Sosyal Bilgiler · 5. Sınıf

Ünite 1 · Birlikte Yaşamak · Konu 1 / 3

Gruplar ve Roller

Dâhil olduğumuz grupları, bu gruplardaki rollerimizi, elde ettiğimiz hakları ve üstlendiğimiz sorumlulukları içeren ders notları.

  • KazanımDâhil olduğu grupları ve bu gruplardaki rollerini belirler.
  • KazanımDâhil olduğu gruplar ile bu gruplardaki rolleri arasındaki ilişkileri belirler.

Adım 1 · 5 kavram

Önce kavramları tanı

Konu boyunca bu kavramlar sık geçecek. Metinde kalın yazılan terimler fosforlu kalemle işaretli.

Grup
Ortak bir hedef ve değer çevresinde bir araya gelen insan topluluğudur.
Rol
Dâhil olunan grupta bireyin sahip olduğu konum ve üstlendiği görevdir.
Hak
Gruplar içerisinde bireylere sağlanan yetki ve imkânlardır.
Sorumluluk
Üstlenilen rolün gerektirdiği ödev ve yükümlülüklerdir.
Aile
Bireyin toplumda içinde yer aldığı ilk ve temel gruptur.

Bölüm 1 / 3

Toplumsal Yaşamda Gruplar ve Roller

📖 Konu Anlatımı

Toplum içinde ortak bir hedefi ve değerleri olan insanların bir araya gelmesiyle grup oluşur. İnsanlar yaşamları boyunca ihtiyaçlarını karşılamak ve sosyalleşmek için farklı grupların içerisinde yer alırlar.

Dâhil olunan gruplarda üstlenilen konuma veya göreve rol denir. Aile içinde çocuk, okulda öğrenci, sınıfta sınıf başkanı ve spor takımında kaleci olmak bireylerin üstlendiği rollere örnektir.

Bir birey aynı zaman diliminde birden fazla grupta yer alabilir ve aynı anda birden fazla role sahip olabilir. Örneğin sabah aile sofrasında çocuk olan bir kişi, okul servisinde arkadaş ve sınıfta öğrenci rolündedir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Düşün: Gün içinde sabahtan akşama kadar dâhil olduğun grupları ve bu gruplarda üstlendiğin farklı rolleri zihninde sırayla canlandır.

Bölüm 2 / 3

Rollerin Getirdiği Hak ve Sorumluluklar

📖 Konu Anlatımı

Gruplarda yer alan bireyler üstlendikleri rollere göre çeşitli yetkiler elde eder ve görevler üstlenirler. Bireye sağlanan bu yetkilere hak denir.

Üstlenilen rolün getirdiği ödev ve yükümlülüklere ise sorumluluk adı verilir. Hak ve sorumluluklar bulunulan gruba ve üstlenilen role göre değişiklik gösterir.

Aile grubunda çocuk rolündeki bir bireyin sağlıklı barınma, beslenme ve sevgi görme hakkı bulunur. Buna karşılık odasını düzenli tutmak, ev işlerinde yardım etmek ve aile kurallarına uymak bu rolün sorumlulukları arasındadır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Sen Olsan?: Okul grubunda sınıf başkanı seçildiğinde, arkadaş grubunun derste konuşması karşısında hak ve sorumluluk dengesini nasıl sağlarsın?

Bölüm 3 / 3

Hayatımızda Yer Alan Başlıca Gruplar

📖 Konu Anlatımı

Bireyin dâhil olduğu ilk grup toplumun temelini oluşturan aile grubudur. Ailede çocuk ve evlat rollerine sahip olunur. Dede, amca, hala, teyze ve kuzenler ise akraba grubunu oluşturur.

Birlikte oyun oynanan ve ders çalışılan arkadaş grubu ile yaşam alanları yakın olan insanların oluşturduğu komşuluk grubu toplumsal yaşamda önemli bir yere sahiptir. Komşular kötü günde birbirine destek olurlar.

Eğitim öğretim görülen ve kulüp faaliyetleri yürütülen alan okul grubudur. Doğanın korunması, yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve yardımlaşma gibi amaçlarla oluşturulan yapılar ise sosyal sorumluluk gruplarıdır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Komşuluk grubu ile arkadaş grubu arasındaki benzerlik ve farkları değerlendir.

Adım 3 · Görsel tekrar

Slaytlarla tekrar et

Konuyu kısa maddelerle, sunum gibi baştan sona gözden geçir.

Slaytlar yükleniyor…

Adım 4

Özet

  • Grup: Ortak hedef ve değerleri olan insanların oluşturduğu topluluktur.
  • Rol: Bireyin dâhil olduğu grupta üstlendiği konum ve görevdir.
  • Hak: Dâhil olunan grupta bireylere sağlanan yetkilerdir.
  • Sorumluluk: Bireyin üstlendiği rolün gerektirdiği ödev ve yükümlülüklerdir.
  • Aile: Bireyin içinde yer aldığı ilk ve temel toplumsal gruptur.
  • Sosyal Sorumluluk Grubu: Yardımlaşma ve doğayı koruma amacıyla katılan gruplardır.

Düşün ve yorumla

Sence bir gruptaki üyelerin sorumluluklarını yerine getirmemesi o gruptaki diğer insanların haklarını nasıl etkiler?

…soru

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.

Sıradaki konuKültürel Özelliklere Saygı ve Birlikte Yaşama Kültürü
Ünite 19 soru
Birlikte YaşamakGruplar ve Roller