal dayanışmayla ilgileri yoktur.” demiştir. Vakıf kurumlarının işlevini ders notuna uygun biçimde yeniden ifade ediniz.
Cevabı göster
Cevap: Vakıflar, aşevi ve imarethane gibi kurumlarla ihtiyaç sahiplerine karşılıksız hizmet sunarak dayanışmayı güçlendirir.
Puanlama: Tam puan: Vakıfların ihtiyaç sahiplerine karşılıksız hizmet verdiğini ve toplumsal dayanışmayı güçlendirdiğini belirtir. Kısmi puan: Vakıfların yardım ettiğini belirtir ancak karşılıksız hizmet veya dayanışma ilişkisini açıklamaz.
Anahtar kavramlar: vakıf, karşılıksız hizmet, toplumsal dayanışma
Soru 12: Orhun Abideleri ve Kutadgu Bilig gibi kaynaklarda Türk töresinin adalet ilkesinin işlenmesi, geçmişten günümüze hangi ortak değerin aktarılmasına katkı sağlar? Bu aktarımın toplumsal yaşama etkisini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Adalet değerinin aktarılmasını sağlar; toplumda güveni ve birlikte yaşama kültürünü destekler.
Puanlama: Tam puan: Adalet değerini belirtir ve aktarımın toplumsal güvene veya birlikte yaşama kültürüne katkısını açıklar. Kısmi puan: Adalet değerini belirtir ancak toplumsal etkisini açıklamaz.
Anahtar kavramlar: adalet, kültürel aktarım, güven
Soru 13: Bir öğrenci, “Kültürel değerler yalnızca geçmişte önemlidir; günümüzde toplumsal birlik üzerinde etkileri yoktur.” demiştir. Bu ifadeyi kültürel bağların günümüzdeki işlevini de içerecek biçimde yeniden yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Kültürel değerler geçmişten günümüze aktarılır ve ortak kimliği, dayanışmayı ve toplumsal birliği güçlendirir.
Puanlama: Tam puan: Kültürel değerlerin günümüzde de etkili olduğunu ve toplumsal birliği desteklediğini doğru biçimde ifade eder. Kısmi puan: Kültürel değerlerin günümüzde önemini koruduğunu belirtir ancak toplumsal birlikle bağlantı kuramaz.
Anahtar kavramlar: kültürel değerler, ortak kimlik, dayanışma
Soru 14: Bir bölgede düğünler, asker uğurlamaları ve taziye ziyaretleri zamanla unutulmaya başlanmıştır. Bu durumun kültürel bağlar ve toplumsal birlik üzerindeki olası etkisini neden-sonuç ilişkisi kurarak açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Geleneklerin aktarılması zayıflar; ortak kültür ve insanlar arasındaki toplumsal bağlar zarar görebilir.
Puanlama: Tam puan: Geleneklerin unutulmasının kültürel aktarımı ve toplumsal bağları zayıflatabileceğini neden-sonuç ilişkisiyle açıklar. Kısmi puan: Geleneklerin unutulmasının olumsuz olduğunu belirtir ancak etkisini açıklamaz.
Anahtar kavramlar: gelenekler, kültürel aktarım, toplumsal bağlar
Soru 15: Bir doğal afet sonrasında insanlar evlerini ihtiyaç sahiplerine açarak yardımlaşmıştır. Bu davranışın millî dayanışma kavramıyla ilişkisini açıklayınız ve toplumsal birliğe etkisini belirtiniz.
Cevabı göster
Cevap: Tehlike anında birlikte hareket etmek millî dayanışmadır; yardımlaşma toplumsal birlikteliği güçlendirir.
Puanlama: Tam puan: Afet sonrasındaki yardımlaşmayı millî dayanışmayla ilişkilendirir ve bunun toplumsal birliği güçlendirdiğini açıklar. Kısmi puan: Yardımlaşmanın önemini belirtir ancak millî dayanışma kavramıyla ilişkilendirmez.
Anahtar kavramlar: millî dayanışma, yardımlaşma, toplumsal birlik
Soru 16: Bir öğrenci, “Gelenek ve görenek aynı anlama gelir.” demiştir. Ders notundaki tanımları kullanarak bu ifadeyi düzeltiniz ve aralarındaki farkı açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Gelenek, kuşaktan kuşağa aktarılan kültürel alışkanlık ve törelerdir; görenek, bir işi eskiden görüldüğü biçimde yapma alışkanlığıdır.
Puanlama: Tam puan: Gelenek ve göreneği doğru tanımlar ve aralarındaki anlam farkını açıklar. Kısmi puan: Tanımlardan birini doğru verir ancak iki kavram arasındaki farkı açıklamaz.
Anahtar kavramlar: gelenek, görenek, kültürel alışkanlık
Soru 17: Osmanlı dönemindeki zimem defteri uygulamasında varlıklı kişiler, ihtiyaç sahiplerinin bakkal borçlarını gizlice öderdi. Bu uygulama ile Ensar ve muhacirler arasındaki kardeşliğin ortak amacı nedir? Açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: İhtiyaç sahiplerini destekleyerek toplumsal dayanışmayı ve kaynaşmayı güçlendirmek.
