Sosyal Bilgiler · 5. Sınıf

Ünite 1 · Birlikte Yaşamak · Konu 3 / 3

Yardımlaşma ve Dayanışma Faaliyetlerinin Toplumsal Birliğe Etkisi

Yardımlaşma ve dayanışma faaliyetlerinin toplumsal birlik, beraberlik ve kurumlar arası iş birliği üzerindeki etkilerini inceleyen ders notu.

  • KazanımToplumsal birliği sürdürmeye yönelik yardımlaşma ve dayanışma faaliyetlerini sorgular.
  • KazanımToplumsal birliği sürdürmeye yönelik yardımlaşma ve dayanışma faaliyetleri için sosyal temas oluşturur.
  • KazanımToplumsal birliği sürdürmeye yönelik yardımlaşma ve dayanışma faaliyetleri için grup dinamiğini sağlar.
  • KazanımToplumsal birliği sürdürmeye yönelik yardımlaşma ve dayanışma faaliyetleri için fikir üretir.
  • KazanımToplumsal birliği sürdürmeye yönelik yardımlaşma ve dayanışma faaliyetlerine ilişkin üretilen fikirleri müzakere eder.
  • KazanımToplumsal birliği sürdürmeye yönelik yardımlaşma ve dayanışma faaliyetlerine ilişkin üretilen fikri eyleme dönüştürür.

Adım 1 · 6 kavram

Önce kavramları tanı

Konu boyunca bu kavramlar sık geçecek. Metinde kalın yazılan terimler fosforlu kalemle işaretli.

Sadaka Taşı
İhtiyaç sahibini rencide etmeden yardım yapmayı sağlayan tarihî taş yapıdır.
Tekalif-i Millîye
Millî Mücadele'de ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için çıkarılan seferberlik emirleridir.
Ulusal Vefa Programı
Yaşlı ve özel gereksinimli vatandaşlara evde bakım sağlayan devlet programıdır.
MEB AKUB
Afetlerde arama ve kurtarma faaliyeti yürüten öğretmen grubudur.
Sosyal Sorumluluk
Toplumsal sorunları çözmek için gönüllü olarak yürütülen faydalı projelerdir.
Su Kuyusu Projesi
İhtiyaç duyulan ülkelerde temiz su imkânı sağlayan küresel dayanışma faaliyetidir.

Bölüm 1 / 4

Tarihten Günümüze Yardımlaşma ve Dayanışma Örnekleri

📖 Konu Anlatımı

Selçuklu ve Osmanlı Dönemi'nde meydanlara, cami ve çeşme yanlarına sadaka taşı adıyla özel taşlar konulmuştur. İhtiyaç sahiplerine yardım etmek isteyenler bu taşın içine para bırakırken, ihtiyaç sahipleri gecenin geç saatlerinde ihtiyacı kadarını almıştır. Bu uygulama sayesinde yardım edilen kişilerin mahremiyeti ve incinmemesi korunmuştur.

Millî Mücadele Dönemi'nde Mustafa Kemal Paşa tarafından yayımlanan Tekalif-i Millîye emirleri ile ordunun giyinme, beslenme ve cephane ihtiyaçları halk tarafından karşılanmıştır. Türk milleti tüm yokluklara rağmen ordusunun yanında durarak toplumsal birlik örneği sergilemiştir.

Günümüzde de kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları bu faaliyetleri sürdürmektedir. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Ulusal Vefa Programı ile yaşlı ve özel gereksinimli vatandaşların ev temizliği ve kişisel bakımlarını karşılamaktadır. Ayrıca Türk Kızılayı 2. El Tekstil projesi ile kıyafet dönüşüm kutularından elde edilen gelirleri gıda ve eğitim desteğine dönüştürmektedir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Sadaka taşı uygulaması ile günümüzdeki anonim yardım toplama kutularının yardım yapılan kişiyi koruma mantığını karşılaştırınız.

Bölüm 2 / 4

Afetlerde Toplumsal Dayanışma ve Kurumların Rolü

📖 Konu Anlatımı

Ülkemizde 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli yaşanan ve Asrın Felaketi olarak adlandırılan depremde Türk milleti tek yürek olmuştur. Afet anlarında toplumsal birliği sağlamak amacıyla resmî kurumlar ve gönüllü kuruluşlar hızlıca harekete geçmiştir.

Millî Eğitim Bakanlığı depremin ilk gününden itibaren okulları, pansiyonları ve öğretmenevlerini barınmaya açmıştır. Bakanlık bünyesinde kurulan MEB AKUB ekipleri arama kurtarma çalışmalarında aktif görev almıştır.

