Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 5. Sınıf

Ünite 5 · Mimarimizde Dinî Motifler · Konu 3 / 3

Kültürümüzden Cami Örnekleri

İslam medeniyetinin ilk kutsal mabetleri ile kültürümüzde derin izler bırakan Ulu Camiler ve Selatin Camilerinin özellikleri anlatılmaktadır.

Kazanımlar

DKAB.5.5.3Kültürümüzde yer alan cami örneklerini karşılaştırabilme

  1. a)Kültürümüzde yer alan cami örneklerinin özelliklerini araştırır.
  2. b)Kültürümüzde yer alan cami örneklerinin benzer özelliklerini listeler.
  3. c)Kültürümüzde yer alan cami örneklerinin farklı özelliklerini listeler.

Adım 1 · 5 kavram

Önce kavramları tanı

Konu boyunca bu kavramlar sık geçecek. Metinde kalın yazılan terimler fosforlu kalemle işaretli.

Kâbe
Mekke'de bulunan ve yeryüzünde inşa edilen ilk mabettir.
Mescid-i Aksa
Kudüs'te yer alan ve Müslümanların ilk kıblesi kabul edilen ibadethanedir.
Mescid-i Nebi
Medine'de bulunan ve içinde Hz. Peygamber'in kabri yer alan mescittir.
Ulu Cami
Selçuklu Dönemi'nde şehirlerin merkezine inşa edilen en büyük camilerdir.
Selatin Camisi
Osmanlı padişahları tarafından yaptırılan birden fazla minareli camilerdir.

Bölüm 1 / 2

Kutsal Mabetler ve Üç Mescit

📖 Konu Anlatımı

İbadetin Merkezleri

İbadet etmek amacıyla inşa edilen yapılara mabet adı verilir. Yeryüzünde yapılan ilk mabet, Mekke şehrinde bulunan Kâbe’dir. Kur'an-ı Kerim'de Allah'ın evi anlamına gelen Beytullah olarak anılan Kâbe, Hz. Âdem tarafından inşa edilmiş, daha sonra Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail tarafından temel kalıntıları bulunarak yeniden yapılmıştır. Kâbe'yi çevreleyen alana ise Mescid-i Haram denir.

Müslümanların İlk Kıblesi

Kudüs'te bulunan Mescid-i Aksa, Kâbe'den sonra yeryüzünde yapılan ikinci mescittir ve Müslümanların ilk kıblesidir. Hz. Davut tarafından yeri belirlenip planlanan bu ibadethane, oğlu Hz. Süleyman tarafından inşa edilmiştir. Mekke'ye uzaklığından dolayı uzak anlamına gelen Aksa ismini almıştır ve İsra ile Miraç olayları burada gerçekleşmiştir.

Peygamber Mescidi

Medine şehrinde yer alan Mescid-i Nebi, Hz. Muhammed'in kabrinin de bulunduğu çok önemli bir ibadethanedir. Mescid-i Haram, Mescid-i Aksa ve Mescid-i Nebi, İslam dininde ibadet ve ziyaret amacıyla yolculuk yapılabilecek üç özel mescit olarak kabul edilir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Mescid-i Haram ile Mescid-i Aksa'nın tarihteki önemi ve bulundukları şehirler yönüyle farklarını zihninde sırala.

Bölüm 2 / 2

Kültürümüzdeki Cami Türleri

📖 Konu Anlatımı

Şehirlerin Büyük İbadethaneleri: Ulu Camiler

Selçuklu ve Beylikler Dönemi'nde inşa edilen, cuma namazlarının kılındığı ve halkın bir araya geldiği en büyük camilere Ulu Cami denir. Bu yapılar aynı zamanda cami-i kebir veya cuma camisi olarak da adlandırılır. Diyarbakır, Bursa, Sivas, Divriği, Konya ve Tokat gibi şehirlerde tarihi ulu cami örnekleri yer almaktadır.

Osmanlı Mimarisinin İhtişamı: Selatin Camileri

Osmanlı Dönemi'nde padişahlar ve hanedan mensupları tarafından yaptırılan görkemli yapılara selatin camileri adı verilir. Selatin camilerinin en belirgin özelliklerinden biri birden fazla minareye sahip olmalarıdır. İstanbul'daki Sultanahmet, Süleymaniye, Fatih ve Edirne'deki Selimiye Camisi bu mimari türün en bilinen örneklerindendir.

Mimaride Sanat ve Malzeme Çeşitliliği

Tarihi camilerin yapımında taş işçiliği ve çini sanatı gibi özel mimari süslemeler kullanılmıştır. Sivas Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası eşsiz taş işçiliği ile öne çıkarken, İznik Yeşil Camii'nin minaresi ise renkli çini sanatı süslemelerine örnektir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Günlük Hayattan Bul: Yakın çevrende veya gezdiğin bir şehirde birden fazla minaresi olan veya tarihi geçmişe sahip camileri düşün.

Adım 3 · Görsel tekrar

Slaytlarla tekrar et

Konuyu kısa maddelerle, sunum gibi baştan sona gözden geçir.

Slaytlar yükleniyor…

Adım 4

Özet

  • Mabet: İbadet etmek amacıyla inşa edilen yapılara verilen genel isimdir.
  • Kâbe: Yeryüzünün ilk mabedi olup Mekke'de bulunan ve Beytullah olarak anılan yapıdır.
  • Mescid-i Haram: Kâbe'yi ve etrafındaki ibadet alanını kapsayan kutsal mekândır.
  • Mescid-i Aksa: Kudüs'te bulunan, Müslümanların ilk kıblesi ve yeryüzündeki ikinci mescittir.
  • Mescid-i Nebi: Medine şehrinde bulunan ve Hz. Peygamber'in kabrinin yer aldığı mescittir.
  • Ulu Cami: Selçuklu ve Beylikler Dönemi'nde inşa edilen şehrin en büyük cuma camileridir.
  • Selatin Camisi: Osmanlı Dönemi'nde padişahlar ve hanedan mensuplarınca yaptırılan birden fazla minareli camilerdir.

Düşün ve yorumla

Sence tarihi camilerin sadece bir ibadet yeri değil, aynı zamanda bulundukları şehrin kültürünü ve sanat anlayışını yansıtan birer simge olmasının sebepleri neler olabilir?

…soru

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.