Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 6. Sınıf

Ünite 3 · Ahlaki Davranışlar · Konu 2 / 5

Merhametli Olmak

Merhamet, vicdan ve şefkat kavramlarının anlamı ile İslam dininde ve Hz. Peygamber'in hayatında merhametin bireysel ve toplumsal yansımalarını inceleyen ders notu.

Kazanımlar

  1. a)Merhametli olmanın bireysel ve toplumsal boyutlarını inceler.
  2. b)Merhametli olmayı kendi hayatı için anlamlı hâle getirir.
  3. c)Merhametli olmanın önemini kendi cümleleriyle yeniden ifade eder.

Adım 1 · 5 kavram

Önce kavramları tanı

Konu boyunca bu kavramlar sık geçecek. Metinde kalın yazılan terimler fosforlu kalemle işaretli.

Merhamet
Bir canlının karşılaştığı kötü durumdan dolayı duyulan üzüntü ve acıma duygusudur.
Vicdan
İnsana iyiyi kötüden ayırt etmede yardımcı olan ahlaki bir duygudur.
Şefkat
Bir canlının acısını görüp ona sevgi, koruma duygusu ve anlayışla yaklaşmaktır.
Rahman ve Rahim
Yüce Allah'ın yaratılanlara karşı sonsuz merhamet ve bağışlama sahibi olduğunu gösteren isimleridir.
Âlemlere Rahmet
Kur'an-ı Kerim'de Hz. Peygamber'in tüm evrene merhamet kaynağı olarak gönderildiğini belirten ifadedir.

Bölüm 1 / 2

Merhamet, Şefkat ve Vicdan Kavramları

📖 Konu Anlatımı

Merhamet

Merhamet, bir kimsenin veya bir başka canlının karşılaştığı kötü durumdan dolayı duyulan üzüntü ve acıma duygusudur. Toplumda son derece merhametli ve hassas kişiler için "karıncayı bile incitmez" ifadesi kullanılır.

Vicdan ve Şefkat

Vicdan, insana iyiyi kötüden ayırt etmede yardımcı olan ahlaki bir duygudur. Vicdan sahibi bir birey, çevresindeki canlıların sıkıntılarına karşı duyarsız kalmaz.

Şefkat ise bir canlının acısını görüp ona sevgi, koruma duygusu ve anlayışla yaklaşmaktır.

Merhametin Toplumsal Boyutu

Hadis-i şerifte müminlerin birbirlerine merhamet ve şefkat göstermeleri, bir organı rahatsızlandığında diğer organları da bu acıyı paylaşan bir bedene benzetilmiştir. Toplumdaki bireyler merhamet duygusu sayesinde birbirlerinin sıkıntılarını üstlenir ve yardımlaşır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Vicdan ve şefkat kavramları arasındaki temel farkı kendi cümlelerinizle belirleyiniz.

Bölüm 2 / 2

İslam Dininde ve Hz. Peygamber'in Hayatında Merhamet

📖 Konu Anlatımı

Yüce Allah'ın Merhameti

İslam dininde her hayırlı işin başında okunan Besmelede Allah'ın Rahman ve Rahim isimleri yer almaktadır. Bu isimler Yüce Allah'ın yaratılanlara karşı sonsuz merhamet ve bağışlama sahibi olduğunu gösterir.

Nisa suresi 110. ayette, bir kötülük yapan yahut kendine zulmeden kişinin Allah'tan bağışlama dilediğinde Allah'ı çok bağışlayıcı ve merhamet edici bulacağı bildirilmiştir.

Hz. Peygamber'in Merhameti

Kur'an-ı Kerim'de Hz. Peygamber'in âlemlere rahmet olarak gönderildiği açıklanmaktadır. Tevbe suresi 128. ayette de Hz. Peygamber'in müminlere karşı çok şefkatli ve merhametli olduğu vurgulanmıştır.

Hz. Peygamber, kendisine şiddet ve hakarette bulunan müşriklere karşı bile beddua etmemiştir. İleride onların soyundan Allah'a ibadet edecek kişilerin çıkmasını ümit ederek onlara iyilik ve bağışlanma duası etmiştir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Günlük Hayattan Bul: Hz. Peygamber'in kendisine kötülük eden kişilere dahi beddua etmeyip hayır duada bulunması ilkesine günlük yaşamdan bir örnek bulunuz.

Adım 3 · Görsel tekrar

Slaytlarla tekrar et

Konuyu kısa maddelerle, sunum gibi baştan sona gözden geçir.

Slaytlar yükleniyor…

Adım 4

Özet

  • Merhamet: Bir kimsenin veya başka bir canlının yaşadığı kötü durumdan dolayı duyulan acıma ve üzüntü hissidir.
  • Vicdan: İnsanın iyiyi kötüden ayırt etmesine yardımcı olan temel ahlaki duygudur.
  • Şefkat: Bir canlının yaşadığı acıyı fark edip ona sevgi ve anlayışla yaklaşma tutumudur.
  • Toplumsal Bütünlük: Müminlerin birbirine merhamet göstermesi, bir organı rahatsızlandığında tüm vücudu etkilenen bir bedene benzetilmiştir.
  • Rahman ve Rahim: Besmelede yer alan ve Yüce Allah'ın kullarına yönelik bağışlayıcılığını ve sonsuz merhametini belirten isimleridir.
  • Âlemlere Rahmet: Kur'an-ı Kerim'de Hz. Peygamber'in tüm insanlığa ve canlılara merhamet örneği olarak gönderildiğini belirten tanımdır.

Düşün ve yorumla

Sence toplumda merhamet duygusu azaldığında insan ilişkileri ve günlük yaşam bundan nasıl etkilenir?

…soru

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.

Ahlaki DavranışlarMerhametli Olmak