5. Sınıf • Fen Bilimleri • Maddenin Doğası
Maddenin Tanecikli Yapısı Soru Bankası
18 soru — cevap anahtarıyla birlikte
Kavrama Testi
Kütlesi olan ve boşlukta yer kaplayan her şeye madde adı verilir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi maddelerin ortak özelliklerinden biridir?
Maddelerin kütle ve hacimlerinin olması onların ortak özellikleridir.
Kütlesi olan ve boşlukta yer kaplayan yani hacmi olan her şey _____ olarak adlandırılır.
Kütlesi olan ve boşlukta yer kaplayan, yani hacmi olan her şey maddedir.
Market alışverişinde sepete konulan kâğıt havlu ve elma gibi ürünlerin yer kaplaması nedeniyle diğer ürünlerin sepete sığmaması maddelerin hangi özelliğiyle açıklanır?
Ürünlerin sepette yer kaplaması onların bir hacme sahip olduğunu gösterir.
Maddelerin bir kütleye ve kapladıkları bir hacme sahip olması onların _____ özellikleridir.
Maddelerin kütle ve hacimlerinin olması onların ortak özellikleridir.
MÖ 400'lü yıllarda bir elmanın sürekli ikiye bölünmesi durumunda en sonunda daha fazla bölünemeyecek kadar küçük bir parçaya ulaşılacağını belirterek tanecikli yapı görüşünü açıklayan filozof aşağıdakilerden hangisidir?
MÖ 400'lü yıllarda bir elmanın ikiye bölünmesi örneği üzerinden maddelerin taneciklerden oluştuğunu ileri sürerek bu görüşü açıklayan filozof Democritus'tur.
Uzaktan bir bütün gibi görünen kumsalın minik kum taneciklerinden oluşması gibi, tüm maddelerin yapısı da taneciklerden ve bu tanecikler arasındaki _____ meydana gelir.
Maddeler dışarıdan tek bir parçaymış gibi görünse de aslında gözle görülemeyecek kadar küçük taneciklerden ve bu tanecikler arasındaki boşluklardan meydana gelir.
Şeffaf saklama kabı ve pinpon topları ile yapılan modelleme etkinliğinde, topların aralarında çok az boşluk kalacak şekilde kap tamamen doldurulup sallandığında maddenin hangi fiziksel hâlindeki tanecikli yapısı modellenmiş olur?
Pinpon toplarının aralarında çok az boşluk kalacak şekilde saklama kabına tamamen doldurulup sallanması katı madde taneciklerini temsil eder.
Pinpon topları ile yapılan saklama kabı modelleme etkinliğinden anlaşıldığı üzere, maddelerin tanecikleri arasındaki boşluk miktarı maddenin _____ göre değişkenlik gösterir.
Pinpon topları örneğinde olduğu gibi katı, sıvı ve gaz hâllerinde aradaki boşluk miktarı farklıdır; dolayısıyla boşluk miktarı maddenin fiziksel hâline göre değişir.
Maddeyi oluşturan taneciklerin bulunduğu yerde yaptığı salınım hareketine ne ad verilir?
Taneciklerin bulunduğu yerde yaptığı salınım hareketine titreşim hareketi denir.
Sıvı ve gaz maddeler _____ hareketi sayesinde akışkan bir özellik kazanır.
Öteleme hareketi taneciklerin yer değiştirmesini sağlar ve sıvı ile gazlara akışkanlık özelliği kazandırır.
Maddenin katı hâlindeki taneciklerin yaptığı hareket türü aşağıdakilerden hangisidir?
Maddenin katı hâlindeki tanecikler sadece titreşim hareketi yapabilir.
Katı bir madde ısı alarak sıvı hâle geçtiğinde taneciklerin hızı ve aralarındaki boşluk miktarı _____.
Katı bir madde ısı alarak sıvı hâle geçerken taneciklerin hızı ve aralarındaki boşluk miktarı artar.
Sıvı bir madde ısı alarak gaz hâline geçtiğinde taneciklerin hareketi ve yapısıyla ilgili nasıl bir değişim gerçekleşir?
Sıvı madde gaz hâle geçtiğinde taneciklerin hareket çeşitleri (titreşim, dönme, öteleme) aynı kalır ancak hızı ve aralarındaki mesafe belirgin şekilde artar.
Sıvı maddelerin tanecikleri titreşim hareketinin yanında dönme ve _____ hareketi de yapabildikleri için akışkan özellik kazanırlar.
Sıvı ve gaz maddelerin tanecikleri öteleme hareketi yapabilir ve bu sayede akışkanlık kazanır.
Tanecikleri arasındaki boşluk miktarı en üst düzeyde olan gaz maddelerin belirli bir şekli ve _____ yoktur.
Gaz maddelerin belirli bir şekli ve belirli bir hacmi yoktur; bulundukları kabı tamamen doldururlar.
Ders etkinliğinde kullanılan metal kaşık, süt ve içi hava dolu balon maddelerinin tanecik özelliklerine göre sınıflandırılması ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Metal kaşık katı bir maddedir ve tanecikleri arasındaki boşluk son derece azdır. Tanecikler arası boşluğu en fazla olan madde ise gaz hâlindeki havadır.
Katı maddelerin tanecikleri arasında neredeyse hiç boşluk bulunmadığı için katı maddeler dışarıdan kuvvet uygulansa da _____.
Katı maddelerin tanecikleri arasındaki boşluk son derece az olduğu için katılar dışarıdan uygulanan bir kuvvetle sıkıştırılamaz.
Şırınga etkinliğinde taş, su ve hava dolu şırıngalarla yapılan deney sonucunda sadece _____ hâldeki maddenin bulunduğu şırınganın sıkıştırılabildiği gözlemlenmiştir.
Şırınga etkinliğinde katı olan taş ve sıvı olan su sıkıştırılamamış, sadece gaz hâlde olan hava sıkıştırılabilmiştir.