Matematik 6. Sınıf Konu anlatımı

Ünite 05 Geometrik Şekiller Konu 3/3

Yamuk, Paralelkenar, Eşkenar Dörtgen, Dikdörtgen ve Karenin Kenar, Açı ve Köşegen Özellikleri

Yamuk, paralelkenar, eşkenar dörtgen, dikdörtgen ve karenin kenar, açı ve köşegen özellikleri ile dörtgenlerde açı problemlerinin çözümü.

Kazanımlar

21. Hafta22 Şubat – 26 Şubat

MAT.6.3.3 Matematiksel araç ve teknolojiden yararlanarak birbirlerini ortalayan doğru parçalarını köşegen kabul eden dörtgenlere yönelik çıkarım yapabilme

  1. a Birbirlerini ortalayan doğru parçalarını köşegen kabul eden dörtgenlere yönelik varsayımlarda bulunur.
  2. b Birbirlerini ortalayan doğru parçalarını köşegen kabul eden dörtgenleri oluşturur ve listeler.
  3. c Oluşturulan dörtgenleri varsayımları ile karşılaştırır.
  4. ç Özelliklerine bağlı olarak birbirlerini ortalayan doğru parçalarını köşegen kabul eden dörtgenlere yönelik önermeler sunar.
  5. d Sunduğu önermelerin dörtgenlerin farklı yollardan tanımlanmasına yönelik katkısını değerlendirir.
6. Sınıf Matematik Köşegenli beş dörtgen şekli

Konu araçları5 araç

Anahtar kavramlar

Yamuk
Karşılıklı kenar çiftlerinden en az biri paralel olan dörtgendir.
Paralelkenar
Karşılıklı kenarları paralel ve eşit uzunlukta olan dörtgendir.
Eşkenar Dörtgen
Tüm kenar uzunlukları birbirine eşit olan paralelkenardır.
Dikdörtgen
Bütün iç açıları 90 derece olan ve karşılıklı kenarları eşit dörtgendir.
Kare
Bütün kenarları eşit ve bütün açıları 90 derece olan dörtgendir.
Köşegen Özellikleri
Dörtgenlerin köşegenlerinin birbirini ortalama, eşit olma ve dik kesişme durumlarıdır.

Konu bölümleri

Yamuk ve Paralelkenarın Kenar ve Açı Özellikleri

📖 Konu Anlatımı

Yamuk

Karşılıklı kenar çiftlerinden en az biri paralel olan dörtgene yamuk denir.

Yamukta paralel olan kenarlar arasında kalan ardışık iç açıların ölçüleri toplamı 180 derecedir. Dört kenarlı bir çokgen olduğu için yamuğun iç açılarının ölçüleri toplamı her zaman 360 derecedir.

Paralelkenar

Karşılıklı kenarları birbirine paralel olan dörtgene paralelkenar denir.

Paralelkenarın karşılıklı kenar uzunlukları birbirine eşittir. Karşılıklı açı ölçüleri de birbirine eşit olup ardışık iki iç açısının ölçüleri toplamı 180 derecedir. Tüm iç açılarının ölçüleri toplamı ise 360 derecedir.

Paralelkenar, karşılıklı kenar çiftlerinin ikisi de paralel olduğu için aynı zamanda özel bir yamuk türüdür.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Düşün: Bir paralelkenarın sadece bir iç açısının 70 derece olduğunu biliyorsan, diğer üç iç açısının ölçüsünü nasıl bulabilirsin?

Eşkenar Dörtgen, Dikdörtgen ve Karenin Kenar ve Açı Özellikleri

📖 Konu Anlatımı

Eşkenar Dörtgen

Tüm kenar uzunlukları birbirine eşit olan paralelkenara eşkenar dörtgen denir.

Eşkenar dörtgenin karşılıklı açı ölçüleri birbirine eşittir. Ardışık iki iç açısının ölçüleri toplamı 180 derecedir ve iç açılar toplamı 360 derecedir.

Dikdörtgen

Karşılıklı kenarları birbirine paralel ve bütün açılarının ölçüsü 90 derece olan dörtgene dikdörtgen denir.

Dikdörtgenin karşılıklı kenar uzunlukları birbirine eşittir. Dört açısı da dik açı olduğundan iç açılarının ölçüleri toplamı 4 x 90 = 360 derecedir. Dikdörtgen aynı zamanda bir paralelkenar ve yamuktur.

Kare

Bütün kenar uzunlukları birbirine eşit ve bütün açılarının ölçüsü 90 derece olan dikdörtgene kare denir.

