6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı Soruları

Soru 1: Çocukluk döneminde evlat ve torun rollerine sahip olan bir bireyin yetişkinlik döneminde üstlenebileceği iki yeni rol yazınız.

Soru 2: Aile ve arkadaş gruplarındaki rollerin bireyin gelişimine katkısını karşılaştırarak yazınız.

Soru 3: Bir öğrencinin sınıf başkanı seçilmesiyle üstlendiği rol nasıl değişir? Açıklayınız.

Soru 4: Bir öğrenci, sınıfındaki bir etkinlik grubunda araştırmacı olarak görev alırken arkadaşlarının görüşlerini dinlemekte ve ortak kararlar alınmasına katkı sağlamaktadır. Bu rolün öğrencinin kişisel gelişimine ve topluma ait hissetmesine nasıl katkı sağlayabileceğini açıklayınız.

Soru 5: Bir çocuğun ailesinde evlat, okulda öğrenci ve spor takımında oyuncu olması, gruplar ve roller hakkında hangi sonucu ortaya koyar? Yazınız.

Soru 6: Akraba grubunda doğuştan kazanılan roller ile okulda sonradan kazanılan rolleri birer örnek vererek karşılaştırınız.

Soru 7: Bir öğrencinin gelecekte üniversite öğrencisi olmayı ve bir TÜBİTAK proje takımında görev almayı planlaması, gelecekteki grupları ve rolleri hakkında nasıl bir çıkarım yapmasını sağlar? Açıklayınız.

Soru 8: Bir bireyin gelecekte başarılı bir müzisyen olmayı hedeflemesi, bugün hangi gruplara katılabileceği ve hangi rolleri üstlenebileceği konusunda nasıl bir önerme oluşturmasını sağlar? Bir grup ve rol örneğiyle yazınız.

Soru 9: Aile, akraba ve arkadaş gruplarında öğrenilen değerlerin farklılaşmasının nedenini birer örnekle açıklayınız.

Soru 10: Bir çocuk aile grubunda kardeş, okul grubunda öğrenci ve müzik grubunda gitarist rolündedir. Bu gruplardan birindeki rolünün sona ermesi, diğer gruplardaki rollerinin de sona ereceği anlamına neden gelmez?

Soru 11: Bir kişinin çocukken öğrendiği saygı ve sorumluluk değerlerini yetişkinlikte de kullanması, aile içindeki rollerin zamanla değişmesi hakkında ne gösterir? Açıklayınız.

Soru 12: Bir öğrenci okulda öğrenci, müzik grubunda gitarist ve bir sivil toplum kuruluşunda gönüllü olarak görev almaktadır. Bu gruplardaki rollerinin gerektirdiği sorumlulukların neden birbirinden farklı olduğunu açıklayınız.

Soru 13: Bir çocuk büyüdüğünde takım oyunculuğundan takım kaptanlığına geçebilir. Bu değişimin rol ve sorumluluklar açısından ne anlama geldiğini açıklayınız.

Soru 14: Bir öğrenci okulda bir araştırma projesine katılmayı, ileride bir meslek edinmeyi ve gönüllü bir çevre kuruluşunda çalışmayı planlamaktadır. Bu hedeflerden hareketle gelecekte üstlenebileceği iki farklı rolü ve bu rolleri kazanmasını sağlayabilecek birer koşulu yazınız.

Soru 15: Bir kişi çocukken yalnızca aile ve akraba gruplarında yer alırken büyüdükçe okul, meslek ve sosyal etkinlik gruplarına katılabilir. Bu değişimden hareketle kişinin yaşamı boyunca üstlendiği rollerin tamamının neden önceden belirlenemeyeceğini açıklayınız.

Soru 16: Bir kişi çocukken aile içinde sorumluluklarını yerine getirirken yetişkin olduğunda iş yerinde bir ekibi yönetmeye başlamıştır. Bu iki dönemdeki rollerinin gerektirdiği sorumlulukları karşılaştırarak yetişkinlikteki rolünün neden farklı sorumluluklar getirdiğini açıklayınız.

