Matematik · 6. Sınıf · Konu Anlatımı

Ünite 3 · İşlemlerle Cebirsel Düşünme ve Değişimler · Konu 1 / 3

Bilinmeyen Nicelikler

Değişken kavramını, cebirsel ifadeleri, örüntü kurallarını ve akış şemalarını kapsayan detaylı ders notları.

Kazanımlar

MAT.6.2.1Gerçek yaşam durumlarında bilinen niceliklerden bilinmeyen niceliklere ilişkin muhakeme yapabilme

  1. a)Gerçek yaşam durumlarında nicelikleri belirler.
  2. b)Nicelikler arasındaki ilişkileri tablo temsili kullanarak belirler.
  3. c)Nicelikler arasındaki ilişkileri cebirsel olarak ifade eder.
  4. ç)Cebirsel ifadenin anlamını kendi cümleleri ile açıklar.
  5. d)Yorumladığı cebirsel ifadelere karşılık gelen durumlara yönelik varsayımda bulunur.
  6. e)Verilen cebirsel ifadelere yönelik varsayımda bulunduğu durumları inceleyerek değişkenlerin ve cebirsel ifadelerin anlamlarına yönelik genellemeleri belirler.
  7. f)Elde ettiği genellemelerin varsayımını karşılayıp karşılamadığını farklı sözel ve cebirsel ifadeler ile sınar.
  8. g)Doğrulayabileceği sözel ve cebirsel ifadeleri farklı değişken ve değerlerle sözel ve cebirsel olarak yeniden ifade eder.
  9. ğ)Cebirsel ifadelerin matematiğin farklı alanlarında ve gerçek yaşam durumlarında kullanımına yönelik katkısını ifade eder.

Adım 1 · 6 kavram

Önce kavramları tanı

Konu boyunca bu kavramlar sık geçecek. Metinde kalın yazılan terimler fosforlu kalemle işaretli.

Değişken
Sayısal değerlerin yerine kullanılan sembol ya da harflerdir.
Cebirsel İfade
En az bir değişken ve işlem içeren matematiksel gösterimdir.
Katsayı
Cebirsel ifadede değişkenin çarpıldığı sayısal değerdir.
Sabit Terim
Cebirsel ifadede değişken içermeyen sadece sayıdan oluşan terimdir.
Örüntü Kuralı
Adım sayısını temsil eden n değişkeniyle yazılan cebirsel kuraldır.
Akış Şeması
Bir algoritmanın çözüm adımlarının geometrik şekillerle gösterimidir.

Bölüm 1 / 4

Değişken ve Cebirsel İfade Kavramı

📖 Konu Anlatımı

Sayısal değerlerin yerine kullanılan sembol veya harflere değişken adı verilir. Tarihte Harizmi, cebirsel ifadelerde bilinmeyenleri göstermek için şey kelimesini kullanmış ve bu ifade zamanla yerini x harfine bırakmıştır.

İçerisinde en az bir değişken bulunduran ve işlem içeren ifadelere cebirsel ifade denir. Örneğin bir sayının 100 eksiği durumu x−100x - 100 biçiminde cebirsel olarak yazılır.

Bir cebirsel ifadede değişkenin çarpıldığı sayıya katsayı, değişken içermeyen ve sadece sayıdan oluşan terime ise sabit terim denir. Örneğin 4a+34a + 3 cebirsel ifadesinde katsayı 4, sabit terim 3 sayısıdır.

Cebirsel ifadelerde çarpma işlemi gösterilirken çarpı simgesi yerine genellikle nokta simgesi veya doğrudan harfin yanına sayı yazımı tercih edilir. Bu durum 4⋅a4 \cdot a veya 4a4a şeklinde denk gösterimler oluşturur.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Bir cebirsel ifadede yer alan katsayı ile sabit terim arasındaki farkı kendi kelimelerinle ifade et.

Bölüm 2 / 4

Cebirsel İfadelerin Değerini Hesaplama

📖 Konu Anlatımı

Sözel olarak verilen gerçek yaşam durumları cebirsel ifadelere dönüştürülürken işlem sırasına dikkat edilir. Bir sayının 5 katının 7 fazlası 5a+75a + 7 iken, aynı sayının 7 fazlasının 5 katı 5(a+7)5(a + 7) şeklinde yazılır.

