Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 5. Sınıf

Ünite 5 · Mimarimizde Dinî Motifler · Konu 2 / 3

Camileri Tanıyalım

Camilerin tanımı, tarihi gelişimi, iç bölümleri ve dış mimari unsurlarını kapsayan 5. sınıf ders notları.

Kazanımlar

DKAB.5.5.2Camilerin bölümlerini tanıyabilme

  1. a)Camilerin bölümleri ile ilgili ölçüt belirler.
  2. b)Camilerin bölümlerini ayrıştırır.
  3. c)Camilerin bölümlerini iç ve dış olarak tasnif eder.
  4. ç)Camilerin iç ve dış bölümlerini listeler.

Adım 1 · 6 kavram

Önce kavramları tanı

Konu boyunca bu kavramlar sık geçecek. Metinde kalın yazılan terimler fosforlu kalemle işaretli.

Cami
Müslümanların ibadet etmek ve toplanmak amacıyla kullandığı geniş mekândır.
Mihrap
İmamın namaz kıldırırken durduğu ve kıble yönünü gösteren girintili yerdir.
Minber
Cuma ve bayram hutbelerinin okunması için çıkılan merdivenli yüksek yapıdır.
Kubbe
Caminin üzerini örten yarım küre biçimindeki çatı örtüsüdür.
Minare
Ezan ve sela okumak amacıyla inşa edilen ince ve yüksek kule yapısıdır.
Şadırvan
Cami avlularında ibadet öncesi abdest alınan su alanıdır.

Bölüm 1 / 4

Cami ve Mescit Kavramı

📖 Konu Anlatımı

Cami, toplayan ve bir araya getiren anlamlarına gelmektedir. Müslümanların ibadet ettiği, toplandığı ve sosyal iletişim kurduğu temel mekândır.

Mescit kelimesi ise secde edilen yer demektir. İslam'ın ilk dönemlerinde ibadet edilen tüm mekânlar için mescit ifadesi tercih edilmiştir.

Günümüzde cuma namazı kılınan geniş yapılara cami denmektedir. Okullarda veya iş yerlerinde ibadet için ayrılan daha küçük alanlar ise mescit olarak adlandırılır.

Kur'an-ı Kerim'de yer alan ayette mescitlerin Allah'a ait olduğu ve yalnızca O'na kulluk edilmesi gerektiği ifade edilir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Cami ve mescit kavramları arasındaki boyut ve kullanım alanları bakımından farkları kendi ifadelerinle düşünebilirsin.

Bölüm 2 / 4

Tarihte Önemli Mescit ve Camiler

📖 Konu Anlatımı

Hz. Peygamber Mekke'den Medine'ye hicret ederken Kubâ Mescidi inşa edilmiştir. Bu ibadethane İslam tarihindeki ilk mescittir.

Medine'ye varıldığında Hz. Peygamber tarafından Mescid-i Nebevi yaptırılmıştır. Mescid-i Nebevi Müslümanların ibadet ve eğitim merkezi olmuştur.

Hz. Ömer Kudüs fethinden sonra Mescid-i Aksa alanını tespit ettirip buraya büyük bir mescit inşa ettirmiştir.

Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u fethettikten sonra fethin sembolü olarak Ayasofya yapısını camiye dönüştürmüştür.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Günlük Hayattan Bul: Çevrende veya ders kitabında gördüğün tarihi ibadethanelerden birini hatırına getirebilirsin.

Bölüm 3 / 4

Camilerin İç Bölümleri

📖 Konu Anlatımı

Camilerin iç mekanlarında ibadetin düzenli ve cemaatle yapılabilmesi için farklı bölümler tasarlanmıştır.

Mihrap, Kâbe yönünü yani kıbleyi gösteren duvardaki girintili yerdir. İmam cemaate namaz kıldırırken bu bölümde durur.

Minber, cuma ve bayram namazlarında imamın veya hatibin hutbe okumak için çıktığı merdivenli yüksek alandır.

Vaaz kürsüsü, cami içinde vaaz vermek ve dinî ders anlatmak amacıyla oturulan yüksekçe mekândır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Düşün: Cami içerisindeki mimari unsurların hangisinin imamın namaz kıldırmasına, hangisinin ise cemaate konuşma yapılmasına hizmet ettiğini değerlendirebilirsin.

Bölüm 4 / 4

Camilerin Dış Bölümleri

📖 Konu Anlatımı

Camilerin dış mimarisi ibadete hazırlık yapılması ve binanın dış estetiğini tamamlaması için çeşitli bölümlerden oluşur.

Kubbe, yarım küre biçiminde tasarlanan ve caminin üzerini örten çatı bölümüdür.

Minare, ezan okumak ve sela vermek amacıyla inşa edilen yüksek ve ince kule yapısıdır.

Şerefe, minarenin etrafını balkon gibi kuşatan mimari kısımdır.

Şadırvan, cami avlularında yer alan ve ibadet öncesinde abdest alınan su mekânıdır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Hayal Et: Bir caminin dış avlusunda yürürken çevrende gördüğün yapı parçalarını zihninde canlandırabilirsin.

Adım 3 · Görsel tekrar

Slaytlarla tekrar et

Konuyu kısa maddelerle, sunum gibi baştan sona gözden geçir.

Slaytlar yükleniyor…

Adım 4

Özet

  • Cami: Müslümanların ibadet etmek ve toplanmak için kullandığı geniş mekânlardır.
  • Mescit: Secde edilen yer anlamına gelen daha küçük boyutlu ibadethanelerdir.
  • Kubâ Mescidi: İslam tarihinde inşa edilen ilk mescit kabul edilen yapıdır.
  • Mescid-i Nebevi: Hz. Peygamber tarafından Medine şehrinde inşa ettirilen merkezî mescittir.
  • Mihrap: Cami içinde kıbleyi gösteren ve imamın durduğu girintili kısımdır.
  • Minber: Cuma ve bayram hutbelerinin okunduğu merdivenli yüksek mimari elemandır.
  • Vaaz Kürsüsü: Dinî dersler ve vaaz anlatımı için kullanılan yüksek oturma alanıdır.
  • Kubbe: Caminin üst kısmını örten yarım küre biçimindeki çatı yapısıdır.
  • Minare: Müezzinin ezan okuduğu yüksek ve ince silindir kule bölümüdür.
  • Şerefe: Minare çevresini balkon gibi saran dış mimari bölümdür.
  • Şadırvan: Cami avlusunda insanların abdest alması amacıyla yapılan su alanıdır.

Düşün ve yorumla

Sence camilerin iç ve dış mimarisindeki bölümler cemaatin bir arada ibadet etmesine ve düzen sağlamasına nasıl katkı sağlar?

…soru

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.