Kare; kenar uzunlukları eşit olduğu için eşkenar dörtgenin, tüm açıları 90 derece olduğu için dikdörtgenin özel bir durumudur. Dolayısıyla her kare aynı zamanda bir dikdörtgen, eşkenar dörtgen, paralelkenar ve yamuktur.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Bir dikdörtgen ile bir kare arasındaki kenar ve açı benzerlikleri ile farklarını kendi ifadelerinle belirle.

Dörtgenlerin Köşegen Özellikleri

📖 Konu Anlatımı

Köşegenlerin Birbirini Ortalaması

Birbirini tam ortadan iki eşit parçaya bölen doğru parçalarına birbirini ortalayan köşegenler denir.

Köşegenleri birbirini ortalayan her dörtgen bir paralelkenardır. Bu kural paralelkenar ailesindeki tüm özel dörtgenler için geçerlidir.

Özel Dörtgenlerde Köşegen Kuralları

Köşegen uzunlukları birbirine eşit olan ve birbirini ortalayan dörtgen bir dikdörtgen oluşturur. Dikdörtgenin köşegenleri her zaman birbirini dik kesmez.

Köşegenleri birbirini ortalayan ve birbirini dik kesen dörtgene eşkenar dörtgen denir. Eşkenar dörtgenin köşegen uzunlukları birbirinden farklı olabilir.

Köşegenleri birbirine eşit uzunlukta olan, birbirini ortalayan ve birbirini 90 derecelik açıyla dik kesen dörtgen ise bir kare oluşturur.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Dene: İki eşit uzunluktaki çubuğu tam ortalarından birbirine dik olacak biçimde üst üste koyup uç noktalarını birleştirdiğinde hangi dörtgeni elde edersin?

Dörtgenlerde Açı Problemleri ve Stratejiler

📖 Konu Anlatımı

İç Açı Kurallarının Problemlerde Kullanımı

Dörtgenlerin iç açılarının ölçüleri toplamı (4 - 2) x 180 = 360 derecedir. Problemlerde verilmeyen açılar bulunurken bu bağıntıdan veya paralellik kuralından yararlanılır.

Yamuk ve paralelkenarda paralel doğrular arasında kalan karşı durumlu ardışık açıların toplamının 180 derece olması doğrudan bir çözüm adımı sağlar. Örneğin paralelkenar tabanındaki bir açı 52 derece ise onunla komşu olan açı 180 - 52 = 128 derece olur.

Geometrik Şekillerin Bir Arada Olduğu Durumlar

Üçgen ile paralelkenarın ya da dikdörtgenin birleştiği tasarımlarda ortak kenar ve açılar adım adım incelenir.

Örneğin tepe açısı 76 derece olan bir ikizkenar üçgenin taban açıları (180 - 76) / 2 = 52 derece bulunur. Bu üçgenin taban açısıyla bütünler olan paralelkenar köşesi ise 180 - 52 = 128 derece olarak hesaplanır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Hayal Et: Bir çatıda ikizkenar üçgen şeklinde bir alınlık ve hemen altında paralelkenar şeklinde bir duvar penceresi olduğunu, çatı açısının duvar köşesini nasıl etkilediğini zihninde canlandır.

Özet

  • Yamuk: Karşılıklı kenar çiftlerinden en az biri birbirine paralel olan dörtgendir.
  • Paralelkenar: Karşılıklı kenar çiftleri paralel ve kenar uzunlukları eşit olan dörtgendir.
  • Eşkenar Dörtgen: Bütün kenar uzunlukları eşit olan ve karşılıklı açıları eşleşen paralelkenardır.
  • Dikdörtgen: Karşılıklı kenarları paralel ve bütün iç açıları 90 derece olan dörtgendir.
  • Kare: Dört kenar uzunluğu eşit ve tüm iç açıları 90 derece olan düzgün dörtgendir.
  • Dörtgen İç Açıları: Bütün dörtgenlerin iç açılarının ölçüleri toplamı daima 360 derecedir.
  • Paralelkenar Köşegenleri: Köşegenleri yalnızca birbirini ortalayan dörtgen türüdür.
  • Dikdörtgen Köşegenleri: Köşegen uzunlukları birbirine eşit olan ve birbirini ortalayan doğru parçalarıdır.
  • Eşkenar Dörtgen Köşegenleri: Birbirini ortalayan ve birbirini 90 derecelik açıyla dik kesen köşegenlerdir.
  • Kare Köşegenleri: Birbirine eşit uzunlukta olan, birbirini ortalayan ve dik kesişen köşegenlerdir.

Düşün ve yorumla

Sence bir kareyi tanımlarken 'tüm kenarları eşit bir dikdörtgen' demek mi yoksa 'tüm açıları 90 derece olan bir eşkenar dörtgen' demek mi karenin özelliklerini daha iyi anlatır?

…soru

Kavrama testi

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.