Puanlama: Tam puan: İki uygulamanın da ihtiyaç sahiplerini destekleyerek dayanışmayı ve toplumsal kaynaşmayı güçlendirdiğini belirtir. Kısmi puan: Yardımlaşma amacını belirtir ancak toplumsal birlikle ilişkisini kuramaz.
Anahtar kavramlar: yardımlaşma, dayanışma, toplumsal kaynaşma
Soru 18: Maraş'ta Türk bayrağının indirilmesine karşı halkın birlikte tepki göstermesi ile Millî Mücadele'de cephanelerin cepheye taşınması olaylarını ortak bir millî değer açısından değerlendiriniz. Bu değerin toplumsal birliğe katkısını açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Vatanseverlik; insanları bağımsızlığı ve vatanı korumak için birleştirir.
Puanlama: Tam puan: Vatanseverlik değerini belirler ve bu değerin ortak mücadeleyle toplumsal birliği güçlendirdiğini açıklar. Kısmi puan: Olayların ortak bir amaç taşıdığını belirtir ancak millî değeri veya toplumsal etkisini açıklayamaz.
Anahtar kavramlar: vatanseverlik, bağımsızlık, ortak mücadele
Soru 19: Bir toplumda farklı kültürel ve dinî bağlara sahip insanlar birlikte yaşamaktadır. Ders notundaki dinî kardeşlik, tasavvuf anlayışı ve millî değerlerden yararlanarak bu toplumda birlik ve hoşgörünün nasıl güçlendirilebileceğini iki örnekle açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Yardımlaşma ve kardeşliği desteklemek; sevgi, hoşgörü, saygı ve adalet ilkelerine uygun davranmak.
Puanlama: Tam puan: Ders notundaki bilgilerle uyumlu iki farklı uygulama veya ilke belirtir ve bunların birlik ya da hoşgörüyü güçlendirdiğini açıklar. Kısmi puan: Yalnızca bir uygun örnek verir veya örnekleri toplumsal birlikle ilişkilendirmez.
Anahtar kavramlar: kardeşlik, hoşgörü, yardımlaşma, saygı
Soru 20: Tarih bilinci, geleneksel sanatlar ve millî bayramlar farklı yollarla toplumsal birlikteliği destekler. Bu üç unsurun toplumsal birliğe katkılarını birbirinden ayırarak kısaca açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Tarih bilinci ortak hafızayı, geleneksel sanatlar ortak duygu ve değerleri, millî bayramlar ise ortak millî kimliği güçlendirir.
Puanlama: Tam puan: Üç unsurun katkısını doğru ve birbirinden farklı biçimde açıklar. Kısmi puan: Üç unsurdan yalnızca bir veya ikisinin katkısını doğru açıklar.
Anahtar kavramlar: tarih bilinci, geleneksel sanatlar, millî bayramlar, ortak kimlik
Soru 21: Yunus Emre'nin sevgi anlayışı ile Mevlana'nın hoşgörü çağrısı birlikte düşünüldüğünde, farklı düşüncelere sahip insanların bir arada yaşaması için hangi davranışlar önem kazanır? İki davranış yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Sevgi ve saygı göstermek; farklılıklara hoşgörüyle yaklaşmak.
Puanlama: Tam puan: Sevgi, saygı ve hoşgörü kavramlarından en az ikisini doğru davranışlarla ilişkilendirir. Kısmi puan: Yalnızca bir uygun davranış yazar.
Anahtar kavramlar: sevgi, saygı, hoşgörü

Toplumsal Sorunlar ve Çözümler Önerileri19 soru

Soru 1: Bir okulda öğrencilerin çöplerini bahçeye atması, okulun temizliğini ve öğrencilerin sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bu durumun toplumsal bir sorun sayılmasının nedenini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Okulun temizliğini, sağlığı ve ortak yaşamı olumsuz etkilemesi.
Puanlama: Tam puan: Sorunun ortak yaşamı, sağlığı veya yaşam kalitesini olumsuz etkilediğini belirtir. Kısmi puan: Yalnızca olumsuz bir durum olduğunu belirtir.
Anahtar kavramlar: toplumsal sorun, sağlık, ortak yaşam
Soru 2: Bir mahallede gıda israfını azaltmak amacıyla ihtiyaç sahiplerine fazla yemek ulaştırılması ve artan yemeklerin hayvanlara verilmesi önerilmiştir. Bu iki çözümün ortak amacını açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Yiyeceklerin çöpe gitmesini önlemek ve ihtiyaçları karşılamaktır.
Puanlama: Tam puan: Her iki önerinin de gıda israfını azaltmayı amaçladığını belirtir. Kısmi puan: Yalnızca yardım etme amacını belirtir.
Anahtar kavramlar: gıda israfı, dayanışma, kaynakları değerlendirme
Soru 3: Bir mahallede hava kirliliği artarken başka bir mahallede su kıtlığı yaşanmaktadır. Bu iki sorunun ortak yönünü ve birbirinden farklı yönünü yazınız.
Cevabı göster
Cevap: İkisi de toplumsal yaşamı tehdit eder; biri havayı, diğeri su kaynaklarını etkiler.
