Bölüm 1 / 3
Saydam, Yarı Saydam ve Opak Maddeler
📖 Konu Anlatımı
Işık bir maddeyle karşılaştığında maddeden geçebilir, kısmen geçebilir veya hiç geçmeyebilir. Maddeler ışığı geçirme durumlarına göre saydam, yarı saydam ve saydam olmayan maddeler olarak üç gruba ayrılır.
Saydam Maddeler
Işığı tamamen geçiren maddelere saydam madde denir. Cam, hava ve su gibi maddeler saydam niteliktedir. Saydam maddelerin arkasındaki cisimler net olarak görülür. Cam akvaryumdaki balıkların net şekilde fark edilmesi bu duruma bir örnektir.
Yarı Saydam Maddeler
Işık ışınlarının bir kısmını geçiren, bir kısmını ise geçirmeyen maddelere yarı saydam madde adı verilir. Buzlu cam, ince tül, şeffaf dosya ve yağlı kâğıt yarı saydam maddelere örnektir. Yarı saydam maddelerin arkasında kalan cisimler net görülmez, bulanık görünür.
Saydam Olmayan (Opak) Maddeler
Işığı hiç geçirmeyen maddelere saydam olmayan madde veya opak madde denir. Silgi, kitap, ahşap masa, tuğla, alüminyum folyo, karton ve tahta kaşık opak maddelerdir. Opak maddelerin arkasındaki cisimler kesinlikle görünmez.
💭 Düşün / Hayal Et / Dene
Karşılaştır: Cam bir pencere, buzlu cam ve tahta bir kapıyı ışığı geçirme durumlarına göre kıyaslayınız.
Bölüm 2 / 3
Madde Kalınlığı ve Işık Geçirgenliği
📖 Konu Anlatımı
Saydam ve yarı saydam maddelerin ışık geçirgenliği sadece maddelerin türüne değil, aynı zamanda kalınlıklarına da bağlıdır. Bir maddenin kalınlık miktarı arttıkça ışık geçirgenliği azalır, kalınlık azaldıkça ışık geçirgenliği artar.
Sisli havalarda havadaki sis tabakasının kalınlığı arttıkça uzaktaki nesneler görünmez hale gelir, buna karşın yakındaki nesneler daha rahat seçilir. Benzer şekilde deniz tabanı kıyıya yakın sığ yerlerde net görünürken su derinleştikçe görünmez olur.
Normalde saydam olan pencere camı da kat kat artırılarak kalınlaştırıldığında arkasındaki nesnelerin net görünmesini engeller. Bu durum, maddelerin kalınlaşmasıyla saydamlık özelliklerinin azaldığını gösterir.
💭 Düşün / Hayal Et / Dene
Düşün: Temiz bir deniz veya gölde kıyıdan derinlere doğru bakıldığında dipteki taşların görünürlüğünün nasıl değiştiğini değerlendiriniz.
Bölüm 3 / 3
Günlük Hayat ve Tarihte Işık Geçirgenliği
📖 Konu Anlatımı
Günlük yaşamda maddelerin ışığı geçirme niteliklerinden yararlanılarak farklı alanlarda çözümler üretilir. Evlerde pencere camları dışarıyı net görmek için tercih edilirken, ev içerisindeki mahremiyeti sağlamak adına yarı saydam tül perdeler veya opak kalın perdeler kullanılır.
Işık geçirgenliği deneylerinde maddeler ışık geçişine göre etiketlenir. İçinde yağlı kâğıt bulunan bir kutudan ışık bir miktar azalarak çıkarken, kitap bulunan kutudan ışık hiç çıkmaz, cam olan kutudan ise ışık aynen çıkar.
Tarihte cam üretimi fayans endüstrisinin gelişimiyle Kuzey Mezopotamya'da ortaya çıkmıştır. İlk antik cam örnekleri genellikle mat ve opak renkte yapılmış, zamanla Romalılar döneminde saydam cam örnekleri üretilmeye başlanmıştır.
💭 Düşün / Hayal Et / Dene
Günlük Hayattan Bul: Bir evin farklı odalarında mahremiyet ve aydınlık sağlamak amacıyla kullanılan gereçlerin ışık geçirgenlik özelliklerini inceleyiniz.