Bilişim Teknolojileri ve Yazılım 6. Sınıf Konu anlatımı

Ünite 02 Dıjıtal Ürün Tasarımı ve Gelıştırme Konu 9/10

Video Dosyası için Kurgu Oluşturma

6. Sınıf Bilişim Teknolojileri dersi için video kurgusu, senaryo tasarımı, çekim planı ve değerlendirme adımlarını kapsayan rehber.

Kazanımlar

7. HaftaBu hafta26 Ekim – 30 Ekim

BTY.6.2.9 Video dosyası için kurgu oluşturabilme

  1. a Video dosyası hazırlanacak gerçek hayat problemini belirler.
  2. b Video dosyası hazırlama sürecinde kullanılacak hikâye/senaryo unsurlarını belirler.
  3. c Belirlenen unsurları kapsayan hikâye/senaryo oluşturur.
  4. ç Hikâyeyi/senaryoyu bütünlük/kullanışlılık açısından değerlendirir.
6. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Video kurgusu için senaryo panoları

Konu araçları6 araç

Konu bölümleri

Video Kurgusu ve Gerçek Hayat Problemi

Başarılı bir video hazırlamak için çekimden önce amaç ve hedef kitle belirlenerek planlama yapılır.

Temel Kavramlar;

  • Video, hareket, ses ve görüntünün birleşimiyle düşünce veya çözümleri aktarmayı sağlayan etkili bir araçtır.
  • Kurgu, çekim öncesinde görüntü ve seslerin hangi sırayla ve amaçla kullanılacağını belirleyen planlama sürecidir.
  • Montaj, hazırlanan kurgu planının bilgisayar ortamında kesme, birleştirme ve ses eklemeleriyle uygulanmasıdır.

Problem ve Hedef Kitle;

  • Kurgunun ilk adımı, su tasarrufu veya geri dönüşüm gibi somut bir gerçek hayat problemi belirlemektir.
  • Seçilen hedef kitle, videonun anlatım dilini, sahne sürelerini ve görsel sadeliğini doğrudan belirler.

Dikkat Kurgu çekimden önce yapılan zihinsel ve yazılı planlamadır, montaj ise çekimden sonra bilgisayarda yapılan birleştirme işlemidir.

Hikâye ve Senaryo Unsurları

Videonun mesajını izleyiciye eksiksiz ulaştırmak için hikâye ve senaryo unsurları dengeli kurgulanmalıdır.

Hikâye ve Senaryo;

  • Hikâye, olayların başından sonuna kadar anlamlı bir bütünlük içerisinde anlatılış biçimidir.
  • Senaryo, videoda nelerin görüleceğini, söyleneceğini ve duyulacağını sahne sahne planlayan yazılı taslaktır.

Senaryo Unsurları ve Olay Örgüsü;

  • Karakterlerin karşılıklı konuşmalarına diyalog, olayları dışarıdan aktaran sese anlatıcı denir.
  • Senaryoda olayların belirli bir sıraya göre ilerlemesini sağlayan yapıya olay örgüsü adı verilir.
  • Olay örgüsü; problemi tanıtan giriş, olayları detaylandıran gelişme ve çözümü sunan sonuç bölümünden oluşur.

Dikkat Hikâye zihindeki kurgusal tasarımdır, senaryo ise bu tasarımın kâğıda dökülmüş yazılı rehberidir.

Senaryo Tasarımı ve Çekim Planı

Senaryonun çekim aşamasına hazırlanmasında görsel taslaklardan ve süreyi denetleyen tablolardan yararlanılır.

Görsel Planlama;

  • Videonun belirli bir durum veya olayı gösteren her bir parçasına sahne denir.
  • Sahnelerin resimlerle sırayla çizilerek görselleştirildiği taslak plana storyboard (resimli senaryo) denir.

