Sözcükte Anlam: Gerçek, Mecaz ve Terim Anlam Soru Bankası

Bir sözcüğün aklımıza gelen ilk ve temel anlamına "gerçek anlam" denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "pişmek" sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Sözcüklerin zihinde uyandırdığı ilk ve temel anlama _____ adı verilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "karanlık" sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "kırmak" sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni anlama mecaz anlam denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamlı bir sözcük kullanılmıştır?

Eski kütüphanenin tozlu rafları arasında saatlerce dolaştı (I). Bulduğu her yazma eseri büyük bir titizlikle inceledi (II). Sayfaları çevirdikçe atalarımızın zarif ve incelikli söz dünyasına kanat açtı (III). Bu eşsiz kaynakları korumak için kütüphane görevlilerinden yardım istedi (IV).

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde mecaz anlamlı bir sözcük kullanılmıştır?

"Ağır" kelimesi, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "mecaz anlamıyla" kullanılmıştır?

Bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni anlama _____ anlam adı verilir.

Bir bilim, sanat, spor veya meslek dalıyla ilgili özel ve belirli bir kavramı karşılayan sözcüklere "terim anlamlı sözcükler" denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "perde" sözcüğü tiyatro alanına ait bir terim olarak kullanılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraç içinde verilen alan, cümledeki terim anlamlı sözcükle uyuşmamaktadır?

Şiirde duygu ve düşüncelerin aktarıldığı dört dizeden oluşan bölümlere edebiyat terimi olarak _____ adı verilir.

Eski çağlardan günümüze kadar ulaşan yazılı belgeler, milletimizin köklü geçmişine ışık tutmaktadır. Bilginler ve araştırmacılar, bu kadim metinleri inceleyerek tarihin karanlıkta kalan noktalarını aydınlatmak için büyük bir gayret gösterirler.

Bu metinde geçen "gayret" sözcüğünün yerine aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümlenin anlamı değişmez?

Yazılışları ve okunuşları farklı olmasına rağmen aynı kavramı veya varlığı karşılayan sözcüklere _____ sözcükler denir.

Bir sözcüğün eş anlamlısı belirlenirken sözcüğün cümle içinde kazandığı anlama dikkat edilmelidir. Cümledeki anlama uymayan bir sözcük eş anlamlı olarak kullanılamaz.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eğik çizgi (/) ile bir arada verilen sözcükler birbirinin yerine kullanılamaz?

Türkçemizin zengin söz varlığı içinde yer alan atasözleri, atalarımızın uzun tecrübelerine dayanan öğütler içerir. Bu sözler, yaşamın güçlükleri karşısında bize doğru yolu gösteren birer rehberdir.

Bu metinde geçen aşağıdaki sözcüklerden hangisinin eş anlamlısı yay ayraç içinde yanlış verilmiştir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birbirinin zıt (karşıt) anlamlısı olan sözcükler bir arada kullanılmıştır?

Bir sözcüğün olumsuzu, o sözcüğün zıt anlamlısı değildir. Örneğin 'gelmek' sözcüğünün olumsuzu 'gelmemek', zıt anlamlısı ise 'gitmek'tir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zıt anlamlı sözcükler yerine birbirinin olumsuzu olan sözcükler bir arada kullanılmıştır?

Sözcüklerin zıt anlamlıları, bulundukları cümlenin bağlamına göre değişiklik gösterebilir.

Buna göre 'açık' sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'koyu' sözcüğünün zıt anlamlısı olarak kullanılmıştır?

Anlam bakımından birbirinin tam tersi olan kavramları karşılayan sözcüklere _____ sözcükler denir.

Atalarımız, yüzyıllar boyunca Türkçeyi bir sarraf edasıyla işlemiş; her bir kelimeye ayrı bir duygu ve mana "nakşetmiştir". Zengin söz varlığımız sayesinde duygularımızı en ince ayrıntısına kadar ifade edebiliriz. Bu yüzden dilimizin inceliklerini öğrenmek, geçmişimizle kurduğumuz köprüyü her zaman sağlam tutar.

