Deyimler ve Atasözleri Soru Bankası

Deyimler ve atasözleri dilimizin en kıymetli hazinelerindendir ancak kullanım amaçları birbirinden farklıdır. Atasözleri, geçmiş kuşakların tecrübelerinden süzülen kuralları aktararak topluma yol göstermeyi, bir ahlak ilkesi veya hayat dersi vermeyi amaçlar. Deyimler ise insanlara bir hayat dersi ya da öğüt verme gayesi taşımaz; yalnızca yaşanan bir durumu, anlık bir duyguyu veya davranışı etkileyici bir anlatımla karşılar.

Bu açıklamaya göre aşağıdaki örneklerden hangisi, bir ders verme ve öğüt bildirme amacı taşıdığı için atasözüdür?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan kalıplaşmış ifade, genel bir kural veya öğüt bildiren bir atasözü değildir?

Deyimler ile atasözlerinin karşılaştırıldığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Deyimler bir durumu veya kavramı etkili biçimde betimlerken atasözleri insanlara yol gösteren genel bir _____ verir.

Sınıf panosunu hazırlamak için günlerdir plan yapıyorduk. Mert'ten afişlerin asılması konusunda bize yardımcı olmasını istedim. Ancak o, her defasında derslerinin yoğunluğunu, ödevlerinin yetişmediğini öne sürerek işi erteledi. Yapmak istemediği bu görev için türlü bahaneler uydurup adeta ipe un serdiğini anlayınca biz de diğer arkadaşlarımızla işe koyulduk.

Bu parçada geçen "ipe un sermek" deyiminin metne kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Köyümüzde aniden bastıran şiddetli yağış, dere üzerindeki ahşap köprüyü kullanılamaz hâle getirmişti. Bu köprüyü tek bir ustanın veya birkaç kişinin kısa sürede tamir etmesi mümkün değildi. Muhtarın çağrısıyla genç yaşlı bütün köylüler sabahın erken saatinde toplandı. Herkes imkânı ölçüsünde tahta taşıdı, çivi çaktı ve yıkılan köprü el birliğiyle akşama kalmadan yeniden yapıldı.

Bu parçada anlatılan durumu en iyi ifade eden atasözü aşağıdakilerden hangisidir?

Yıllardır görmediğim eski mahalle arkadaşımla durakta aniden karşılaştık. Kalabalığın arasında bir anda göz göze geldik. O anda çocukluk günlerimize dair pek çok anı zihnimde canlandı fakat heyecandan olsa gerek adını bir türlü çıkaramadım; ismi tam dilimin ucuna gelmişti ama bir türlü söyleyemedim.

Bu parçada geçen "dilinin ucuna gelmek" deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Yetersiz imkânlarla ve büyük bir sabırla çok zor bir işi başarmaya çalışmak durumunu ifade etmek için "_____" deyimi kullanılır.

Günlük hayatta karşılaştığımız durumlar karşısında kullandığımız kalıp sözler ve iyi dilek ifadeleri, insanlar arasındaki sevgi ve saygı bağlarını güçlendirir. Bu ifadeler, toplumsal yaşamın ve nezaket kurallarının önemli birer parçasıdır. Örneğin lezzetli bir yemek hazırlayan kişiye "Eline sağlık!" denirken bir sınavda birinci olan kişiye de tebrik ifadeleri sunulur.

Buna göre, uzun bir yolculuğa çıkmaya hazırlanan bir kişiye aşağıdaki kalıp sözlerden hangisinin söylenmesi en uygundur?

Aşağıdaki durumların hangisinde kullanılan kalıp söz ya da iyi dilek ifadesi duruma uygun değildir?

Komşusunun yeni bir bebeği dünyaya gelen Ayşe Hanım, komşusuna iyi dileklerini iletmek için "_____" demiştir.

(I) Günlük iletişimde kalıp sözlerin doğru yerde kullanılması toplumsal uyumu sağlar. (II) Örneğin komşumuz bize lezzetli bir ikramda bulunduğunda "Ellerin dert görmesin!" diyerek teşekkür ederiz. (III) Askerliğini bitirip dönen gençlerimize ise "Hayırlı tezkereler!" deriz. (IV) Uzun bir yolculuktan dönen ve evine varan kişileri karşıladığımızda ise "Güle güle gidin!" ifadesini tercih ederiz.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde kalıp sözün kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Deyimler, atasözleri ve günlük hayattaki kalıp sözler dilimizin zengin yapısını oluşturan farklı kullanım amaçlarına sahip unsurlardır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem komşuluk konusunu işleyen bir atasözüne hem de bir iyi dilek kalıp sözüne yer verilmiştir?

Söz varlığımızı oluşturan unsurlar farklı durum ve ihtiyaçlara göre kullanılır:

I. "Göz göze gelmek" deyimi bakışların karşılaşmasını anlatırken, yolculuğa çıkan birine "_____" demek bir iyi dilek ifadesidir.
II. Birlik ve beraberliği anlatmak için "_____" atasözü kullanılırken, söylenecek bir kelime tam hatırlanacakken "dilinin ucuna gelmek" deyimi kullanılır.

Bu cümlelerde boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilenler getirilmelidir?

Deyimler genellikle anlık durumları betimler, atasözleri tecrübelere dayanan genel öğütler verir, kalıp sözler ise toplumsal etkileşimde iyi dilekleri ifade eder.

Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
I. Gülme komşuna, gelir başına.
II. Göz göze gelmek
III. Hayırlı tezkereler!

Deyimler, atasözleri ve kalıp sözler farklı niteliklere sahiptir.

Aşağıdakilerin hangisinde verilen iki ifade de aynı türdendir (ikisi de deyim, ikisi de atasözü ya da ikisi de kalıp söz)?

Söylenmek istenen bir söz ya da ad tam hatırlanacakken bir türlü söylenemiyorsa bu durumu anlatmak için "_____" deyimi kullanılır.

İnsanlar arasındaki birliği ve yardımlaşmayı vurgulamak isteyen biri "_____" atasözünü söyleyebilir.

Uzun gözlemlere dayanan "Mart kapıdan baktırır; kazma, kürek yaktırır" ifadesi genel bir tecrübeyi aktaran atasözüyken, lezzetli ikramda bulunan komşumuza söylediğimiz "_____" ifadesi toplumsal uyumu sağlayan bir iyi dilek sözüdür.

Bakışların birbiriyle karşılaşması durumunu anlatan kalıplaşmış söz "_____" deyimidir.

Esnaftan alışveriş yaparken nezaket kuralı olarak kullanılan "_____" kalıp sözü iyi dilek bildirirken, tek başına bir şey yapamayıp dayanışmanın gerekliliğini anlatan "Bir elin nesi var, iki elin sesi var" ifadesi bir atasözüdür.

Sol sütundaki her öğeyi sağ sütundaki doğru karşılığıyla eşleştiriniz.

Sol sütundaki her öğeyi sağ sütundaki doğru karşılığıyla eşleştiriniz.