5. Sınıf • Fen Bilimleri • Maddenin Doğası
Maddenin Hâl Değişimi Soru Bankası
18 soru — cevap anahtarıyla birlikte
Kavrama Testi
Bir maddenin çevreye ısı vermesi ya da çevreden ısı alması sonucunda bir fiziksel hâlden başka bir fiziksel hâle geçmesine ne ad verilir?
Bir maddenin çevreden ısı alması ya da çevreye ısı vermesi sonucu bir fiziksel hâlden diğerine geçmesine hâl değişimi denir.
Saf maddelerin erime, donma ve kaynama gibi hâl değişimi olayları süresince sıcaklığı _____ kalır.
Saf maddelerin erime, donma ve kaynama olayları süresince sıcaklıkları tamamen sabit kalır, hâl değişimi tamamlanana kadar değişmez.
Isının etkisiyle gerçekleşen hâl değişimleri sırasında maddelerin tanecik yapısında aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?
Isının etkisiyle madde tanecikleri arasındaki boşluk miktarı ve taneciklerin hareketliliği değişir, bu durum fiziksel hâl geçişlerine yol açar.
Bir kişinin elinde tuttuğu kartopunun bir süre sonra eriyerek eli ıslatması, elin kartopuna _____ vermesi ile açıklanır.
Kartopunun erimesi, elin kartopuna ısı vermesi ve kartopunun bu ısıyı alarak hâl değiştirmesi sonucu gerçekleşir.
Katı bir maddenin dışarıdan ısı alarak sıvı hâle geçmeden doğrudan gaz hâline geçmesi olayına ne ad verilir?
Katı bir maddenin ısı alarak ara bir hâl olan sıvı hâle geçmeden doğrudan gaz hâline geçmesi süblimleşme olarak adlandırılır.
Islak kıyafetlerin kuruması ve ele dökülen kolonyanın serinlik vermesi maddelerin ısı alarak gerçekleştirdiği _____ olayına örnektir.
Sıvı bir maddenin dışarıdan ısı alarak gaz hâline geçmesine buharlaşma denir; ıslak kıyafetlerin kuruması ve kolonyanın serinletmesi bu duruma örnektir.
Erime sürecinde ısı alan katı bir maddenin tanecik yapısında gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Erime sürecinde maddenin taneciklerinin hareketi hızlanır, aralarındaki boşluk artar ve tanecikler titreşim hareketinin yanında dönme ve öteleme hareketi de yapmaya başlar.
Naftalin, kükürt ve katı iyot ile birlikte ısı alarak doğrudan gaz hâline geçebilen maddelerden biri de _____ buz olarak adlandırılır.
Süblimleşebilen maddeler naftalin, kükürt, katı iyot ve kuru buz olarak sıralanmaktadır.
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde maddelerin çevrelerinden ısı alarak gerçekleştirdikleri hâl değişimlerinin tamamı bir arada verilmiştir?
Maddelerin çevrelerinden ısı alarak gerçekleştirdikleri hâl değişimleri erime, buharlaşma ve süblimleşmedir.
Buzdolabından çıkarılan soğuk bir su şişesinin dış yüzeyinde su damlacıklarının oluşması yoğuşma olayıdır. Yoğuşma sırasında gaz maddelerin taneciklerinde meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Yoğuşma sırasında gaz tanecikleri çevreye ısı verir. Bu süreçte taneciklerin hareketi yavaşlar, aralarındaki boşluk azalır ve tanecikler birbirine yaklaşır.
Gaz hâlindeki bir maddenin dış çevreye ısı vererek sıvı hâle geçmeden doğrudan katı hâle geçmesine _____ denir.
Gaz hâlindeki bir maddenin ısı vererek sıvı hâle uğramadan doğrudan katı hâle geçmesi olayı kırağılaşma olarak adlandırılır.
Yemek pişerken tencere kapağının iç kısmında su damlalarının birikmesi ve buzluktaki suyun buz kalıplarına dönüşmesi olayları gözlemleniyor. Bu iki olayın ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Tencere kapağında su damlalarının oluşması (yoğuşma) ve suyun buza dönüşmesi (donma) olaylarının ikisi de maddenin dış çevreye ısı vermesi sonucu gerçekleşir.
Donma olayına uğrayan sıvı bir maddenin tanecikleri dönme ve öteleme hareketlerini kaybederek sadece _____ hareketi yapmaya başlar.
Donma sürecinde sıvı madde ısı vererek katı hâle geçer; akışkanlığını kaybeden tanecikler dönme ve öteleme hareketini bırakıp sadece bulundukları yerde titreşim hareketi yaparlar.
Soğuk kış sabahlarında havadaki nemin aniden donarak araba camlarında ve bitki yapraklarında buz kristalleri oluşturduğu görülür. Bu durumla ilgili yapılan değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
Kırağılaşma olayında gaz hâldeki madde dışarıya ısı vererek katı hâle geçer. Bu süreçte tanecikler birbirine yaklaşır ve aralarındaki boşluk azalır, boşluğun artması ifadesi yanlıştır.
Bir sıvının sadece yüzeyinde gerçekleşen gaz fazına geçiş olayına ne ad verilir?
Sıvının sadece yüzeyinde gerçekleşen gaz fazına geçiş olayına buharlaşma denir. Kaynama ise sıvının her yerinde gerçekleşir.
Islak çamaşırların kuruması olayı, buharlaşmanın _____ gerçekleşebildiğini gösterir.
Buharlaşma her sıcaklıkta gerçekleşebilir; ıslak çamaşırların kuruması bu duruma bir örnektir.
Saf bir sıvının kaynaması süresince gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Saf maddelerin sıcaklığı kaynama süresince hiç değişmeden sabit kalır.
Sıvının her yerinde gerçekleşen ve sıvının içinde kabarcıkların oluştuğu hızlı buharlaşma olayına _____ adı verilir.
Sıvının her yerinde kabarcıkların çıkmasıyla gerçekleşen hızlı buharlaşma olayına kaynama adı verilir.