Soru 17: Yaş ilerledikçe bireyin hak ve sorumluluklarının değişmesinin, içinde bulunduğu gruplarla ilişkisini nasıl etkileyebileceğini bir örnekle açıklayınız.

Soru 18: Bir öğrenci gelecekte hem meslek sahibi olmak hem de bir sivil toplum kuruluşunda gönüllü çalışmak istemektedir. Bu iki grubun bireye kazandırabileceği farklı özellikleri karşılaştırarak yazınız.

Soru 1: Millî kültürün bir topluma kimlik kazandırması, o toplumu diğer milletlerden nasıl ayırır? Kısaca açıklayınız.

Soru 2: Bir toplumda farklı kuşakların duygu, düşünce ve geleneklerini birbirine aktarmasında Türk dilinin önemini açıklayınız.

Soru 3: Bir öğrenci, “Millî kültür yalnızca geçmişten kalan eşyalardan oluşur.” demiştir. Bu ifadeyi ders notundaki millî kültür tanımına uygun biçimde yeniden yazınız.

Soru 4: Türkiye Kültür Yolu Festivali gibi kültürel etkinliklerin farklı şehirlerden insanları bir araya getirmesi, kültürel bağların toplumsal birliğe katkısını nasıl gösterir?

Soru 5: Bir toplumun zor zamanlarda vatanını korumak için birlikte hareket etmesi, hangi millî değeri ve bu değerin toplumsal birlik açısından önemini gösterir?

Soru 6: Kutadgu Bilig gibi tarihî yazılı kaynakların millî değerlerin korunmasına ve toplumsal birliğe katkısını açıklayınız.

Soru 7: Könilik (adalet) ve tüzlük (eşitlik) ilkelerini karşılaştırarak bu iki ilkenin toplumsal birlik açısından önemini açıklayınız.

Soru 8: Bir mahallede ihtiyaç sahiplerine karşılıksız yemek verilen bir aşevi açılmıştır. Bu uygulamanın vakıf kültürüyle ilişkisini ve toplumsal dayanışmaya katkısını açıklayınız.

Soru 9: Bir kilimde insan, kuş ve yıldız motifleri kullanılmıştır. İnsan çalışkanlığı, kuş sevgiyi, yıldız ise üretkenliği temsil etmektedir. Bu motiflerin kültürel değerlerin aktarılmasına nasıl katkı sağladığını açıklayınız.

Soru 10: Ramazan Bayramı ile 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nın toplumsal birlikteliğe katkısını karşılaştırınız.

Soru 11: Bir öğrenci, “Vakıflar yalnızca bina yapar ve toplumsal dayanışmayla ilgileri yoktur.” demiştir. Vakıf kurumlarının işlevini ders notuna uygun biçimde yeniden ifade ediniz.

Soru 12: Orhun Abideleri ve Kutadgu Bilig gibi kaynaklarda Türk töresinin adalet ilkesinin işlenmesi, geçmişten günümüze hangi ortak değerin aktarılmasına katkı sağlar? Bu aktarımın toplumsal yaşama etkisini açıklayınız.

Soru 13: Bir öğrenci, “Kültürel değerler yalnızca geçmişte önemlidir; günümüzde toplumsal birlik üzerinde etkileri yoktur.” demiştir. Bu ifadeyi kültürel bağların günümüzdeki işlevini de içerecek biçimde yeniden yazınız.

Soru 14: Bir bölgede düğünler, asker uğurlamaları ve taziye ziyaretleri zamanla unutulmaya başlanmıştır. Bu durumun kültürel bağlar ve toplumsal birlik üzerindeki olası etkisini neden-sonuç ilişkisi kurarak açıklayınız.