Tablo ve Süre Düzeni;

  • Sahnelerin detayları satır ve sütunların kesiştiği kutucuklar olan hücre yapılarında listelenir.
  • Toplam sahne süresini hesaplamak için tablolama programlarında =TOPLA fonksiyonu kullanılır.
  • Hesaplanan sahne süreleri ve oranlar daha kolay anlaşılması için grafik ile görselleştirilebilir.

Dikkat Formül ve fonksiyonlarla sahne süresi hesaplama işlemi video düzenleme programında değil, tablolama programında yapılır.

Senaryonun Bütünlük ve Kullanışlılık Açısından Değerlendirilmesi

Çekime geçmeden önce senaryonun akışı ve uygulanabilirliği titizlikle denetlenmelidir.

Değerlendirme Türleri;

  • Bütünlük değerlendirmesi, olay akışının mantığını inceler; hikâyeyi etkilemeyen gereksiz sahneler senaryodan çıkarılır.
  • Kullanışlılık değerlendirmesi, sahnelerin eldeki araç, bütçe, mekân ve süre imkânlarıyla çekilebilirliğini denetler.

Yasal ve Etik Kurallar;

  • Senaryoda kullanılacak harici ses, müzik ve görseller için telif hakkı kurallarına uyulmalıdır.
  • Videoda yer alan kişilerden çekim izni alınmalı ve kişisel veriler izinsiz kullanılmamalıdır.

Dikkat Bütünlük değerlendirmesi hikâyenin mantıksal akışını, kullanışlılık değerlendirmesi ise teknik ve fiziksel çekim imkânlarını inceler.

Detaylı konu anlatımı

Video Kurgusu ve Gerçek Hayat Problemi

Video, hareket, ses ve görüntünün bir araya gelmesiyle bir düşünceyi veya çözümü anlatmanın en etkili yoludur. Rastgele görüntüler çekmek yerine çekim öncesinde yapılan tüm planlama sürecine kurgu denir.

Kurgusu tamamlanan planın bilgisayar ortamında sahnelerin kesilmesi, birleştirilmesi ve seslerin eklenmesiyle uygulanmasına montaj adı verilir. Başarılı bir video hazırlamanın ilk adımı, okuldaki ışıkların açık unutulması veya su tasarrufu gibi somut bir gerçek hayat problemi belirlemektir.

Seçilen problem ne kadar sınırlı ve net olursa hazırlanan video da o kadar etkili olur. Videonun kime hitap edeceğini gösteren hedef kitle kavramı, sahnelerin süresini ve kullanılacak dilin sadeliğini doğrudan belirler.

Hikâye ve Senaryo Unsurları

Olayların başından sonuna kadar anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde anlatılmasına hikâye denir. Hikâyenin videoda nelerin görüleceğini ve nelerin duyulacağını detaylandıran yazılı metne ise senaryo adı verilir.

Bir senaryoda konu, amaç, mekân, zaman ve karakterler önceden planlanır. Karakterlerin karşılıklı konuşmalarına diyalog, olayları dışarıdan anlatan sese ise anlatıcı denir.

Olayların belirli bir sırayla ilerlemesini sağlayan olay örgüsü; giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur. Giriş bölümünde problem tanıtılır, gelişme bölümünde olaylar detaylandırılır, sonuç bölümünde ise ana mesaj verilerek çözüm sunulur.

Senaryo Tasarımı ve Çekim Planı

Videonun belirli bir olay veya durumu gösteren her bir bölümüne sahne denir. Sahnelerin resimlerle çizilerek sırayla gösterildiği planlara storyboard ya da Türkçe adıyla resimli senaryo denir.

Sahnelerin sürelerini ve detaylarını düzenlemek için yatay satır ve dikey sütun yapılarından oluşan tablolar kullanılır. Tabloda dikey sütun ile yatay satırın kesiştiği her kutucuk hücre adını alır; örneğin A sütunu ile 1. satırın birleşimi A1 hücresidir.

