Gruplarda ve Sosyal Hayatta İletişimin Önemi

İletişim ve İleti

İletişim, insanların duygu, düşünce, bilgi ve deneyimlerini sözlü, yazılı ya da sözsüz yollarla karşılıklı olarak paylaşma sürecidir. İletişim sürecinde karşı tarafa aktarılmak istenen duygu, düşünce veya bilgiye ileti adı verilir.

İnsan toplumun bir üyesi olarak doğduğu andan itibaren iletişim hâlindedir. Komşuya günaydın demek, otobüste yer vermek, derste söz istemek veya arkadaşa telefon mesajı göndermek günlük iletişim örnekleridir.

Etkili İletişim ve Yazılı İletişim

Etkili iletişim, bireylerin birbirlerini açık, doğru ve samimi bir biçimde anlayabilmeleri anlamına gelir. Bu sürecin temel amacı karşıdaki kişiyi gerçekten anlamaktır.

Çevrim içi yazışmalarda ve günlük iletişimde zaman zaman yanlış anlaşılmalar yaşanabilir. Yazılı mesajlar duygu ve ses tonunu tam yansıtmadığı için yüz yüze konuşmak iletişimdeki yanlış anlaşılmaları önler.

Empati

Empati, kişinin kendini karşısındaki kişinin yerine koyarak olaylara onun gözünden bakması, duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışması ve bunu karşısındakine yansıtmasıdır. Ders çalışan bir ablanın, yalnız kalan kardeşine "Canın sıkılmış olmalı" diyerek yaklaşması empatiye örnektir.

Ben Dili

Ben dili, bireyin duygu ve düşüncelerini karşısındaki kişiyi suçlamadan, yargılamadan ve saygı çerçevesinde ifade ettiği iletişim biçimidir. Anlayış ve empatiyi güçlendiren bu dil, kişiliği değil davranışı merkeze alır.

Ben dili olumlu ve yapıcı bir tutum sağlayarak benlik saygısını olumlu etkiler. Örneğin trafikte aniden öne kıran araç yüzünden durmak zorunda kalan bir sürücünün öfkeli tarafa "Kaza yapmaktan korktuğum için ani fren yaptım" demesi gerginliği dindirir.

Sen Dili

Sen dili, karşıdaki kişiyi suçlayan, yargılayan, eleştiren ve hedef alan ifadelerin kullanıldığı olumsuz iletişim biçimidir. Tartışmalara neden olan bu dil, davranışı değil doğrudan kişiliği hedef alarak benlik saygısını zedeler.

"Odanı hiç toplamıyorsun" veya "Beni hiç dinlemiyorsun" gibi ifadeler sen diline örnektir. Bu tür suçlayıcı yaklaşımlar bireylerin iletişimden kaçınmasına yol açar.

Etkin Dinleme

Etkin dinleme, konuşan kişiyi doğru anlamak amacıyla kurulan bir iletişim biçimidir. Dinleyen kişi yalnızca konuşanın kelimelerine değil, taşıdığı duygu ve düşüncelere de dikkat eder.

Toplumumuzdaki "İki dinle, bir söyle" atasözü dinlemenin önemini vurgular. Derste soru soran bir öğrenciyi öğretmenin dikkatle dinleyip motive etmesi, konuşmacıya verilen değeri gösterir.

Konuşma Becerisi ve Beden Dili

İyi bir konuşmacı kelimeleri doğru telaffuz eder, göz teması kurar, ses tonunu ayarlar ve düşüncelerini açıkça ifade eder. Konuşma sırasında jest ve mimiklerin doğru kullanımı mesajın iletilmesini kolaylaştırır.

Beden dili, duygu ve düşüncelerin jest, mimik, duruş ve fiziksel mesafe gibi sözel olmayan yollarla ifade edilmesidir. Yüzdeki ifadeler mimik, el ve kol hareketleri ise jest olarak adlandırılır.

Gülümsemek, karşıdaki kişiye yönelmek, göz teması kurmak ve onaylar şekilde baş sallamak olumlu beden dili davranışları arasındadır. Teneffüste birine yanlışlıkla çarpan birinin göz teması kurarak özür dilemesi olumlu iletişimi destekler.

Farklılıklara Saygı

Farklılıklara saygı, insanların düşünce, inanç, yaşam biçimi ve değerlerine ön yargısız bir şekilde yaklaşmayı gerektirir. Toplumsal uyum için bireylerin bir arada yaşama kültürünü benimsemeleri şarttır.

Sınıfa yeni gelen yabancı bir öğrenciye dil öğreniminde yardımcı olmak veya farklı film zevklerine sahip arkadaşların tercihlerine hoşgörüyle bakmak farklılıklara saygının göstergesidir. Farklılıklar toplum için bir zenginliktir.

İletişim Engelleri ve Uzlaşma

İletişimi engelleyen başlıca durumlar arasında dikkatsizlik, sabırsızlık, empati kuramama ve düşünceleri yanlış ifade etme yer alır. Bu olumsuzluklar bireyler arasında çatışmalara yol açabilir.

Ortak bir projede farklı fikirler ortaya çıktığında tartışmak yerine fikirleri birleştirerek birlikte çalışmak çatışmayı uzlaşmaya dönüştürür.