Bu parçada tırnak içinde verilen "nakşetmiştir" sözcüğünün bağlamdan hareketle anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Sözcükler cümle içinde gerçek anlamlarının dışında yeni bir anlam kazanarak mecaz anlamda kullanılabilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içindeki sözcük mecaz anlamıyla kullanılmıştır?

Cümle veya metin içinde anlamı bilinmeyen bir sözcüğün anlamını doğru tahmin edebilmek için metnin _____ yararlanılır.

Kaşgarlı Mahmut, Türk dilinin zenginliğini ortaya koymak amacıyla yazdığı eserinde binlerce kelimeyi bir araya getirmiştir. Bu değerli çalışmasıyla Türkçenin ne kadar geniş bir söz varlığına sahip olduğunu "kanıtlamıştır". Onun gösterdiği bu gayret, dilimizin tarihî derinliğini kavramamızda bize kılavuzluk etmektedir.

Bu parçada tırnak içinde verilen "kanıtlamıştır" sözcüğünün yerine aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümlenin anlamı değişmez?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içindeki sözcük terim anlamıyla kullanılmıştır?

Bir sözcük cümledeki kullanımına göre gerçek, mecaz veya terim anlam kazanabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yay ayraç içinde verilen anlam özelliği cümleyle uyuşmamaktadır?

Bir sözcüğün zıt anlamlısı ve gerçek/mecaz durumu cümlenin bağlamına göre belirlenir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içindeki sözcük hem mecaz anlamda kullanılmış hem de bu kullanımda zıt anlamlısı "açık" sözcüğü olmuştur?

I. Şiirdeki "dize" sayısı altıya ulaşmıştı.
II. Söylediği "ince" sözlerle salondaki herkesin gönlünü kazandı.
III. Üçgenin iç "açılarının" toplamını hesaplamayı öğrendik.
IV. Sınıftaki "karanlık" köşeleri aydınlatmak için yeni ampul taktılar.

Numaralanmış cümlelerde yer alan tırnak içindeki sözcüklerin anlam özellikleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Bir sözcüğün olumsuzu onun zıt anlamlısı değildir; ayrıca zıt anlamlılık bağlama göre değişir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kullanılan sözcük çifti "zıt anlamlılık" kuralına tam olarak uygundur?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmış ve ayraç içinde bu sözcüğün eş anlamlısı doğru verilmiştir?

Yazılışları farklı ancak anlamları aynı olan kelimelere eş anlamlı kelimeler denir. Bir sözcüğün eş anlamlısı belirlenirken sözcüğün cümle içinde kazandığı _____ dikkate alınmalıdır.

"Sabah erkenden yola çıktık, akşam geç saatte döndük." cümlesinde "erken" sözcüğünün anlamını, onunla birlikte kullanılan "geç" sözcüğünden tahmin edebiliriz; çünkü bu iki sözcük birbirinin _____ anlamlısıdır.

"Takımımızın aslanları sahaya çıktı." cümlesinde "aslan" sözcüğü gerçek anlamından uzaklaşarak "güçlü, yiğit kimse" anlamını kazanmıştır. Bu kullanımda sözcük _____ anlamlıdır.

Yabancı kökenli "vazife" sözcüğü ile Türkçe "görev" sözcüğü aynı anlamı karşıladığı için aralarında _____ anlamlılık ilişkisi vardır.

"Bu konuda bana yol gösterecek bir rehber arıyordum; sonunda iyi bir kılavuz buldum." cümlesinde "kılavuz" sözcüğünün anlamını, aynı cümledeki "rehber" sözcüğünden tahmin edebiliriz; çünkü bu iki sözcük _____ sözcüklerdir.

Sol sütundaki her öğeyi sağ sütundaki doğru karşılığıyla eşleştiriniz.

Sol sütundaki her öğeyi sağ sütundaki doğru karşılığıyla eşleştiriniz.