Soru 15: Bir doğal afet sonrasında insanlar evlerini ihtiyaç sahiplerine açarak yardımlaşmıştır. Bu davranışın millî dayanışma kavramıyla ilişkisini açıklayınız ve toplumsal birliğe etkisini belirtiniz.

Soru 16: Bir öğrenci, “Gelenek ve görenek aynı anlama gelir.” demiştir. Ders notundaki tanımları kullanarak bu ifadeyi düzeltiniz ve aralarındaki farkı açıklayınız.

Soru 17: Osmanlı dönemindeki zimem defteri uygulamasında varlıklı kişiler, ihtiyaç sahiplerinin bakkal borçlarını gizlice öderdi. Bu uygulama ile Ensar ve muhacirler arasındaki kardeşliğin ortak amacı nedir? Açıklayınız.

Soru 18: Maraş'ta Türk bayrağının indirilmesine karşı halkın birlikte tepki göstermesi ile Millî Mücadele'de cephanelerin cepheye taşınması olaylarını ortak bir millî değer açısından değerlendiriniz. Bu değerin toplumsal birliğe katkısını açıklayınız.

Soru 19: Bir toplumda farklı kültürel ve dinî bağlara sahip insanlar birlikte yaşamaktadır. Ders notundaki dinî kardeşlik, tasavvuf anlayışı ve millî değerlerden yararlanarak bu toplumda birlik ve hoşgörünün nasıl güçlendirilebileceğini iki örnekle açıklayınız.

Soru 20: Tarih bilinci, geleneksel sanatlar ve millî bayramlar farklı yollarla toplumsal birlikteliği destekler. Bu üç unsurun toplumsal birliğe katkılarını birbirinden ayırarak kısaca açıklayınız.

Soru 21: Yunus Emre'nin sevgi anlayışı ile Mevlana'nın hoşgörü çağrısı birlikte düşünüldüğünde, farklı düşüncelere sahip insanların bir arada yaşaması için hangi davranışlar önem kazanır? İki davranış yazınız.

Soru 1: Bir okulda öğrencilerin çöplerini bahçeye atması, okulun temizliğini ve öğrencilerin sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bu durumun toplumsal bir sorun sayılmasının nedenini açıklayınız.

Soru 2: Bir mahallede gıda israfını azaltmak amacıyla ihtiyaç sahiplerine fazla yemek ulaştırılması ve artan yemeklerin hayvanlara verilmesi önerilmiştir. Bu iki çözümün ortak amacını açıklayınız.

Soru 3: Bir mahallede hava kirliliği artarken başka bir mahallede su kıtlığı yaşanmaktadır. Bu iki sorunun ortak yönünü ve birbirinden farklı yönünü yazınız.

Soru 4: Bir okulda öğrencilerin dişlerini fırçalarken musluğu açık bırakması nedeniyle su israfı yaşanmaktadır. Bu soruna yönelik iki farklı çözüm önerisi yazınız.

Soru 5: Bir ilçede depremden zarar gören okul binalarının onarılması ve ihtiyaç sahiplerine yardım ulaştırılması gerekmektedir. Bu sorunların çözümünde vakıf kültürünün nasıl bir katkı sağlayabileceğini açıklayınız.

Soru 6: Bir salgın döneminde bazı kişiler maske takmanın gereksiz olduğunu, bazıları ise maske takmanın toplum sağlığını korumaya yardımcı olduğunu savunmaktadır. Maske takılmasını destekleyen bir görüşü, toplumsal sorumluluk açısından gerekçelendiriniz.

Soru 7: Bir şehirde nüfusun hızla artması sonucunda toplu taşıma araçları yetersiz kalmış ve trafik yoğunluğu artmıştır. Bu durum, nüfus hareketliliği ile toplumsal sorunlar arasında nasıl bir ilişki olduğunu göstermektedir? Açıklayınız.

Soru 8: Geçmişte kurulan bir vakıf, hastaların tedavilerine yardım ederken başka bir vakıf afetlerde zarar gören yapıların onarımını üstlenmiştir. Bu iki vakfın çözmeye çalıştığı toplumsal sorunları karşılaştırarak yazınız.

