Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 6. Sınıf Konu anlatımı

Ünite 05 Kültürümüzdeki Dinî Motifler Konu 3/3

Musikimizde Dinin İzleri

Kültürümüzde dinî musikinin yeri, ezan, sela, ilahi formları ve sanatçılarımızın dinî musikimize kattığı değerler.

Kazanımlar

30. Hafta3 Mayıs – 7 Mayıs

DKAB.6.5.1 Geleneğimizde, edebiyatımızda ve musikimizde dinin izlerini özetleyebilme

  1. c Dinin geleneğimiz, edebiyatımız ve musikimize etkisini yorumlar.
6. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ney kudüm ve ilahi defteri

Konu araçları6 araç

Konu bölümleri

Ezan, Kamet, Sela ve Tekbir

Ezan ve Kamet;

  • Ezan, namaz vakitlerini duyurmak amacıyla sünnetle belirlenmiş sözlerle okunan çağrıdır.
  • Tarihte ilk ezanı sahabe Bilal Habeşi okumuştur.
  • Sabah ezanı saba, akşam ezanı ise segah makamında seslendirilir.
  • Kamet, farz namazlardan hemen önce "Kad kameti's-salah" cümlesi eklenerek okunan namaza çağrıdır.

Sela ve Tekbir;

  • Sela, önemli dinî gün ve geceleri duyurmak ya da cenazeyi haber vermek amacıyla okunan duadır.
  • Tekbir, Yüce Allah'ın yüceliğini ve büyüklüğünü anmak amacıyla getirilen dinî icradır.
  • Bayram Tekbiri, Türk musikisinin önemli bestekârlarından Buhurizade Mustafa Itri Efendi tarafından bestelenmiştir.

Dikkat Ezan genelde genel namaz vaktini duyururken, kamet farz namaza başlanacağı an cemaate okunur.

İlahi, Salavat, Kur'an Okuyuşu ve Halk Türküleri

Dinî Musikinin Temel Formları;

  • İlahi, Allah'ı övmek ve O'na dua etmek amacıyla yazılıp bestelenen dinî şiirlerdir.
  • Salavat, Hz. Peygamber'e dua etmek ve hürmet göstermek amacıyla okunan dinî ifadelerdir.
  • Kur'an-ı Kerim, kendine özgü melodik yapısıyla farklı makamlarda okunabilen kutsal kitaptır.

Halk Musikisinde Dinin İzleri;

  • Dinî ve tasavvufi ögeler yalnızca cami musikisinde değil, halk musikisi ürünlerinde de yer alır.
  • Neşet Ertaş, "Dinle Sana Bir Sözüm Var" türkülerinde "Allah", "Hak" ve "can" kavramlarına yer vermiştir.

Dikkat İlahi doğrudan Allah'ı övmek ve dua etmek için bestelenirken, salavat Hz. Peygamber'e dua amacıyla okunur.

Detaylı konu anlatımı

Ezan, Kamet, Sela ve Tekbir

Musiki ve Ezan

Musiki ya da müzik, kulağa hoş gelen sesler dizinidir. Kültürümüzde dinin izlerinin belirgin şekilde görüldüğü alanlardan biri musikidir.

Ezan, namaz vakitlerinin geldiğini Müslümanlara duyurmak için okunan ve sözleri Hz. Peygamber'in sünneti ile belirlenen namaza çağrı sözleridir. Tarihte ilk ezanı Bilal Habeşi okumuştur.

Ezan her vakit farklı makamlarda okunur. Örneğin sabah ezanı saba makamında, akşam ezanı ise segah makamında seslendirilir.

Kamet, Sela ve Tekbir

Kamet, farz namazların hemen öncesinde okunur. Ezan sözlerindeki "Hayye ale'l-felah" ifadesinden sonra "Namaz başlamak üzeredir" anlamına gelen "Kad kameti's-salah" satırı eklenerek icra edilir.

Sela, Müslümanlara dinî açıdan önemli gün ve geceleri hatırlatmak veya kılınacak cenaze namazını haber vermek amacıyla okunan duadır.

Tekbir, Yüce Allah'ın büyüklüğünü anmak amacıyla getirilir. Klasik Türk musikisinin önemli bestekârlarından Buhurizade Mustafa Itri Efendi tarafından bestelenen Bayram Tekbiri bu formun en tanınan örneğidir.

İlahi, Salavat, Kur'an Okuyuşu ve Halk Türküleri

İlahi ve Salavat

İlahi, dinî düşünce ve duyguları içeren, Allah'ı övme ve O'na dua etme amacıyla yazılıp bestelenen şiirlerdir. Türk dinî musikisinde yaygın olarak söylenmektedir.

Salavat, Hz. Peygamber'e dua etmek ve onun hatırasını hürmetle anmak amacıyla getirilen dinî ifadelerdir.

Kur'an-ı Kerim ve Halk Musikisi

Kur'an-ı Kerim, çeşitli makamlarda okunabilen ve kendine özgü musiki yönü bulunan kutsal kitaptır. Ayetlerin makam kurallarına uygun seslendirilmesi dinî musikinin temelini oluşturur.

Dinî unsurlar sadece cami musikisiyle sınırlı kalmamış, halk musikisine de yansımıştır. Neşet Ertaş'ın "Dinle Sana Bir Sözüm Var" adlı türküsünde geçen "Allah", "Hak" ve "can" gibi kavramlar tasavvufi ögelerin halk musikisindeki izleridir.

Konuyu anlama alıştırmaları

Ezan, Kamet, Sela ve Tekbir

Karşılaştır: Ezan ile sela arasındaki kullanım amacı farkını kendi cümlelerinle ifade et.

İlahi, Salavat, Kur'an Okuyuşu ve Halk Türküleri

Günlük Hayattan Bul: Çevrende veya dinlediğin eserlerde dinî kavramların kullanıldığı bir müzik örneği hatırla.

Özet

  • Ezan: Namaz vakitlerinin geldiğini duyurmak için sözleri sünnetle belirlenen namaza çağrı sözleridir.
  • Bilal Habeşi: İslam tarihinde ilk ezanı okuyan ve ezan geleneğini başlatan sahabedir.
  • Sela: Dinî açıdan önemli günleri ve cenaze namazlarını haber vermek için okunan duadır.
  • Kamet: Farz namazlardan hemen önce ezana belirli ifadeler eklenerek okunan çağrıdır.
  • Buhurizade Mustafa Itri Efendi: Klasik Türk musikisinde tekbiri besteleyen önemli bestekârdır.
  • İlahi: Allah'ı övmek ve O'na dua etmek amacıyla yazılıp bestelenen dinî şiirlerdir.
  • Salavat: Hz. Peygamber'e sevgi göstermek ve dua etmek için okunan dinî ifadelerdir.
  • Neşet Ertaş: Türkülerinde dinî ve tasavvufi kavramlara yer veren önemli halk ozanıdır.

Düşün ve yorumla

Sence ezanın her vakit farklı bir makamda okunması dinî duygular ve toplumsal yaşam üzerinde nasıl bir etki oluşturur?

…soru

Kavrama testi

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.