Sahne sürelerinin toplamını hesaplamak için matematiksel işlemlerde formül veya hazır komut olan fonksiyon kullanılır. Örneğin B2 ile B7 arasındaki hücre sürelerini toplamak için =TOPLA(B2:B7) fonksiyonu yazılır ve elde edilen veriler kolay anlaşılması için grafik ile görselleştirilebilir.

Senaryonun Bütünlük ve Kullanışlılık Açısından Değerlendirilmesi

Hazırlanan senaryodaki olayların mantıklı bir akışa sahip olup olmadığını kontrol etmeye bütünlük değerlendirmesi denir. Bu aşamada senaryodan çıkarıldığında hikâyenin anlatımını bozmayan gereksiz sahneler kurgudan elenir.

Sahnelerin eldeki imkânlarla, bütçeyle ve araçlarla gerçekten çekilip çekilemeyeceğini incelemeye kullanışlılık değerlendirmesi denir. Çekim yapılacak mekânların uygunluğu ve gerekli izinlerin varlığı bu aşamada kontrol edilir.

Video kurgusunda başkalarına ait ses ve görseller için telif hakkı kurallarına uyulmalı ve kişisel veriler korunmalıdır. Görsel ve işitsel uyum sağlanırken, başkalarının haklarına saygılı ve etik bir süreç yürütülmelidir.

Konuyu anlama alıştırmaları

Video Kurgusu ve Gerçek Hayat Problemi

Günlük Hayattan Bul: Okulda çevre bilincini artırmak veya tasarruf sağlamak amacıyla video çekebileceğin somut bir problem düşün.

Hikâye ve Senaryo Unsurları

Karşılaştır: Hikâye ile senaryo kavramları arasındaki temel farkı kendi cümlelerinle ifade et.

Senaryo Tasarımı ve Çekim Planı

Dene: Bir su tasarrufu videosundaki 3 farklı sahnenin sürelerini saniye cinsinden belirleyip toplam video süresini hesapla.

Senaryonun Bütünlük ve Kullanışlılık Açısından Değerlendirilmesi

Sen Olsan?: Okul kütüphanesini tanıtan bir senaryoda uzayda geçen bir sahne yazıldığını görsen bu sahne hakkında nasıl bir karar verirdin?

Özet

  • Video Kurgusu: Çekim öncesinde görüntü, ses ve efektlerin hangi sırayla yer alacağının planlanmasıdır.
  • Montaj: Kurgu planının bilgisayar ortamında kesilerek, birleştirilerek ve düzenlenerek uygulanmasıdır.
  • Gerçek Hayat Problemi: Video aracılığıyla farkındalık oluşturulabilecek günlük yaşamda karşılaşılan somut bir durumdur.
  • Hedef Kitle: Hazırlanan videonun ulaşması ve etkilemesi beklenen kişi veya gruplardır.
  • Senaryo: Hikâyenin videoda nelerin görüleceğini ve duyulacağını sahne sahne planlayan yazılı taslaktır.
  • Olay Örgüsü: Olayların giriş, gelişme ve sonuç bölümleriyle belirli bir sıraya göre ilerlemesidir.
  • Storyboard: Senaryodaki sahnelerin çizimlerle resmedilerek düzenli sırayla gösterildiği resimli plandır.
  • Hücre Adı: Senaryo tablosunda sütun harfi ile satır numarasının kesiştiği kutucuğun adıdır.
  • Bütünlük Değerlendirmesi: Senaryodaki olayların ve mesajın baştan sona tutarlı olup olmadığının denetlenmesidir.
  • Kullanışlılık Değerlendirmesi: Sahnelerin eldeki imkân, zaman, ekipman ve izinlerle çekilebilirliğinin kontrol edilmesidir.

Düşün ve yorumla

Sence kurgu ve senaryo planlaması yapılmadan doğrudan çekilmeye başlanan bir video izleyicide nasıl bir etki bırakır?

…soru

Kavrama testi

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.