Puanlama: Tam puan: İki sorunun ortak etkisini ve etkiledikleri çevresel unsurun farklı olduğunu belirtir. Kısmi puan: Yalnızca ortak yönü veya farklı yönü doğru belirtir.
Anahtar kavramlar: toplumsal sorun, hava kirliliği, su kıtlığı
Soru 4: Bir okulda öğrencilerin dişlerini fırçalarken musluğu açık bırakması nedeniyle su israfı yaşanmaktadır. Bu soruna yönelik iki farklı çözüm önerisi yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Diş fırçalarken musluğu kapatmak ve su tasarrufu konusunda bilgilendirme yapmak.
Puanlama: Tam puan: Su israfını azaltmaya yönelik iki uygulanabilir ve farklı çözüm önerisi sunar. Kısmi puan: Yalnızca bir uygun çözüm önerisi sunar.
Anahtar kavramlar: su tasarrufu, musluğu kapatmak, bilinçlendirme
Soru 5: Bir ilçede depremden zarar gören okul binalarının onarılması ve ihtiyaç sahiplerine yardım ulaştırılması gerekmektedir. Bu sorunların çözümünde vakıf kültürünün nasıl bir katkı sağlayabileceğini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Vakıflar, zarar gören binaların onarımına ve ihtiyaç sahiplerinin desteklenmesine katkı sağlayabilir.
Puanlama: Tam puan: Vakıfların toplumsal sorunların çözümüne yardım ve onarım yoluyla katkı sağlayabileceğini belirtir. Kısmi puan: Vakıfların yalnızca genel olarak yardım ettiğini belirtir.
Anahtar kavramlar: vakıf kültürü, onarım, yardımlaşma
Soru 6: Bir salgın döneminde bazı kişiler maske takmanın gereksiz olduğunu, bazıları ise maske takmanın toplum sağlığını korumaya yardımcı olduğunu savunmaktadır. Maske takılmasını destekleyen bir görüşü, toplumsal sorumluluk açısından gerekçelendiriniz.
Cevabı göster
Cevap: Maske takmak, salgının yayılmasını azaltmaya yardımcı olarak toplum sağlığının korunmasını destekler.
Puanlama: Tam puan: Maske kullanımını toplum sağlığını koruma veya salgının yayılmasını azaltma gerekçesiyle savunur. Kısmi puan: Maske takılması gerektiğini söyler ancak gerekçe belirtmez.
Anahtar kavramlar: maske, toplum sağlığı, sorumluluk
Soru 7: Bir şehirde nüfusun hızla artması sonucunda toplu taşıma araçları yetersiz kalmış ve trafik yoğunluğu artmıştır. Bu durum, nüfus hareketliliği ile toplumsal sorunlar arasında nasıl bir ilişki olduğunu göstermektedir? Açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Hızlı nüfus artışı ve göç, ulaşım gibi hizmetlerin yetersiz kalmasına ve yeni toplumsal sorunların ortaya çıkmasına neden olabilir.
Puanlama: Tam puan: Nüfus artışı veya göçün hizmetleri yetersiz bırakarak toplumsal sorunlara yol açtığını belirtir. Kısmi puan: Nüfus artışı ile trafik yoğunluğu arasında ilişki kurar ancak nedenini açıklamaz.
Anahtar kavramlar: Nüfus artışı, Göç, Kentleşme, Ulaşım
Soru 8: Geçmişte kurulan bir vakıf, hastaların tedavilerine yardım ederken başka bir vakıf afetlerde zarar gören yapıların onarımını üstlenmiştir. Bu iki vakfın çözmeye çalıştığı toplumsal sorunları karşılaştırarak yazınız.
Cevabı göster
Cevap: İlk vakıf hastalıklarla, ikinci vakıf ise afetlerin yol açtığı hasarlarla mücadele etmiştir.
Puanlama: Tam puan: Bir vakfın hastalıklarla, diğerinin afet sonrası hasarlarla ilgilendiğini doğru biçimde karşılaştırır. Kısmi puan: Vakıflardan yalnızca birinin çalışma alanını doğru belirtir.
Anahtar kavramlar: Hastalık, Afet, Tedavi, Onarım
Soru 9: Bir mahallede çöplerin sokaklarda birikmesinin nedenleri konusunda bazı kişiler insanların dikkatsizliğini, bazıları ise yetersiz atık toplama hizmetlerini sorumlu tutmaktadır. Bu iki görüşü karşılaştırarak sorunun nedenlerini belirlemede neden farklı bakış açılarının dikkate alınması gerektiğini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: İlk görüş bireysel davranışlara, ikinci görüş hizmetlerin yetersizliğine odaklanır; iki nedenin değerlendirilmesi daha kapsamlı çözüm sağlar.
Puanlama: Tam puan: İki görüşün farklı nedenlere odaklandığını ve ikisini değerlendirmenin sorunu daha iyi anlamayı sağlayacağını belirtir. Kısmi puan: İki görüşü ayırt eder ancak farklı bakış açılarının önemini açıklamaz.
Anahtar kavramlar: bireysel davranış, hizmet yetersizliği, farklı bakış açıları
Soru 10: Bir okulda kâğıt, plastik ve cam atıklar aynı çöp kutusuna atılmaktadır. Bu sorunun nedenlerini sınıflandırarak incelemek için balık kılçığı yönteminin nasıl kullanılacağını açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Atık kutularının yetersizliği, öğrencilerin bilgi eksikliği ve alışkanlıklar gibi nedenler kategorilere ayrılarak incelenir.
