Türkçe 6. Sınıf Konu anlatımı

Ünite 03 Farklı Dünyalar Konu 8/8

Öznel ve Nesnel Yargı

İletişimde öznel ve nesnel yargıların farklarını öğrenerek kişisel yorumları ayırt etme rehberi.

Kazanımlar

16. Hafta4 Ocak – 8 Ocak

T.O.6.13 Metni yorumlayabilme

  1. a Metindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
  2. b Metindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
  3. c Metindeki olay, konu, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.

T.D.6.12 Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme

  1. a Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni inceler.
  2. b Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durum vb.ni yazarın, dinleyicinin/izleyicinin veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
  3. c Dinlediğindeki/izlediğindeki olay, konu, durumu vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.

Konu araçları5 araç

Anahtar kavramlar

Nesnel Yargı
Doğruluğu kanıtlanabilir, kişiden kişiye değişmeyen kesin yargılardır.
Öznel Yargı
Bireysel duygu, beğeni ve düşüncelere dayanan kanıtlanamaz yargılardır.
Kanıtlanabilirlik
Bir bilginin doğruluğunun veya yanlışlığının belgelenebilme durumudur.
Kişisel Yorum
Bireyin bir duruma karşı geliştirdiği kendi duygu ve değer yargısıdır.

Konu bölümleri

Öznel ve Nesnel Yargılar

📖 Konu Anlatımı

Nesnel Yargı

Söyleyenin duygu ve düşüncelerini içermeyen, doğruluğu veya yanlışlığı kişiden kişiye değişmeyen, kanıtlanabilir ifadelere nesnel yargı denir.

Nesnel yargılarda bilgi herkes için aynıdır; ölçülebilir, belgelenebilir veya gözlemlenebilir gerçeklere dayanır.

* İletişim araçlarından biri olan mektup, yazılı haberleşmeyi sağlar. (belgelenebilir ve doğrulanabilir bir tanım bildirmektedir)

* Sınıftaki münazara etkinliğinde altı öğrenci konuşma yaptı. (sayılabilir ve kanıtlanabilir bir durumdur)

* İspanya ve Norveç birer Avrupa ülkesidir. (coğrafi bilgi kanıtlanabilir niteliktedir)

Öznel Yargı

Doğruluğu veya yanlışlığı kişiden kişiye değişen, beğeni, duygu ve kişisel düşünce içeren ifadelere öznel yargı denir.

Öznel yargılar kanıtlanamaz niteliktedir; bir kişi için doğru ve güzel olan bir durum, başkası için farklı değerlendirilebilir.

* En etkili ve keyifli iletişim yolu yüz yüze konuşmaktır. (kişisel beğeni ve düşünce içerir)

* Norveç, güzelliğini eşsiz fiyortlarından ve kuzey ışıklarından alıyor. (beğeni bildirmektedir, kanıtlanamaz)

* Faruk'un yeni komşularıyla tanışma anı son derece heyecan vericiydi. (duygu ve kişisel izlenim yansıtır)

Dikkat: Yanlış Bilgiler de Nesnel Olabilir

Bir cümlenin nesnel olması, o bilginin mutlaka doğru olduğunu göstermez. Yanlışlığı herkes tarafından kanıtlanabilen ifadeler de nesnel yargı özelliği taşır.

* "Türkiye'nin başkenti İstanbul'dur." (Bilgi yanlıştır ancak yanlışlığı kanıtlanabildiği için nesnel bir yargıdır.)

* "İstanbul, Türkiye'nin en büyüleyici şehridir." (Beğeni içerdiği ve kanıtlanamayacağı için öznel bir yargıdır.)

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: "Görüşmede beş kişi hazır bulundu." ile "Görüşmedeki tartışma son derece sıkıcıydı." cümlelerini kanıtlanabilirlik ölçütüne göre değerlendiriniz.

Kişisel Yorum İçeren İfadeler

📖 Konu Anlatımı

Kişisel Yorumun Özellikleri

Bir durumu, olayı veya kişiyi değerlendirirken aktaran kişinin kendi bakış açısını yansıtmasına kişisel yorum denir.

Metinlerde veya konuşmalarda niteleme sıfatları ile değerlendirme belirten sözcükler cümleye kişisel yorum katar.

* İki inatçı kedinin tartışması âdeta bir tiyatro gösterisini andırıyordu. (benzetme yoluyla kişisel yorum katılmıştır)

* Faruk mahalleye alışırken harika dostluklar kurmayı başardı. (beğeni bildiren bir niteleme kullanılmıştır)

* Kuzey ışıklarını gökyüzünde izlemek inanılmaz bir duyguydu. (kişisel hayranlık ifadesidir)

Yorum ve Gerçek Arasındaki Sınır

Bir metindeki nesnel durumların üzerine yazarın kendi değerlendirmesini eklemesiyle yorum oluşur. İletişimde sağlıklı bilgi edinmek için nesnel bilgi ile kişisel yorumu birbirinden ayırmak gerekir.

* Bir doğa olayı olan kuzey ışıkları Tromso kentinde gözlemlenir. (nesnel bilgi)

* Gökyüzündeki kuzey ışıkları insana âdeta bir rüyada olduğunu hissettirir. (kişisel yorum)

Dikkat: Çıkarım ile Yorum Farkı

Metindeki somut ipuçlarına dayanarak doğrudan söylenmeyeni akıl yürütmeyle bulmaya çıkarım denir. Çıkarım metindeki verilere dayanırken kişisel yorum tamamen bireyin kendi duygusuna ve zevkine dayanır.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Dene: "Yazar, kitabında komşuluk ilişkilerini ele almıştır." nesnel cümlesine kişisel yorum katan tek bir sözcük ekleyiniz.

Özet

  • Nesnel yargı: Doğruluğu ya da yanlışlığı kişiden kişiye değişmeyen, kanıtlanabilir ifadelere verilen addır.
  • Öznel yargı: Kişinin kendi duygularını, beğenilerini ve kişisel görüşlerini yansıtan kanıtlanamaz yargılardır.
  • Kanıtlanabilirlik: Bir bilginin belge, deney, gözlem veya kaynakla doğrulanabilme özelliğidir.
  • Kişisel yorum: Bir duruma bireysel bakış açısıyla yaklaşarak beğeni ya da eleştiri bildirmektir.
  • Ölçüt: Varlıkları, durumları veya cümleleri sınıflandırmak için başvurulan temel ayırt edici kuraldır.
  • Niteleme sözcükleri: Varlıkların durumunu öznel değerlendirmeyle aktaran harika, eşsiz gibi sıfatlardır.

Düşün ve yorumla

Sence bir arkadaşımızla aramızdaki iletişim sorununu çözerken nesnel gerçekleri mi yoksa kendi hissettiğimiz öznel duyguları mı önce anlatmalıyız?

…soru

Kavrama testi

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.