Bir cebirsel ifadenin sayısal değeri, değişkene verilen somut sayısal değere göre hesaplanır. Cebirsel ifadede değişkenin yerine verilen sayı yazılır ve işlem sırası takip edilir.

Örneğin 17 adım ilerledikten sonra duvara 5 cm mesafe kaldığında toplam mesafe 17x+517x + 5 ifadesiyle temsil edilir. Adım uzunluğu x=15x = 15 cm seçildiğinde iki duvar arası mesafe 17⋅15+5=26017 \cdot 15 + 5 = 260 cm bulunur.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Günlük Hayattan Bul: Çevrende harcanan veya biriktirilen bir miktar için cebirsel bir ifade oluştur ve bu ifadeye uygun sayısal bir değer belirle.

Bölüm 3 / 4

Örüntüler ve Cebirsel Kurallar

📖 Konu Anlatımı

Bir örüntünün herhangi bir adımındaki terimini bulmak için örüntü kuralı cebirsel olarak ifade edilir. Bu kuralda adım sayısını temsil etmek amacıyla n değişkeni kullanılır.

Örneğin 7, 11, 15, 19 dizisinde sayılar 4'er artmaktadır ve örüntü kuralı 4n+34n + 3 biçimindedir. Bu kuralda n=90n = 90 yazıldığında 90. adımdaki terim 4⋅90+3=3634 \cdot 90 + 3 = 363 olarak hesaplanır.

Geometride n kenarlı bir çokgenin iç açı ölçüleri toplamını veren cebirsel kural (n−2)⋅180(n - 2) \cdot 180 şeklindedir. Düzgün n kenarlı bir çokgenin bir dış açısı ise 360/n360 / n ifadesiyle belirlenir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Düşün: Kenar sayısı artan düzgün çokgenlerin bir dış açısının ölçüsü nasıl bir değişime uğrar?

Bölüm 4 / 4

Algoritma ve Akış Şemaları

📖 Konu Anlatımı

Bir problemin çözüm adımlarının mantıksal sırayla ve adım adım yazılmasına sözde kod, bu adımların geometrik şekillerle gösterilmesine akış şeması denir.

Akış şemalarında elips şekli başla ve bitir adımlarını, paralelkenar veri girişini, dikdörtgen ise matematiksel işlemleri temsil eder. Karşılaştırma veya karar verme adımları eşkenar dörtgen sembolü ile gösterilir.

Değişken atamaları ve cebirsel hesaplamalar akış şeması içerisindeki dikdörtgen bloklarda yürütülür. Örneğin kenarları x ve y olan bir dikdörtgenin çevresi 2(x+y)2(x + y) cebirsel ifadesi ile akış şemasında hesaplanır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Hayal Et: Bir market kasasında alınan ürün adedi ve birim fiyata göre toplam tutarı hesaplayan akış şemasının adımlarını canlandır.

Adım 3 · Görsel tekrar

Slaytlarla tekrar et

Konuyu kısa maddelerle, sunum gibi baştan sona gözden geçir.

Slaytlar yükleniyor…

Adım 4

Özet

  • Değişken: Sayısal değerlerin yerine kullanılan sembol veya harflerdir.
  • Cebirsel İfade: İçerisinde en az bir değişken ve işlem barındıran matematiksel ifadelerdir.
  • Katsayı: Cebirsel ifadede değişken ile çarpım durumunda bulunan sayısal değerdir.
  • Sabit Terim: Cebirsel ifadede yanında değişken bulunmayan sadece sayıdan oluşan terimdir.
  • Örüntü Kuralı: Bir dizide adım sayısını temsil eden n değişkeni kullanılarak yazılan cebirsel kuraldır.
  • İç Açı Toplamı: n kenarlı bir çokgenin iç açıları toplamını veren (n - 2) . 180 ifadesidir.
  • Dış Açı İfadesi: Düzgün n kenarlı bir çokgenin bir dış açısını veren 360 / n cebirsel kuralıdır.
  • Akış Şeması: Bir algoritmanın adımlarının geometrik semboller kullanılarak görselleştirilmiş halidir.

Düşün ve yorumla

Sence günlük hayattaki problemleri çözerken sayıların yerine harfler ve cebirsel ifadeler kullanmak işlerimizi nasıl kolaylaştırır?

…soru

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.