Puanlama: Tam puan: Sorunun nedenlerinin belirlenip kategorilere ayrılarak inceleneceğini açıklar. Kısmi puan: Yalnızca nedenlerin araştırılacağını belirtir.
Anahtar kavramlar: balık kılçığı yöntemi, nedenler, kategoriler
Soru 11: Bir afet sonrasında bazı kişiler yardım çalışmalarına gönüllü katılmayı, bazıları ise yalnızca maddi yardım yapmayı önermektedir. Bu iki yaklaşımı karşılaştırarak her ikisinin de toplumsal dayanışmaya nasıl katkı sağladığını açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Gönüllüler emekleriyle, maddi yardım yapanlar kaynaklarıyla destek sağlar; ikisi de afetzedelere yardım eder.
Puanlama: Tam puan: İki yaklaşımın katkılarını birbirinden ayırır ve ortak dayanışma amacını belirtir. Kısmi puan: Yalnızca bir yaklaşımın katkısını açıklar.
Anahtar kavramlar: gönüllülük, maddi yardım, dayanışma
Soru 12: Bir öğrenci, piknik alanındaki cam kırıklarını toplamanın yalnızca temizlik görevlilerinin sorumluluğu olduğunu savunmaktadır. Bu görüşe karşı çıkınız ve bireysel sorumluluğun toplumsal sorunların çözümündeki önemini bir gerekçeyle açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Cam kırıklarını güvenli biçimde toplamak veya yetkililere bildirmek herkesin sorumluluğuna katkı sağlar; yaralanmaları önler.
Puanlama: Tam puan: Görüşe gerekçeli biçimde karşı çıkar ve bireysel sorumluluğun topluma yararını açıklar. Kısmi puan: Görüşe karşı çıkar ancak gerekçe sunmaz.
Anahtar kavramlar: bireysel sorumluluk, duyarlılık, güvenlik
Soru 13: Bir okulda öğrenciler, yemekhanede ihtiyaçlarından fazla yemek almakta ve yenmeyen yemekler çöpe atılmaktadır. Bu sorunun nedenlerini araştırmak için hangi sorular sorulmalı ve hangi iki çözüm önerisi geliştirilmelidir? Yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Yemeklerin neden fazla alındığı araştırılmalı; porsiyonlar ihtiyaca göre ayarlanmalı ve öğrencilerde israf bilinci geliştirilmelidir.
Puanlama: Tam puan: Sorunun nedenini araştırmaya yönelik en az bir uygun soru ve uygulanabilir iki farklı çözüm önerisi sunar. Kısmi puan: Yalnızca bir uygun çözüm önerisi sunar veya neden araştırmasını belirtmeden öneriler verir.
Anahtar kavramlar: Kök neden, İsraf, İhtiyaca uygun porsiyon, Farkındalık
Soru 14: Bir ilçede hava kirliliğini azaltmak için bazı kişiler özel araç kullanımının sınırlandırılmasını, bazıları ise toplu taşımanın geliştirilmesini savunmaktadır. Toplu taşımanın geliştirilmesini destekleyen kısa bir görüş yazınız ve bu görüşü toplumsal yarar açısından gerekçelendiriniz.
Cevabı göster
Cevap: Toplu taşıma geliştirilmelidir; çünkü daha fazla insanın ortak ulaşım kullanması araç yoğunluğunu ve hava kirliliğini azaltabilir.
Puanlama: Tam puan: Toplu taşımanın geliştirilmesini savunur ve hava kirliliği veya trafik üzerindeki olumlu etkisini gerekçe gösterir. Kısmi puan: Öneriyi destekler ancak toplumsal yararla ilişkili bir gerekçe sunmaz.
Anahtar kavramlar: Toplu taşıma, Hava kirliliği, Ortak yarar, Gerekçe
Soru 15: Bir okulda çevre kirliliğini önlemek için öğrenciler atıkların ayrıştırılmasını, görevliler ise daha fazla çöp kutusu konulmasını önermektedir. Her iki görüşü de dikkate alan ortak bir çözüm önerisi geliştiriniz.
Cevabı göster
Cevap: Atık türlerine uygun kutular yerleştirilmeli ve öğrenciler atıkları doğru kutulara atma konusunda bilgilendirilmelidir.
Puanlama: Tam puan: Hem uygun çöp kutularını hem de atıkların doğru ayrıştırılmasını içeren ortak bir çözüm önerir. Kısmi puan: Yalnızca taraflardan birinin önerisini içeren bir çözüm sunar.
Anahtar kavramlar: atıkları ayrıştırma, uygun çöp kutuları, ortak çözüm
Soru 16: Bir mahallede gıda israfını azaltmak için bir grup yalnızca ihtiyaç fazlası yemeklerin paylaşılmasını, başka bir grup ise alışveriş öncesinde liste hazırlanmasını önermektedir. İki önerinin de yararını koruyarak uygulanabilecek ortak bir çözüm planı yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Alışveriş listesiyle ihtiyaç kadar gıda alınmalı, yenilebilir fazla yemekler ihtiyaç sahipleriyle paylaşılmalıdır.
