Matematik · 7. Sınıf

Ünite 6 · Geometrik Nicelikler (2) · Konu 1 / 2

Eşkenar Dörtgen ve Yamuk

Eşkenar dörtgen ve yamuğun alan bağıntılarını keşfederek parçalama, tamamlama ve günlük hayat problemlerini çözme rehberi.

Kazanımlar

MAT.7.4.9Eşkenar dörtgen ve yamuğun alan bağıntılarına dair çıkarım yapabilme

  1. a)Dikdörtgen, paralelkenar ve üçgenin alan bağıntısına dair ön bilgisiyle eşkenar dörtgenin ve yamuğun alan hesabına yönelik varsayımda bulunur.
  2. b)Eşkenar dörtgeni ve yamuğu parçalayarak veya tamamlayarak oluşturduğu geometrik şekillerin alanlarını belirler.
  3. c)Oluşturulan geometrik şekillerin alanlarını varsayımlarıyla karşılaştırır.
  4. ç)Eşkenar dörtgenin ve yamuğun alan bağıntılarına dair önermeler sunar.
  5. d)Çeşitli geometrik şekillerin alanlarının hesaplanmasında eşkenar dörtgenin ve yamuğun alan bağıntılarının katkılarını değerlendirir.

Adım 1 · 5 kavram

Önce kavramları tanı

Konu boyunca bu kavramlar sık geçecek. Metinde kalın yazılan terimler fosforlu kalemle işaretli.

Eşkenar Dörtgen
Tüm kenar uzunlukları birbirine eşit olan özel bir paralelkenardır.
Köşegen Bağıntısı
Eşkenar dörtgenin alanı köşegen uzunluklarının çarpımının yarısına eşittir.
Yamuk
En az bir çift karşılıklı kenarı birbirine paralel olan dörtgendir.
Yamuk Alanı
Alt ve üst taban toplamının yükseklikle çarpılıp ikiye bölünmesiyle hesaplanır.
Bileşik Şekiller
Geometrik şekillerin parçalanıp tamamlanmasıyla alanlarının belirlenmesidir.

Bölüm 1 / 3

Eşkenar Dörtgenin Alanı

📖 Konu Anlatımı

Köşegenleri birbirini dik kesen ve dört eş dik üçgene ayıran dörtgene eşkenar dörtgen denir. Eşkenar dörtgenin alanı iki farklı yöntemle hesaplanabilir.

Taban uzunluğu ve bu tabana ait yüksekliği bilinen bir eşkenar dörtgenin alanı, taban ile yüksekliğin çarpımına eşittir. Örneğin kenar uzunluğu 8 cm ve yüksekliği 6 cm olan şeklin alanı 48 cm² olur.

Köşegen uzunlukları e ve f olarak verildiğinde ise alan, köşegen uzunluklarının çarpımının yarısıdır. Köşegenleri 10 cm ve 13 cm olan eşkenar dörtgenin alanı çarpılıp ikiye bölünerek 65 cm² olarak bulunur.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Karşılaştır: Bir eşkenar dörtgenin alanını hem taban ile yüksekliği çarparak hem de köşegen uzunluklarını çarpıp ikiye bölerek hesapladığınızda elde edilen sonuçları inceleyiniz.

Bölüm 2 / 3

Yamuğun Alanı

📖 Konu Anlatımı

En az bir çift karşılıklı kenarı paralel olan dörtgene yamuk denir. Yamuğun alanı hesaplanırken şekil iki eş üçgene veya bir paralelkenar ile üçgene parçalanarak incelenebilir.

Paralel olan kenarlar alt taban ve üst taban, bu tabanlar arasındaki dik uzaklık ise yükseklik olarak adlandırılır. Yamuğun alan bağıntısı, alt ve üst taban toplamının yükseklik ile çarpımının yarısına eşittir.

Alt tabanı 15 cm, üst tabanı 7 cm ve yüksekliği 10 cm olan bir yamuğun alanı 110 cm² olarak hesaplanır. Paralelkenar, eşkenar dörtgen, dikdörtgen ve kare de en az bir çift paralel kenara sahip olduğu için özel birer yamuk kabul edilir.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Dene: Kareli bir kâğıda çizdiğiniz bir yamuğu köşegen boyunca keserek iki üçgene ayırınız ve üçgenlerin alanları toplamının yamuğun alan formülüyle aynı olup olmadığını kontrol ediniz.

Bölüm 3 / 3

Eşkenar Dörtgen ve Yamuk Alanı Problemleri

📖 Konu Anlatımı

Karmaşık geometrik şekillerin veya zemin kaplamalarının alanları hesaplanırken bileşik şekil parçalama ve tamamlama yöntemleri kullanılır. Şekil bilinen eşkenar dörtgen ve yamuk bölgelerine ayrılarak toplam alan bulunur.

Zemin kaplama uygulamalarında bir yüzeyi kaplamak için gereken taş veya fayans sayısı, toplam alanın bir parçanın alanına bölünmesiyle hesaplanır. Örneğin 90 000 cm² bir alana 30 cm² alanlı eşkenar dörtgen taşlardan 3000 adet yerleştirilir.

Yapıların taban alanları hesaplanırken yamuk alan bağıntısı kapasite belirlemede kullanılır. Tabanı 4 m ve 6 m paralel kenarlı, yüksekliği 5 m olan yamuk biçimli bir alanın büyüklüğü 25 m² bulunur.

💭 Düşün / Hayal Et / Dene

Günlük Hayattan Bul: Çevrenizde zemin döşemelerinde veya mimari yapılarda kullanılan yamuk ve eşkenar dörtgen biçimindeki yüzeyleri inceleyiniz.

Adım 3 · Görsel tekrar

Slaytlarla tekrar et

Konuyu kısa maddelerle, sunum gibi baştan sona gözden geçir.

Slaytlar yükleniyor…

Adım 4

Özet

  • Eşkenar Dörtgen: Tüm kenar uzunlukları birbirine eşit olan ve karşılıklı kenarları paralel olan dörtgendir.
  • Eşkenar Dörtgenin Alanı: Taban ile yüksekliğin çarpımı veya köşegen uzunluklarının çarpımının yarısı ile hesaplanır.
  • Yamuk: En az bir çift karşılıklı kenarı birbirine paralel olan dörtgendir.
  • Yamuğun Alanı: Alt taban ile üst taban uzunlukları toplamının yükseklik ile çarpımının yarısına eşittir.
  • Özel Yamuk: En az bir çift paralel kenara sahip olan paralelkenar, dikdörtgen ve kare özel yamuklardır.
  • Bileşik Şekil Alanı: Farklı geometrik parçalara bölünen veya tamamlanan şekillerin alanlarının toplamı veya farkıdır.

Düşün ve yorumla

Sence mimarlık ve zemin kaplama tasarımlarında eşkenar dörtgen ve yamuk biçimindeki karoların sıklıkla tercih edilmesinin nedenleri neler olabilir?

…soru

Ne kadar anladın?

Kavrama testiyle kendini dene. Yarım bıraktığın test kaldığın yerden devam eder.