Bölüm 1 / 4
Kültür Kavramı ve Kültürel Zenginliklerimiz
📖 Konu Anlatımı
Kültür
Kültür, bir milletin tarih boyunca meydana getirdiği maddi ve manevi değerlerin bütünüdür. Toplum içinde dayanışma, birlik ve beraberliğin sağlanmasında önemli bir yer tutar.
Bir toplumu millet yapan ve diğer milletlerden ayıran temel özellik kültürdür. Türk kültürü, Türk milletinin binlerce yıllık köklü hayat tarzını ve bakış açısını yansıtır.
Türk Kültürüne Ait Unsurlar
Ebru sanatı, bakırcılık, halı dokumacılığı ve halk oyunları geleneksel sanat ve zanaatlarımız arasında yer alır. Efe kıyafetlerinde gömlek üstüne giyilen işlemeli cepken ve Ramazan ayında cami minareleri arasına asılan mahyalar kültürümüzün manevi ve görsel zenginliklerindendir.
Kayseri mantısı, kebap, baklava ve etli ekmek gibi mutfak ürünleri ile zeybek ve horon gibi halk dansları ortak kültürel değerlerimizi meydana getirir.
💭 Düşün / Hayal Et / Dene
Günlük Hayattan Bul: Çevrende, ailende veya gittiğin bir düğünde Türk kültürüne ait gördüğün iki farklı maddi veya manevi unsuru belirle.
Bölüm 2 / 4
Dünya Kültürleri ve Ortak Miras
📖 Konu Anlatımı
Geleneksel Çocuk Oyunlarının Yaygınlığı
Kültürel unsurlar sadece tek bir ülkeye özgü kalmayıp sınırları aşabilir. Araştırmalara göre geleneksel oyunlarımız dünyanın birçok farklı ülkesinde benzer şekillerde oynanmaktadır.
Üçtaş Türkmenistan ve Hindistan'da; beştaş Endonezya, Kırgızistan, Güney Kore ve Yunanistan'da oynanmaktadır. İstop İtalya ve Romanya'da; körebe ise Nijerya, Kazakistan, Almanya ve Fransa gibi birçok ülkede çocukların ortak eğlencesidir.
Toplam 48 taş ile oynanan Türk zekâ oyunu mangala, Türk cumhuriyetlerinin yanı sıra Gana, Kenya, Nijerya, Fildişi Sahili, Hindistan ve Karayipler'de yaygın olarak yaşatılmaktadır.
Kültürel Paylaşım ve 23 Nisan
Mustafa Kemal Atatürk tarafından çocuklara hediye edilen 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, dünyada çocuklara ithaf edilen ilk ve tek bayramdır. TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği vesilesiyle dünya çocukları Türkiye'de buluşarak kendi kültürlerini tanıtır.
Bulgaristan'dan gelen çocuklar kaval, zurna ve gadulka eşliğinde marteniçka bilekliklerini; Türkmenistan'dan gelenler telpek başlıklarını ve plov pilavını; Rusya'dan katılanlar Maslenitsa bayramı ile sarafan elbiselerini tanıtarak kültürler arası köprü kurarlar.
💭 Düşün / Hayal Et / Dene
Karşılaştır: Kendi oynadığın bir sokak oyunu ile dünyanın başka bir kıtasında oynanan geleneksel bir oyun arasındaki benzerliği düşün.
Bölüm 3 / 4
Tarihî ve Kültürel Kardeşlik: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
📖 Konu Anlatımı
KKTC ile Ortak Tarih
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Türk dünyasının ayrılmaz bir parçasıdır. Kıbrıs adası Osmanlı Devleti tarafından 1571 yılında fethedilmiş ve Türk vatanı hâline getirilmiştir.
1974 yılındaki Kıbrıs Barış Harekâtı'nın ardından 15 Kasım 1983'te bağımsızlığını ilan etmiştir. KKTC'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'tır.
KKTC bayrağında bulunan ay yıldız Türklüğü simgelerken üstteki kırmızı şerit Türkiye'yi, alttaki kırmızı şerit ise KKTC'yi temsil eder.
Ortak Kültürel Unsurlar
Türkiye ile KKTC arasında güçlü mutfak, müzik ve gelenek bağları bulunur. Her iki ülkede de tarhana çorbası, ceviz macunu, kabak çiçeği dolması tüketilir ve Türk kahvesi ikram edilir.
Ege Bölgesi'ne ait zeybek oyunu KKTC'de de oynanır; düğünlerde kızlar testi oyunu sergiler. Osmanlı döneminden kalan zembil sepetleri, ebru sanatı ve tarabulus kuşağı iki toplumun ortak mirasındandır.
💭 Düşün / Hayal Et / Dene
Düşün: Bir ülkenin bayrağında yer alan simgelerin başka bir ülkeyle benzerlik taşıması tarihsel ve kültürel açıdan neyi gösterir?
Bölüm 4 / 4
Farklılıklara Saygı ve Birlikte Yaşama Kültürü
📖 Konu Anlatımı
Kültürel Etkileşim Yolları
Ticaret, eğitim, spor, göç ve turizm gibi etkenler farklı kültürlerin bir araya gelmesini ve etkileşim kurmasını sağlar. Yurtdışına giden öğrenciler veya Türkiye'ye gelen turistler kültürlerin birbirini tanımasına vesile olur.
Almanya'ya giden Türk işçilerin tanıttığı döner, günümüzde Alman mutfağının en sevilen yiyeceklerinden biri hâline gelmiştir. Rize'de tıp eğitimi alan yabancı uyruklu öğrencilerin horon öğrenmesi kültürel kaynaşmanın somut göstergelerindendir.
Selamlaşma Adapları ve Hoşgörü
Farklı toplumlarda selamlaşma davranışları çeşitlilik gösterir. Türklerde el sıkışma, el öpme ve sarılma görülürken Japonlarda başı öne eğme, Yeni Zelanda'daki Maori halkında ise burun ve alınları birbirine bastırma geleneği vardır.
Kültürel farklılıkları bir ayrışma sebebi değil zenginlik olarak görmek gerekir. Türk misafirperverliği gereğince dili, dini, ırkı ne olursa olsun tüm insanlara saygı ve hürmetle yaklaşılır.
💭 Düşün / Hayal Et / Dene
Sen Olsan? Sınıfınıza başka bir ülkeden gelen ve gelenekleri farklı olan bir öğrenci katılsaydı, kendini rahat hissetmesi için ne yapardın?