Bölüm 1 / 3
Çok Basamaklı Doğal Sayılarda Basamak ve Bölük Yapısı
📖 Konu Anlatımı
Basamak ve Bölük Kavramı
Doğal sayılarda rakamların yazıldığı her bir konuma basamak denir. Sayıların basamak sayısı arttıkça okuma ve yazma işlemlerini kolaylaştırmak amacıyla basamaklar sağdan sola doğru üçerli gruplara ayrılır.
Bu üçerli grupların her birine bölük adı verilir. Bölükler oluşturulurken saymanın her zaman birler basamağından, yani en sağdan başlatılması gerekir.
Basamak ve Bölüklerin İsimlendirilmesi
Basamaklar sağdan sola doğru birler, onlar, yüzler, binler, on binler, yüz binler, milyonlar, on milyonlar, yüz milyonlar, milyarlar, on milyarlar ve yüz milyarlar şeklinde ilerler.
Her bölük, kendi sınırları içindeki en küçük basamağın adıyla anılır. İlk üç basamak birler bölüğü, sonraki üç basamak binler bölüğü, ardından gelenler ise sırasıyla milyonlar bölüğü ve milyarlar bölüğü olarak adlandırılır.
💭 Düşün / Hayal Et / Dene
Karşılaştır: Binler bölüğü ile milyonlar bölüğündeki basamak adlarını inceleyerek aralarındaki benzer kuralı fark et.
Bölüm 2 / 3
Çok Basamaklı Sayıların Okunuşu
📖 Konu Anlatımı
Bölükler Yardımıyla Sayı Okuma
Çok basamaklı sayılar okunurken en soldaki, yani değeri en büyük olan bölükten başlanır. Her bölükte bulunan sayı normal üç basamaklı bir sayı gibi okunduktan hemen sonra o bölüğün adı söylenir.
Sayı okunurken birler bölüğünde farklı bir kural uygulanır. Bu bölükteki sayı okunduktan sonra bölük adı söylenmez; sadece sayının kendisi ifade edilir.
Sıfır İçeren Bölükler ve Gerçek Yaşam Örnekleri
Bir bölüğün tüm basamaklarında sıfır bulunuyorsa o bölüğün adı telaffuz edilmez. Gezegenlerin Güneş'e olan uzaklıkları veya ülkelerin turist sayıları gibi veriler bu kuralla okunur.
Örneğin Dünya'nın Güneş'e olan 149 597 890 km uzaklığı 'yüz kırk dokuz milyon beş yüz doksan yedi bin sekiz yüz doksan' olarak okunur.
💭 Düşün / Hayal Et / Dene
Düşün: Çok basamaklı bir sayıyı okurken birler bölüğünün adının söylenmemesinin nedeni ne olabilir?
Bölüm 3 / 3
Okunuşu Verilen Sayıların Yazılışı ve Basamak Değeri
📖 Konu Anlatımı
Okunuşu Verilen Sayıların Yazılması
Okunuşu verilen sayılar yazılırken bölük isimleri birer sınır işareti görevi görür. En büyük bölükten başlanarak söylenen sayılar rakamla yazılır.
Okunuşta söylenmeyen basamakların yerine mutlaka sıfır rakamı konulmalıdır. Örneğin 'dört milyar altı milyon elli bin üç yüz' sayısı yazılırken söylenmeyen yüz milyonlar, on milyonlar ve yüz binler gibi basamaklara sıfır yazılarak 4 006 050 300 elde edilir.
Basamak Değeri ve Abaküs Modeli
Bir rakamın sayıda bulunduğu basamağa göre kazandığı sayısal değere basamak değeri denir. Sayılar abaküs modelinde gösterilirken her basamaktaki boncuk adedi o basamağın değerini temsil eder.
Bir sayının tüm basamak değerleri toplandığında her zaman sayının kendisine ulaşılır. Örneğin 7 806 015 239 sayısındaki rakamların basamak değerlerinin toplamı yine bu sayıyı verir.
💭 Düşün / Hayal Et / Dene
Hayal Et: Dokuz basamaklı bir sayının abaküs modelinde bazı basamak çubuklarında hiç boncuk olmadığını canlandır.