Fen Bilimleri · 6. Sınıf

Ünite 4 · Işığın Yansıması Ve Renkler · Konu 1 / 3

Işığın Yansıması

Işığın farklı yüzeylerdeki yansıma ilkelerini, düzgün ve dağınık yansıma türlerini ve yansıma kanunlarını açıklayan detaylı ders notları.

Kazanımlar

FB.6.4.1Işığın farklı yüzeylerdeki yansıma olaylarına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme

  1. a)Işığın farklı yüzeylerdeki yansıma olaylarının niteliklerini tanımlar.
  2. b)şığın farklı yüzeylerdeki yansıma olayları ile ilgili veri toplar ve kaydeder.
  3. c)Işığın farklı yüzeylerdeki yansımasını düzgün ve dağınık yansıma olarak yorumlar ve değerlendirir.

FB.6.4.2Işığın yansımasında gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali arasındaki ilişki ile ilgili kanıt kullanabilme

  1. a)Işığın yansımasına ilişkin deneysel verileri kaydeder.
  2. b)Işığın yansımasına ilişkin veri setleri oluşturur.
  3. c)Işığın yansımasına dair topladığı verilere dayalı açıklama yapar.

Adım 1 · 7 kavram

Önce kavramları tanı

Konu boyunca bu kavramlar sık geçecek. Metinde kalın yazılan terimler fosforlu kalemle işaretli.

Yansıma
Bir yüzeye çarpan ışık ışınlarının geldiği ortama geri dönmesidir.
Düzgün Yansıma
Düzgün ve parlak yüzeylere paralel gelen ışınların yine birbirine paralel olarak yansımasıdır.
Dağınık Yansıma
Pürüzlü yüzeylere paralel gelen ışınların farklı doğrultularda yansıması durumudur.
Gelen Işın
Işık kaynağından çıkarak yansıtıcı yüzeye ulaşan ışık ışınıdır.
Yansıyan Işın
Yüzeye çarptıktan sonra yön değiştirerek geldiği ortama geri dönen ışındır.
Yüzey Normali
Gelen ışının yansıtıcı yüzeye çarptığı noktadan yüzeye dik çizilen hayalî çizgidir.
Yansıma Kanunları
Gelme açısının yansıma açısına her zaman eşit olduğunu gösteren kurallardır.

Bölüm 1 / 3

Yansıma Kavramı ve Görme Olayı

📖 Konu Anlatımı

Işık kaynağından çıkan ışık ışınları her yöne doğrusal yolla yayılır. Çevredeki cisimlerin görülebilmesi için bu cisimlerden yansıyan ışık ışınlarının göze ulaşması gerekir.

Bir yüzeye çarpan ışık ışınlarının geldiği ortama geri dönmesine yansıma denir. Ay bir ışık kaynağı olmamasına rağmen Güneş'ten aldığı ışığı yansıttığı için Dünya'dan görülebilir. Aynaya bakıldığında insanın kendisini görebilmesinin nedeni de yansıma olayıdır.

Fotoğraf çekiminde de nesneden yansıyan ışık büyük önem taşır. Nesnenin iyi aydınlanmış olması, ayrıntıların ve renklerin net şekilde görünmesini sağlar.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Günlük Hayattan Bul: Karanlık bir odada nesnelerin neden görünmediğini ışığın yansıması ilkesiyle açıkla ve çevrenden ışık kaynağı olmadığı hâlde ışığı yansıtan başka bir nesne örneği bul.

Bölüm 2 / 3

Düzgün Yansıma ve Dağınık Yansıma

📖 Konu Anlatımı

Yüzeylerin pürüzlülük durumu yansıma türünü ve oluşan görüntünün özelliğini belirler. Yüzey özelliklerine göre düzgün yansıma ve dağınık yansıma olmak üzere iki çeşit yansıma gerçekleşir.

Ayna, düzgün alüminyum folyo ve durgun su gibi düzgün ve parlak yüzeylere birbirine paralel gelen ışınlar yüzeye çarptıktan sonra yine birbirine paralel olarak yansır. Bu durum düzgün yansıma olarak adlandırılır ve düzgün yansımada net bir görüntü oluşur.