Puanlama: Tam puan: Her iki grubun önerisini de içeren, uygulanabilir ve ortak bir çözüm planı oluşturur. Kısmi puan: Önerilerden yalnızca birini içeren veya iki öneriyi ilişkilendirmeyen bir plan sunar.
Anahtar kavramlar: Uzlaşma, Bilinçli alışveriş, Gıda israfı, Paylaşma
Soru 17: Bir mahallede su baskını yaşandığında bazı kişiler yalnızca kendi evlerini korumaya çalışırken diğerleri komşularına yardım etmekte ve yetkililerin uyarılarına uymaktadır. İkinci grubun yaklaşımının toplumun krizi daha az zararla atlatmasına nasıl katkı sağladığını açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Dayanışma ve uyarılara uyma, yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaşmasını kolaylaştırır ve can kaybı riskini azaltır.
Puanlama: Tam puan: Dayanışma ve kurallara uymanın toplumsal zararı veya can kaybı riskini azalttığını açıklar. Kısmi puan: Yalnızca yardımlaşmanın veya kurallara uymanın yararını belirtir.
Anahtar kavramlar: Dayanışma, Biz bilinci, Kurallara uyma, Can güvenliği
Soru 18: Bir mahallede çevre kirliliğini azaltmak için bir grup insan yalnızca ceza verilmesini, başka bir grup ise eğitim ve geri dönüşüm çalışmalarının artırılmasını savunmaktadır. Farklı görüşleri dikkate alarak bu önerileri nasıl düzenler ve ortak bir çözüm oluşturursunuz? Gerekçenizi yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Eğitim ve geri dönüşüm çalışmaları artırılırken kurallara uymayanlara uygun yaptırımlar uygulanmalıdır; böylece bilinç ve denetim birlikte sağlanır.
Puanlama: Tam puan: Her iki görüşten yararlanan uygulanabilir bir çözüm önerir ve gerekçesini açıklar. Kısmi puan: Ortak çözüm önerir ancak iki görüşü birlikte değerlendirmez veya gerekçe sunmaz.
Anahtar kavramlar: farklı görüşler, eğitim, geri dönüşüm, denetim
Soru 19: Bir yerleşim yerinde afetler, çevre kirliliği ve gıda israfı gibi sorunlar yaşanmaktadır. Bu sorunların çözümünde yalnızca bireysel çabaların yeterli olmayabileceğini açıklayınız ve bireysel sorumluluk ile toplumsal dayanışmanın birlikte nasıl etkili olabileceğine bir örnek veriniz.
Cevabı göster
Cevap: Bireysel duyarlılık günlük davranışları iyileştirir; dayanışma ise daha fazla kişiye ulaşmayı sağlar. Örneğin atıkları ayrıştırırken gönüllülerle çevre temizliği yapmak.
Puanlama: Tam puan: Bireysel çaba ile dayanışmanın farklı katkılarını açıklar ve uygun bir örnek verir. Kısmi puan: İki kavramdan yalnızca birini açıklar veya örnek vermeden genel bir ifade kullanır.
Anahtar kavramlar: bireysel sorumluluk, toplumsal dayanışma, ortak çözüm

Ülkemizin, Kıtaların ve Okyanusların Konum Özellikleri22 soru

Soru 1: Bir yerin Ekvator'a ve başlangıç meridyenine göre konumunun belirlenmesinde kullanılan konum türünü yazınız. Türkiye'nin mutlak konumunu belirlemek için kullanılan koordinat aralıklarını belirtiniz.
Cevabı göster
Cevap: Mutlak konum; 36°-42° kuzey paralelleri ve 26°-45° doğu meridyenleri.
Puanlama: Tam puan: Mutlak konumu ve iki koordinat aralığını doğru belirtir. Kısmi puan: Mutlak konumu doğru belirtir ancak koordinat aralıklarından birini eksik veya yanlış verir.
Anahtar kavramlar: Mutlak konum, 36°-42° kuzey, 26°-45° doğu
Soru 2: Bir geminin konumunu belirlemek için navigasyon sisteminde paralel ve meridyen derecelerinden yararlanılmaktadır. Bu uygulamanın hangi coğrafi konum türüne dayandığını yazınız ve nedenini kısaca açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Mutlak konumdur; paralel ve meridyen dereceleri kullanılır.
Puanlama: Tam puan: Mutlak konumu belirtir ve koordinat derecelerinin kullanılmasını gerekçe gösterir. Kısmi puan: Mutlak konumu belirtir ancak gerekçesini açıklamaz.
Anahtar kavramlar: Mutlak konum, Paralel, Meridyen
Soru 3: Aşağıdaki koordinat bilgilerini kullanarak Türkiye'nin hangi yarım kürelerde bulunduğunu belirleyiniz: 36°-42° kuzey paralelleri ve 26°-45° doğu meridyenleri. Sonucunuzu kısa bir cümleyle yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Türkiye, Kuzey ve Doğu yarım kürelerindedir.
