Tam Gölge Nedir?

Tam gölge, ışığın önüne konan saydam olmayan (opak) bir cismin, ışığı tamamen engellemesiyle perde üzerinde oluşan koyu ve net bölgedir.
Tam gölgenin oluşabilmesi için ışık kaynağı, opak cisim ve gölgenin düştüğü bir yüzey (perde) gereklidir.
Tam gölge, cismin şekline benzer ama ondan büyük veya küçük olabilir.
Gölgenin kenarları, ışık kaynağı tek ve küçükse (nokta kaynak) net bir sınır çizer.
Tam gölgenin oluşması, ışığın doğrusal yayılması özelliğinin bir sonucudur.

Gölge Deneyinde Veri Toplama

Tam gölge deneyinde bir ışık kaynağı, opak bir cisim (ör. karton kesme) ve bir perde kullanılır.
Cismin ışık kaynağına ve perdeye olan uzaklığı değiştirilerek gölgenin boyutu gözlemlenir.
Her deneme sonucunda gölgenin uzunluğu ve şekli ölçülüp not edilir.
Elde edilen ölçümler bir tabloya kaydedilerek karşılaştırma yapılabilir hâle getirilir.
Bu kayıtlar, gölgenin büyüklüğünü hangi etkenlerin değiştirdiğini ortaya çıkarmak için kullanılır.
Deney birkaç kez tekrarlanarak ölçüm sonuçlarının tutarlı olup olmadığı kontrol edilir.

Cismin ışık kaynağına yakınlığı arttıkça gölgenin boyutu büyür.
Cismin perdeye yakınlığı arttıkça gölgenin boyutu küçülür ve kenarları netleşir.
Cismin kendi büyüklüğü de gölgenin boyutunu doğrudan etkiler; büyük cisim daha büyük gölge oluşturur.
Işık kaynağının büyüklüğü değiştiğinde gölgenin netliği de değişebilir.
Bu değişkenlerden yalnızca biri değiştirilip diğerleri sabit tutularak gölge üzerindeki etkisi ayrı ayrı incelenebilir.
Bu değişkenlerin etkisini net görebilmek için deney sırasında ışık kaynağının gücü sabit tutulur.