Buruşturulmuş alüminyum folyo, dalgalı su, çim ve halı gibi pürüzlü yüzeylere paralel gelen ışınlar yüzeye çarptıktan sonra farklı doğrultularda yansır. Bu durum dağınık yansıma olarak adlandırılır ve dağınık yansımada net görüntü oluşmaz.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Düzgün alüminyum folyo ile buruşturulmuş alüminyum folyo üzerine paralel gelen ışık ışınlarının yansıma şekillerini ve yüzeylerde oluşan görüntü netliğini karşılaştır.

Bölüm 3 / 3

Yansıma Elemanları ve Yansıma Kanunları

📖 Konu Anlatımı

Yansıtıcı yüzeye ulaşan ışık ışınlarına gelen ışın, yüzeye çarptıktan sonra yön değiştirerek geldiği ortama geri dönen ışına yansıyan ışın denir. Gelen ışının yansıtıcı yüzeye çarptığı noktadan başlayarak yüzeye dik çizilen hayalî çizgiye yüzey normali denir ve N harfi ile gösterilir.

Gelen ışın ile yüzey normali arasındaki açıya gelme açısı, yansıyan ışın ile yüzey normali arasındaki açıya yansıma açısı denir. Yansıma kanunlarına göre gelme açısı yansıma açısına her zaman eşittir.

Gelen ışın, yüzey normali ve yansıyan ışın aynı düzlemdedir. Yansıtıcı yüzeye dik olarak gelen ışın kendi üzerinden geri yansır; bu durumda gelme açısı 0 derece, yansıma açısı da 0 derecedir. Yansıma kanunları hem düzgün hem dağınık yansıma için geçerlidir.

İbnülheysem, ışığın aynalarda nasıl yansıdığını göstermiş ve yansıma kanunlarını geometrik yöntemlerle kanıtlamıştır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Dene: Bir düz aynaya yüzey normaliyle 50 derecelik açı yapacak şekilde ışık ışını gönderildiğinde yansıma açısının kaç derece olacağını yansıma kanununa dayanarak hesapla.

Adım 3 · Görsel tekrar

Slaytlarla tekrar et

Konuyu kısa maddelerle, sunum gibi baştan sona gözden geçir.

Slaytlar yükleniyor…

Adım 4

Özet

  • Işık Yayılması: Işık kaynağından çıkan ışık ışınları her yöne doğrusal yollarla yayılır.
  • Görme Olayı: Cisimlerin görülebilmesi için cisimlerden yansıyan ışık ışınlarının göze ulaşması gerekmektedir.
  • Yansıma: Bir yüzeye çarpan ışık ışınlarının geldiği ortama geri dönmesi olayıdır.
  • Düzgün Yansıma: Düzgün yüzeylere paralel gelen ışınların yüzeyden birbirine paralel olarak yansımasıdır.
  • Dağınık Yansıma: Pürüzlü yüzeylere gelen paralel ışınların farklı doğrultularda yansıması olayıdır.
  • Gelen Işık Işını: Yansıtıcı bir yüzeye doğru ilerleyen ve yüzeye ulaşan ışık ışınıdır.
  • Yansıyan Işık Işını: Yansıtıcı yüzeye çarptıktan sonra yön değiştirerek geldiği ortama dönen ışındır.
  • Yüzey Normali: Yansıtıcı yüzeye ışının çarptığı noktadan çizilen dik hayalî çizgidir.
  • Gelme Açısı: Gelen ışın ile yüzey normali arasında kalan açı değeridir.
  • Yansıma Açısı: Yansıyan ışın ile yüzey normali arasında kalan açı değeridir.
  • Yansıma Kanunu: Gelme açısı ile yansıma açısı her zaman birbirine eşittir.

Düşün ve yorumla

Sence çevremizdeki tüm maddeler pürüzsüz olsaydı ve sadece düzgün yansıma yapsaydı günlük yaşamımız ve çevreyi algılama biçimimiz nasıl etkilenirdi?

…soru

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.