Puanlama: Tam puan: Kuzey ve Doğu yarım kürelerini birlikte doğru belirtir. Kısmi puan: Yarım kürelerden yalnızca birini doğru belirtir.
Anahtar kavramlar: Kuzey yarım küre, Doğu yarım küre
Soru 4: Bir haritada kıtaların ve okyanusların yerlerini göstermek isteyen bir öğrenci, Büyük Sahra Çölü'nün bulunduğu kıtayı ve Mariana Çukuru'nun bulunduğu okyanusu işaretleyecektir. Bu iki yeri hangi kıta ve okyanus üzerinde göstermelidir?
Cevabı göster
Cevap: Büyük Sahra Çölü Afrika'da, Mariana Çukuru Büyük Okyanus'tadır.
Puanlama: Tam puan: Afrika kıtasını ve Büyük Okyanus'u doğru belirtir. Kısmi puan: Yalnızca birinin yerini doğru belirtir.
Anahtar kavramlar: Afrika, Büyük Okyanus, Büyük Sahra Çölü, Mariana Çukuru
Soru 5: Bir öğrenci, Türkiye'nin konumunu anlatan bir haritada 36°-42° kuzey paralelleri ile 26°-45° doğu meridyenlerini göstermiştir. Bu koordinatların Türkiye'nin konumunu belirlemede nasıl kullanıldığını açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Paralel ve meridyen dereceleri Türkiye'nin mutlak konumunu belirler.
Puanlama: Tam puan: Koordinatların Türkiye'nin Ekvator'a ve başlangıç meridyenine göre konumunu belirlediğini açıklar. Kısmi puan: Yalnızca mutlak konum olduğunu belirtir.
Anahtar kavramlar: mutlak konum, paralel, meridyen
Soru 6: Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olması ve İstanbul ile Çanakkale boğazlarına sahip olması, ülkemizin göreceli konumunu nasıl etkiler? Kısaca açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Deniz ulaşımını ve kıtalar arası geçişi kolaylaştırarak Türkiye'nin önemini artırır.
Puanlama: Tam puan: Denizlerin veya boğazların ulaşım ve kıtalar arası geçiş açısından önemini açıklar. Kısmi puan: Denizlere veya boğazlara sahip olduğunu belirtir ancak bunun etkisini açıklamaz.
Anahtar kavramlar: Denizler, Boğazlar, Ulaşım, Kıtalar arası geçiş
Soru 7: Türkiye'nin petrol zengini Doğu ülkeleri ile sanayileşmiş Avrupa arasında yer alması ve boru hatlarına sahip olması hangi konum özelliğiyle ilişkilidir? Bu durumun Türkiye'ye sağladığı önemi yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Göreceli konum; Türkiye enerji köprüsü görevi görür.
Puanlama: Tam puan: Göreceli konumu belirtir ve Türkiye'nin enerji taşınmasında köprü olduğunu açıklar. Kısmi puan: Konum türünü veya enerji köprüsü olma özelliğini doğru belirtir.
Anahtar kavramlar: Göreceli konum, Enerji köprüsü, Boru hatları
Soru 8: Türkiye'nin kuzey ve güney uç noktaları arasında 6 paralel farkı vardır. Ardışık iki paralel arasındaki uzaklık 111 km olduğuna göre Türkiye'nin kuzey-güney yönündeki kuş uçuşu uzaklığını işlem yaparak bulunuz.
Cevabı göster
Cevap: 6 × 111 = 666 km.
Puanlama: Tam puan: 6 ile 111'i çarpar ve 666 km sonucuna ulaşır. Kısmi puan: Çarpma işlemini doğru kurar ancak işlem veya sonuç hatası yapar.
Anahtar kavramlar: 6 paralel, 111 km, 666 km
Soru 9: Türkiye'nin doğu ve batı uç noktaları arasında 19 meridyen farkı vardır. Ardışık iki meridyen arasındaki yerel saat farkı 4 dakika olduğuna göre iki uç nokta arasındaki toplam yerel saat farkını işlemle bulunuz.
Cevabı göster
Cevap: 19 × 4 = 76 dakika.
Puanlama: Tam puan: 19 ile 4'ü çarpar ve 76 dakika sonucunu bulur. Kısmi puan: İşlemi doğru kurar ancak hesaplama hatası yapar.
Anahtar kavramlar: 19 meridyen, 4 dakika, 76 dakika
Soru 10: Aşağıdaki kıta ve okyanus bilgilerini kullanarak her iki grubu da özetleyiniz: Dünyada 7 kıta ve 5 büyük okyanus vardır. Her grubun en büyük üyesini ve en küçük üyesini yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Kıtalar: en büyük Asya, en küçük Okyanusya. Okyanuslar: en büyük Büyük Okyanus, en küçük Arktik Okyanusu.
Puanlama: Tam puan: Kıtaların ve okyanusların en büyük ve en küçük üyelerini doğru belirtir. Kısmi puan: Dört kıta ve okyanus bilgisinden ikisini veya üçünü doğru belirtir.
Anahtar kavramlar: Asya, Okyanusya, Büyük Okyanus, Arktik Okyanusu
Soru 11: Bir öğrenci, 'Bir yerin kıtalara, denizlere ve komşu ülkelere göre konumu mutlak konumdur.' demektedir. Öğrencinin ifadesindeki hatayı belirleyiniz ve doğru konum türünü yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Hatalıdır; bu özellikler göreceli konumu belirtir.