Soru 9: Bir mahallede çöplerin sokaklarda birikmesinin nedenleri konusunda bazı kişiler insanların dikkatsizliğini, bazıları ise yetersiz atık toplama hizmetlerini sorumlu tutmaktadır. Bu iki görüşü karşılaştırarak sorunun nedenlerini belirlemede neden farklı bakış açılarının dikkate alınması gerektiğini açıklayınız.

Soru 10: Bir okulda kâğıt, plastik ve cam atıklar aynı çöp kutusuna atılmaktadır. Bu sorunun nedenlerini sınıflandırarak incelemek için balık kılçığı yönteminin nasıl kullanılacağını açıklayınız.

Soru 11: Bir afet sonrasında bazı kişiler yardım çalışmalarına gönüllü katılmayı, bazıları ise yalnızca maddi yardım yapmayı önermektedir. Bu iki yaklaşımı karşılaştırarak her ikisinin de toplumsal dayanışmaya nasıl katkı sağladığını açıklayınız.

Soru 12: Bir öğrenci, piknik alanındaki cam kırıklarını toplamanın yalnızca temizlik görevlilerinin sorumluluğu olduğunu savunmaktadır. Bu görüşe karşı çıkınız ve bireysel sorumluluğun toplumsal sorunların çözümündeki önemini bir gerekçeyle açıklayınız.

Soru 13: Bir okulda öğrenciler, yemekhanede ihtiyaçlarından fazla yemek almakta ve yenmeyen yemekler çöpe atılmaktadır. Bu sorunun nedenlerini araştırmak için hangi sorular sorulmalı ve hangi iki çözüm önerisi geliştirilmelidir? Yazınız.

Soru 14: Bir ilçede hava kirliliğini azaltmak için bazı kişiler özel araç kullanımının sınırlandırılmasını, bazıları ise toplu taşımanın geliştirilmesini savunmaktadır. Toplu taşımanın geliştirilmesini destekleyen kısa bir görüş yazınız ve bu görüşü toplumsal yarar açısından gerekçelendiriniz.

Soru 15: Bir okulda çevre kirliliğini önlemek için öğrenciler atıkların ayrıştırılmasını, görevliler ise daha fazla çöp kutusu konulmasını önermektedir. Her iki görüşü de dikkate alan ortak bir çözüm önerisi geliştiriniz.

Soru 16: Bir mahallede gıda israfını azaltmak için bir grup yalnızca ihtiyaç fazlası yemeklerin paylaşılmasını, başka bir grup ise alışveriş öncesinde liste hazırlanmasını önermektedir. İki önerinin de yararını koruyarak uygulanabilecek ortak bir çözüm planı yazınız.

Soru 17: Bir mahallede su baskını yaşandığında bazı kişiler yalnızca kendi evlerini korumaya çalışırken diğerleri komşularına yardım etmekte ve yetkililerin uyarılarına uymaktadır. İkinci grubun yaklaşımının toplumun krizi daha az zararla atlatmasına nasıl katkı sağladığını açıklayınız.

Soru 18: Bir mahallede çevre kirliliğini azaltmak için bir grup insan yalnızca ceza verilmesini, başka bir grup ise eğitim ve geri dönüşüm çalışmalarının artırılmasını savunmaktadır. Farklı görüşleri dikkate alarak bu önerileri nasıl düzenler ve ortak bir çözüm oluşturursunuz? Gerekçenizi yazınız.

Soru 19: Bir yerleşim yerinde afetler, çevre kirliliği ve gıda israfı gibi sorunlar yaşanmaktadır. Bu sorunların çözümünde yalnızca bireysel çabaların yeterli olmayabileceğini açıklayınız ve bireysel sorumluluk ile toplumsal dayanışmanın birlikte nasıl etkili olabileceğine bir örnek veriniz.

