Gökyüzündeki Komşumuz: Ay

Ay, Dünya'nın tek doğal uydusu olan küresel bir gök cismidir. Dünya'ya olan mesafesi yaklaşık 384.400 kilometredir ve gökyüzünde bize en yakın gök cismidir.

Bir ışık kaynağı değildir, üzerine düşen Güneş ışığını yansıtır. Yüzeyindeki açık renkli görünen bölgeler engebeli alanları, koyu renkli görünen kısımlar ise geniş düzlükleri gösterir.

Ay'ın atmosferi yok denecek kadar incedir. Rüzgar ve yağış gibi hava olayları gerçekleşmediği için astronotların bıraktığı ayak izleri ile araç izleri uzun yıllar bozulmadan kalır.

Atmosferin ince olması nedeniyle gök taşları yüzeye doğrudan çarpar ve krater adı verilen irili ufaklı çukurları oluşturur. Yüzeyde yaklaşık 300.000 krater bulunur.

Gece sıcaklığı eksi 174 dereceye düşerken gündüz 125 dereceye kadar çıkar. Bu yüksek sıcaklık farkı kayaçların parçalanarak toza dönüşmesini hızlandırır.

Ay kendi etrafında dönme hareketi gerçekleştirir. Bu dönme hareketinin yönü saatin dönme yönünün tersine doğrudur.

Ay aynı zamanda Dünya'nın etrafında dolanma hareketi yapar. Kendi etrafındaki dönme süresi ile Dünya etrafındaki dolanma süresi birbirine eşittir ve yaklaşık 27,3 gündür.

Dönme ve dolanma sürelerinin eşit olması sebebiyle Dünya'dan bakıldığında Ay'ın daima aynı yüzü görülmektedir.

Ay, Dünya ile birlikte Güneş'in etrafında da dolanır. Bu dolanma hareketinin yönü de saat yönünün tersinedir ve yaklaşık 365 gün 6 saatte tamamlanır.

Ay'ın Dünya etrafındaki dolanması sırasında Güneş ve Dünya'ya göre konumunun değişmesiyle ışık alan bölgeleri farklı görünür. Bu duruma Ay'ın evreleri denir.

Evrelerin tamamlanma süresi yaklaşık 29,5 gündür ve bu süre bir ay olarak tanımlanır. Dört ana evre ve iki ara evre bulunmaktadır.

İlk ana evre olan Yeni Ay evresinde Ay, Güneş ile Dünya arasındadır ve karanlık görünür. Bir hafta sonra İlk Dördün evresinde D harfi şeklinde aydınlanır.

Bir hafta sonraki Dolunay evresinde Dünya, Güneş ile Ay arasındadır ve Ay tamamen aydınlık görünür. Sonraki Son Dördün evresinde ise ters D şeklinde aydınlanır.

Main evrelerin arasında Hilal ve Şişkin Ay ara evreleri oluşur. Ay'ın aydınlık ve karanlık bölgesini ayıran çizgiye Terminatör adı verilir.