Puanlama: Tam puan: İfadenin yanlış olduğunu belirtir ve doğru kavramın göreceli konum olduğunu yazar. Kısmi puan: Göreceli konum kavramını yazar ancak hatayı açıklamaz.
Anahtar kavramlar: Göreceli konum, Kıtalar, Denizler, Komşu ülkeler
Soru 12: Bir haritada Türkiye'nin kuzeyinde Karadeniz, güneyinde Akdeniz, batısında Ege Denizi; çevresinde ise Asya ve Avrupa kıtaları gösterilmiştir. Bu haritadaki bilgilerden hangileri Türkiye'nin göreceli konumunu açıklar? İki örnek yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Denizlere ve kıtalara göre konumu göreceli konumdur.
Puanlama: Tam puan: Denizlere ve kıtalara göre konumu iki doğru örnekle açıklar. Kısmi puan: Yalnızca bir doğru örnek verir.
Anahtar kavramlar: göreceli konum, denizler, kıtalar
Soru 13: Bir coğrafya öğrencisi, Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe paralel dairelerinin çevre uzunluklarının kısaldığını, meridyenlerin ise kutuplarda birleştiğini gözlemlemiştir. Bu gözlemlerden hareketle paralel ve meridyenlerin uzunlukları bakımından farkını açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Paralellerin çevreleri kutuplara doğru kısalır; meridyenlerin uzunlukları birbirine eşittir.
Puanlama: Tam puan: Paralel çevrelerinin kısaldığını ve meridyen uzunluklarının eşit olduğunu belirtir. Kısmi puan: Bu iki özellikten yalnızca birini doğru açıklar.
Anahtar kavramlar: paralel, meridyen, çevre uzunluğu, eşit uzunluk
Soru 14: Türkiye'nin kuzeyinde bulunan bir yer ile güneyinde bulunan bir yerde aynı tarihte güneş ışınlarının geliş açısı ve sıcaklık farklı olabilir. Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de bulunmasını dikkate alarak güneye bakan odaların genellikle daha sıcak olmasının nedenini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Güneye bakan odalar güneş ışınlarını daha büyük açıyla alır.
Puanlama: Tam puan: Güneye bakan odaların güneş ışınlarını daha büyük açıyla almasını neden olarak belirtir. Kısmi puan: Güneye bakan odaların daha fazla ısındığını söyler ancak nedenini açıklamaz.
Anahtar kavramlar: Kuzey Yarım Küre, güneş ışınları, geliş açısı, güney
Soru 15: Aşağıdaki boş şemada Türkiye'nin mutlak konumunu gösteren koordinat bilgilerini uygun yerlere yazınız: kuzey paralelleri, doğu meridyenleri ve yarım küreler.
Cevabı göster
Cevap: 36°-42° kuzey paralelleri; 26°-45° doğu meridyenleri; Kuzey ve Doğu yarım küreleri.
Puanlama: Tam puan: Dört alanı da doğru doldurur. Kısmi puan: Dört alandan en az ikisini doğru doldurur.
Anahtar kavramlar: 36°-42° kuzey, 26°-45° doğu, Kuzey yarım küre, Doğu yarım küre
Soru 16: Türkiye'nin ortalama yüksekliği 1132 metre, Asya'nın ortalama yüksekliği 1000 metre ve Avrupa'nın ortalama yüksekliği 300 metredir. Bu verileri karşılaştırarak Türkiye'nin yükselti özelliği hakkında çıkarım yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Türkiye'nin ortalama yüksekliği hem Asya'nın hem Avrupa'nın ortalamasından fazladır.
Puanlama: Tam puan: Türkiye'nin ortalama yüksekliğinin iki kıtanın ortalamasından da fazla olduğunu belirtir. Kısmi puan: Türkiye'nin yalnızca Asya'dan veya Avrupa'dan daha yüksek olduğunu belirtir.
Anahtar kavramlar: 1132 metre, Asya, Avrupa, Daha yüksek
Soru 17: Türkiye'nin orta kuşakta yer alması, yıl içindeki mevsimlerin belirgin yaşanmasını nasıl açıklar? Ayrıca güneyden ve kuzeyden esen rüzgârların sıcaklığa etkisini karşılaştırarak yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Orta kuşakta dört mevsim belirgin yaşanır; güney rüzgârları sıcaklığı artırır, kuzey rüzgârları düşürür.
Puanlama: Tam puan: Dört mevsimin belirgin yaşandığını ve iki rüzgâr yönünün sıcaklığa zıt etkilerini açıklar. Kısmi puan: Mevsim özelliğini veya rüzgârların sıcaklığa etkisini doğru açıklar.
Anahtar kavramlar: Orta kuşak, Dört mevsim, Güney rüzgârları, Kuzey rüzgârları
Soru 18: Bir haritada Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı bölge ile İstanbul ve Çanakkale boğazları gösterilecektir. Haritada bu bilgilerin birlikte gösterilmesi, Türkiye'nin göreceli konumunu açıklamak için neden uygundur? Kısaca açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Türkiye'nin kıtalar arasındaki konumunu ve önemli geçiş yollarına sahip olduğunu gösterir.