Meslek liseleri, halk eğitim merkezleri ve olgunlaşma enstitüleri depremzedeler için çadır, uyku tulumu, battaniye ve soba üretmiştir. Bu çalışmalar toplumsal dayanışmanın ve kurumlar arası iş birliğinin en somut göstergelerinden biridir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Düşün: Zorlu doğal afet dönemlerinde insanların tek bir amaç etrafında birleşmesinin toplumsal birliğe katkılarını düşününüz.

Bölüm 3 / 4

Sosyal Sorumluluk Projeleri ve Grup Çalışması

📖 Konu Anlatımı

Toplumsal yardımlaşmayı eyleme dönüştürmek için okullarda sosyal sorumluluk projeleri hazırlanır. Bu projelerde belirli görev dağılımları yapılarak grup dinamiği oluşturulur.

Proje sürecinde Yönetici Grubu süreci ve gruplar arası iletişimi yönetirken, İhtiyaç Saptama Grubu gerekli malzeme listelerini hazırlar. Kaynak Belirleyici Grubu kermes veya bağış kutusu gibi gelir yollarını planlar.

Sürecin duyurulmasını Kampanya Sorumlusu Grubu üstlenirken, resmî izinlerin alınması ve faaliyet planının takibi Faaliyet Yürütücüsü Grubu tarafından gerçekleştirilir. Müzakere edilen fikirler bu görev dağılımı ile eyleme dönüştürülür.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Sen Olsan? Okulda ihtiyaç sahibi bir okul için yardım kampanyası düzenlense hangi grupta görev almak istenirdi?

Bölüm 4 / 4

Yerel ve Küresel Yardımlaşma Faaliyetleri

📖 Konu Anlatımı

Yardımlaşma faaliyetleri sadece yerel düzeyde kalmayıp küresel yardımlaşma anlayışıyla farklı ülkelere de uzanmaktadır. Ortaokul öğrencilerinin oluşturduğu sosyal yardımlaşma kulüpleri Afrika ve Asya'daki 11 ülkede yetimhane, okul ve su kuyusu açmıştır.

Meslek lisesi öğrencileri hazırladıkları projelerle yalnız yaşayan vatandaşların bozulan ev eşyalarını tamir etmekte ve ihtiyaç sahiplerine yardım ulaştırmaktadır. Okullarda kurulan fırınlarda üretilen Ramazan pideleri binlerce eve dağıtılmaktadır.

"Okuduğum Hikâye Kitabını Bağışlıyorum" gibi uygulamalarla uzak mahallelerdeki çocuklara kitap ulaştırılarak eğitimde fırsat eşitliği ve toplumsal dayanışma desteklenmektedir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Günlük Hayattan Bul: Çevrede veya okulda yürütülen bir yardımlaşma faaliyetine somut bir örnek bulunuz.

Adım 3 · Görsel tekrar

Slaytlarla tekrar et

Konuyu kısa maddelerle, sunum gibi baştan sona gözden geçir.

Slaytlar yükleniyor…

Adım 4

Özet

  • Sadaka Taşları: Selçuklu ve Osmanlı Dönemi'nde yardım alanların mahremiyetini korumak için kullanılmış taşlardır.
  • Tekalif-i Millîye: Millî Mücadele Dönemi'nde ordunun ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yayımlanan seferberlik emirleridir.
  • Ulusal Vefa Programı: Yaşlı ve özel gereksinimli vatandaşların temel ihtiyaçlarını karşılayan kamu hizmetidir.
  • MEB AKUB: Afet durumlarında arama ve kurtarma çalışmalarına katılan öğretmenlerden oluşan birimdir.
  • Sosyal Sorumluluk Projeleri: Toplumsal sorunlara çözüm üretmek amacıyla gruplar hâlinde yürütülen planlı çalışmalardır.
  • İhtiyaç Saptama Grubu: Yardım projelerinde eksik olan malzemeleri belirleyerek liste oluşturan çalışma grubudur.
  • Küresel Yardımlaşma: Farklı ülkelerdeki ihtiyaç sahiplerine su kuyusu ve okul gibi imkânlar sunan faaliyetlerdir.

Düşün ve yorumla

Sizce toplumda yardımlaşma faaliyetleri yürütülürken yardım yapılan kişilerin incinmemesi için ne tür önlemler alınmalıdır?

…soru

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.

Sıradaki üniteEvimiz Dünya
Ünite 19 soru
Birlikte YaşamakYardımlaşma ve Dayanışma Faaliyetlerinin Toplumsal Birliğe Etkisi