Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 6. Sınıf Konu anlatımı

Ünite 03 Ahlaki Davranışlar Konu 2/5

Merhametli Olmak

Merhamet, vicdan ve şefkat kavramlarının anlamı ile İslam dininde ve Hz. Peygamber'in hayatında merhametin bireysel ve toplumsal yansımalarını inceleyen ders notu.

Kazanımlar

17. Hafta11 Ocak – 15 Ocak

DKAB.6.3.2 Merhamet kavramını ayırt edebilme

  1. a Merhametli olmanın bireysel ve toplumsal boyutlarını inceler.
  2. b Merhametli olmayı kendi hayatı için anlamlı hâle getirir.
  3. c Merhametli olmanın önemini kendi cümleleriyle yeniden ifade eder.
6. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Yaşlıya yardım ve kedi besleme

Konu araçları7 araç

Konu bölümleri

Merhamet, Şefkat ve Vicdan Kavramları

Temel Kavramlar;

  • Merhamet, bir canlının karşılaştığı kötü durumdan duyulan üzüntü ve acıma duygusudur.
  • Toplumda son derece merhametli kimseler için "karıncayı bile incitmez" ifadesi kullanılır.
  • Vicdan, insana iyiyi kötüden ayırt etmede yardımcı olan ahlaki bir duygudur.
  • Şefkat, bir canlının acısını görüp ona sevgi, koruma ve anlayışla yaklaşmaktır.

Toplumsal Boyut;

  • Hadis-i şerifte müminler, bir organı rahatsızlandığında acıyı paylaşan bir bedene benzetilmiştir.

Dikkat Vicdan iyiyi kötüden ayırt eden ahlaki duygu iken, şefkat acı çeken canlıya koruyucu sevgiyle yaklaşma tutumudur.

İslam Dininde ve Hz. Peygamber'in Hayatında Merhamet

İslam Dininde Merhamet;

  • Besmelede Yüce Allah'ın sonsuz merhametini ve bağışlamasını gösteren Rahman ve Rahim isimleri yer alır.
  • Nisa suresi 110. ayette, Allah'tan bağışlama dileyenlerin O'nu çok bağışlayıcı ve merhamet edici bulacağı bildirilir.

Hz. Peygamber'in Hayatında Merhamet;

  • Kur'an-ı Kerim'de Hz. Peygamber'in âlemlere rahmet olarak gönderildiği bildirilmiştir.
  • Tevbe suresi 128. ayette, Hz. Peygamber'in müminlere karşı çok şefkatli ve merhametli olduğu belirtilmiştir.
  • Hz. Peygamber, kendisine kötülük eden müşriklere beddua etmeyip onların bağışlanması ve hidayeti için dua etmiştir.
Detaylı konu anlatımı

Merhamet, Şefkat ve Vicdan Kavramları

Merhamet

Merhamet, bir kimsenin veya bir başka canlının karşılaştığı kötü durumdan dolayı duyulan üzüntü ve acıma duygusudur. Toplumda son derece merhametli ve hassas kişiler için "karıncayı bile incitmez" ifadesi kullanılır.

Vicdan ve Şefkat

Vicdan, insana iyiyi kötüden ayırt etmede yardımcı olan ahlaki bir duygudur. Vicdan sahibi bir birey, çevresindeki canlıların sıkıntılarına karşı duyarsız kalmaz.

Şefkat ise bir canlının acısını görüp ona sevgi, koruma duygusu ve anlayışla yaklaşmaktır.

Merhametin Toplumsal Boyutu

Hadis-i şerifte müminlerin birbirlerine merhamet ve şefkat göstermeleri, bir organı rahatsızlandığında diğer organları da bu acıyı paylaşan bir bedene benzetilmiştir. Toplumdaki bireyler merhamet duygusu sayesinde birbirlerinin sıkıntılarını üstlenir ve yardımlaşır.

İslam Dininde ve Hz. Peygamber'in Hayatında Merhamet

Yüce Allah'ın Merhameti

İslam dininde her hayırlı işin başında okunan Besmelede Allah'ın Rahman ve Rahim isimleri yer almaktadır. Bu isimler Yüce Allah'ın yaratılanlara karşı sonsuz merhamet ve bağışlama sahibi olduğunu gösterir.

Nisa suresi 110. ayette, bir kötülük yapan yahut kendine zulmeden kişinin Allah'tan bağışlama dilediğinde Allah'ı çok bağışlayıcı ve merhamet edici bulacağı bildirilmiştir.

Hz. Peygamber'in Merhameti

Kur'an-ı Kerim'de Hz. Peygamber'in âlemlere rahmet olarak gönderildiği açıklanmaktadır. Tevbe suresi 128. ayette de Hz. Peygamber'in müminlere karşı çok şefkatli ve merhametli olduğu vurgulanmıştır.

Hz. Peygamber, kendisine şiddet ve hakarette bulunan müşriklere karşı bile beddua etmemiştir. İleride onların soyundan Allah'a ibadet edecek kişilerin çıkmasını ümit ederek onlara iyilik ve bağışlanma duası etmiştir.

Konuyu anlama alıştırmaları

Merhamet, Şefkat ve Vicdan Kavramları

Karşılaştır: Vicdan ve şefkat kavramları arasındaki temel farkı kendi cümlelerinizle belirleyiniz.

İslam Dininde ve Hz. Peygamber'in Hayatında Merhamet

Günlük Hayattan Bul: Hz. Peygamber'in kendisine kötülük eden kişilere dahi beddua etmeyip hayır duada bulunması ilkesine günlük yaşamdan bir örnek bulunuz.

Özet

  • Merhamet: Bir kimsenin veya başka bir canlının yaşadığı kötü durumdan dolayı duyulan acıma ve üzüntü hissidir.
  • Vicdan: İnsanın iyiyi kötüden ayırt etmesine yardımcı olan temel ahlaki duygudur.
  • Şefkat: Bir canlının yaşadığı acıyı fark edip ona sevgi ve anlayışla yaklaşma tutumudur.
  • Toplumsal Bütünlük: Müminlerin birbirine merhamet göstermesi, bir organı rahatsızlandığında tüm vücudu etkilenen bir bedene benzetilmiştir.
  • Rahman ve Rahim: Besmelede yer alan ve Yüce Allah'ın kullarına yönelik bağışlayıcılığını ve sonsuz merhametini belirten isimleridir.
  • Âlemlere Rahmet: Kur'an-ı Kerim'de Hz. Peygamber'in tüm insanlığa ve canlılara merhamet örneği olarak gönderildiğini belirten tanımdır.

Düşün ve yorumla

Sence toplumda merhamet duygusu azaldığında insan ilişkileri ve günlük yaşam bundan nasıl etkilenir?

…soru

Kavrama testi

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.