Bölüm 1 / 3
Sürtünme Kuvveti ve Yüzey Özellikleri
📖 Konu Anlatımı
Birbirine temas eden yüzeyler arasında gerçekleşen ve genellikle harekete zıt yönde ortaya çıkan dirence sürtünme kuvveti denir. İtilen bir kutunun zeminle temas eden yüzeyinde harekete engel olan bir direnç oluşur.
Yüzeyin pürüzlülük durumu sürtünme kuvvetinin büyüklüğünü doğrudan etkiler. Çok pürüzlü yüzeyler cisimlere daha fazla sürtünme kuvveti uygularken, az pürüzlü yüzeylerde sürtünme kuvveti daha düşüktür.
Örneğin halı zemin cam zemine göre, toprak zemin ise mermer zemine göre çok daha pürüzlüdür. Tahta bir zeminin cilalanması veya ıslatılması yüzeydeki pürüzlülüğü değiştirerek sürtünme kuvvetini azaltır.
💭 Düşün / Hayal Et / Dene
Karşılaştır: Evdeki halı kaplı zemin ile fayans kaplı zeminde aynı oyuncak araba eşit kuvvetle itildiğinde hangisinde daha uzağa gideceğini sebepleriy düşün.
Bölüm 2 / 3
Sürtünme Kuvvetinin Günlük Hayattaki Yeri ve Uygulamaları
📖 Konu Anlatımı
Sürtünme kuvvetinin günlük yaşamda hem olumlu hem de olumsuz etkileri bulunmaktadır. Ahşaba şekil verilmesi, resim yapılması, krampon giyilmesi veya karlı yollarda araç tekerleklerine zincir takılması sürtünmeyi artıran olumlu uygulamalardır.
Gitar yüzeyinin eskimesi, makine parçalarının aşınması, kitap kapaklarının yıpranması ve ayakkabı tabanlarının eskimesi sürtünme kuvvetinin olumsuz etkilerindendir.
Sürtünmeyi azaltmak için kapı menteşeleri yağlanır veya ağır valizlerin altına tekerlek takılır. Tarihte Fatih Sultan Mehmet de gemileri karadan yürütürken kütükleri yağlatarak sürtünme kuvvetini azaltmıştır.
💭 Düşün / Hayal Et / Dene
Günlük Hayattan Bul: Yaşam alanlarında hareketi kolaylaştırmak veya zorlaştırmak amacıyla sürtünmeyi değiştiren iki farklı uygulama tespit et.
Bölüm 3 / 3
Hava ve Su Direnci
📖 Konu Anlatımı
Havanın cisimlerin hareketine karşı gösterdiği zorluğa hava direnci adı verilir. Paraşütle atlayan bir kişinin güvenle yere inmesi, açılan paraşütün temas yüzeyini büyüterek hava direncini artırması sayesinde gerçekleşir.
Suyun cisimlerin hareketine karşı gösterdiği zorluk ise su direnci olarak adlandırılır. Denizaltıların, balıkların ve gemilerin gövde tasarımları su direncini en aza indirecek şekilde yapılandırılmıştır.
Otomobillerin, hızlı trenlerin ve uçakların ön kısımlarının sivri tasarlanması hava direncini azaltır. Uçakların kanatlarındaki flap parçaları ise iniş sırasında açılarak hava direncini artırır ve yavaşlamayı sağlar.
💭 Düşün / Hayal Et / Dene
Dene: Biri tamamen açık diğeri sıkıca buruşturulup top yapılmış iki özdeş kâğıt sayfasını aynı yükseklikten serbest bırakarak düşüş hızlarını gözlemle.