Puanlama: Tam puan: Haritanın kıtalar arasındaki konumu ve boğazların geçiş özelliğini birlikte gösterdiğini açıklar. Kısmi puan: Kıtalar arasındaki konumu veya boğazların önemini belirtir.
Anahtar kavramlar: Asya, Avrupa, Afrika, Boğazlar, Göreceli konum
Soru 19: Türkiye'nin ortalama yükseltisi 1132 metre, Asya'nınki 1000 metre ve Avrupa'nınki 300 metredir. Bu verileri karşılaştırarak Türkiye'nin ortalama yükseltisi hakkında çıkarım yapınız ve bu özelliğin mutlak konum mu yoksa göreceli konum mu kapsamında değerlendirileceğini belirtiniz.
Cevabı göster
Cevap: Türkiye'nin ortalama yükseltisi iki kıtanınkinden de fazladır; bu, göreceli konum kapsamında değerlendirilir.
Puanlama: Tam puan: Türkiye'nin yükseltisinin iki kıtadan da fazla olduğunu ve bunun göreceli konum kapsamında ele alındığını belirtir. Kısmi puan: Karşılaştırmayı veya konum türünü doğru belirtir, diğerini eksik bırakır.
Anahtar kavramlar: 1132 metre, ortalama yükselti, göreceli konum
Soru 20: Dünya haritasında Kuzey Amerika ve Güney Amerika'nın batısında Büyük Okyanus, doğusunda Atlas Okyanusu bulunmaktadır. Bu iki kıtanın okyanuslara göre konumunu açıklayınız ve bu bilgilerin göreceli konumu belirlemede neden kullanıldığını yazınız.
Cevabı göster
Cevap: İki kıtanın okyanuslara göre konumu göreceli konumdur.
Puanlama: Tam puan: Her iki kıtanın batısında Büyük Okyanus, doğusunda Atlas Okyanusu olduğunu ve bunun göreceli konumu açıkladığını belirtir. Kısmi puan: Okyanusların yönlerini doğru verir ancak göreceli konumla bağlantısını kuramaz.
Anahtar kavramlar: Kuzey Amerika, Güney Amerika, Atlas Okyanusu, Büyük Okyanus, göreceli konum
Soru 21: Bir öğrenci Türkiye'nin konumunu anlatırken yalnızca 36°-42° kuzey paralelleri ile 26°-45° doğu meridyenlerini kullanmıştır. Başka bir öğrenci ise denizleri, komşu ülkeleri ve kıtalar arasındaki geçiş yollarını da anlatmıştır. İki öğrencinin kullandığı konum türlerini sırasıyla belirleyiniz ve aralarındaki temel farkı açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: İlk öğrenci mutlak, ikinci öğrenci göreceli konumu anlatır. Mutlak konum koordinatlara, göreceli konum çevredeki yerlere ve özelliklere dayanır.
Puanlama: Tam puan: İki konum türünü doğru sıralar ve koordinatlarla çevresel özellikler arasındaki farkı açıklar. Kısmi puan: İki konum türünü doğru belirler ancak aralarındaki farkı açıklamaz.
Anahtar kavramlar: Mutlak konum, Göreceli konum, Koordinatlar, Çevredeki özellikler
Soru 22: Türkiye'nin Mavi Vatan olarak adlandırılan deniz alanlarını koruması ve yerli sistemlerden yararlanması, ülkenin coğrafi konumuyla ilişkili hangi önemi gösterir? Kısa bir cümleyle açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Deniz alanlarındaki egemenliğini korumanın ve denizlerdeki stratejik öneminin göstergesidir.
Puanlama: Tam puan: Deniz alanlarındaki egemenlik veya stratejik önemi doğru açıklar. Kısmi puan: Mavi Vatan'ın deniz alanlarıyla ilgili olduğunu belirtir ancak önemini açıklamaz.
Anahtar kavramlar: Mavi Vatan, Egemenlik, Deniz alanları, Stratejik önem

Öğretmenler içinKapsam, kağıtlar ve yazılı hazırlama

Hangi konudan kaç soru çıkar?

MEB her öğrenme çıktısından kaç soru sorulacağını 5 senaryo olarak yayımladı; okulunuzdaki zümre bunlardan birini seçer.

MEB konu-soru dağılımı, senaryo başına soru sayısı
Konu	1. senaryo	2. senaryo	3. senaryo	4. senaryo	5. senaryo
Zaman İçinde Değişen Gruplar ve RollerSB.6.1.1	2	2	2	1	2
Kültürel Bağlarımızın ve Millî Değerlerimizin Toplumsal Birlikteliğe EtkisiSB.6.1.2	1	2	1	2	2
Toplumsal Sorunlar ve Çözümler ÖnerileriSB.6.1.3	2	3	1	2	3
Ülkemizin, Kıtaların ve Okyanusların Konum ÖzellikleriSB.6.2.1	1	1	2	1	–

Kendi yazılınızı hazırlayın

Bu sorulardan seçin, puanlayın, MEB dağılımına göre kontrol edin; PDF ya da Word indirin.

Yazılı hazırla →