Soru 1: Bir yerin Ekvator'a ve başlangıç meridyenine göre konumunun belirlenmesinde kullanılan konum türünü yazınız. Türkiye'nin mutlak konumunu belirlemek için kullanılan koordinat aralıklarını belirtiniz.

Soru 2: Bir geminin konumunu belirlemek için navigasyon sisteminde paralel ve meridyen derecelerinden yararlanılmaktadır. Bu uygulamanın hangi coğrafi konum türüne dayandığını yazınız ve nedenini kısaca açıklayınız.

Soru 3: Aşağıdaki koordinat bilgilerini kullanarak Türkiye'nin hangi yarım kürelerde bulunduğunu belirleyiniz: 36°-42° kuzey paralelleri ve 26°-45° doğu meridyenleri. Sonucunuzu kısa bir cümleyle yazınız.

Soru 4: Bir haritada kıtaların ve okyanusların yerlerini göstermek isteyen bir öğrenci, Büyük Sahra Çölü'nün bulunduğu kıtayı ve Mariana Çukuru'nun bulunduğu okyanusu işaretleyecektir. Bu iki yeri hangi kıta ve okyanus üzerinde göstermelidir?

Soru 5: Bir öğrenci, Türkiye'nin konumunu anlatan bir haritada 36°-42° kuzey paralelleri ile 26°-45° doğu meridyenlerini göstermiştir. Bu koordinatların Türkiye'nin konumunu belirlemede nasıl kullanıldığını açıklayınız.

Soru 6: Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olması ve İstanbul ile Çanakkale boğazlarına sahip olması, ülkemizin göreceli konumunu nasıl etkiler? Kısaca açıklayınız.

Soru 7: Türkiye'nin petrol zengini Doğu ülkeleri ile sanayileşmiş Avrupa arasında yer alması ve boru hatlarına sahip olması hangi konum özelliğiyle ilişkilidir? Bu durumun Türkiye'ye sağladığı önemi yazınız.

Soru 8: Türkiye'nin kuzey ve güney uç noktaları arasında 6 paralel farkı vardır. Ardışık iki paralel arasındaki uzaklık 111 km olduğuna göre Türkiye'nin kuzey-güney yönündeki kuş uçuşu uzaklığını işlem yaparak bulunuz.

Soru 9: Türkiye'nin doğu ve batı uç noktaları arasında 19 meridyen farkı vardır. Ardışık iki meridyen arasındaki yerel saat farkı 4 dakika olduğuna göre iki uç nokta arasındaki toplam yerel saat farkını işlemle bulunuz.

Soru 10: Aşağıdaki kıta ve okyanus bilgilerini kullanarak her iki grubu da özetleyiniz: Dünyada 7 kıta ve 5 büyük okyanus vardır. Her grubun en büyük üyesini ve en küçük üyesini yazınız.

Soru 11: Bir öğrenci, 'Bir yerin kıtalara, denizlere ve komşu ülkelere göre konumu mutlak konumdur.' demektedir. Öğrencinin ifadesindeki hatayı belirleyiniz ve doğru konum türünü yazınız.

Soru 12: Bir haritada Türkiye'nin kuzeyinde Karadeniz, güneyinde Akdeniz, batısında Ege Denizi; çevresinde ise Asya ve Avrupa kıtaları gösterilmiştir. Bu haritadaki bilgilerden hangileri Türkiye'nin göreceli konumunu açıklar? İki örnek yazınız.

Soru 13: Bir coğrafya öğrencisi, Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe paralel dairelerinin çevre uzunluklarının kısaldığını, meridyenlerin ise kutuplarda birleştiğini gözlemlemiştir. Bu gözlemlerden hareketle paralel ve meridyenlerin uzunlukları bakımından farkını açıklayınız.

Soru 14: Türkiye'nin kuzeyinde bulunan bir yer ile güneyinde bulunan bir yerde aynı tarihte güneş ışınlarının geliş açısı ve sıcaklık farklı olabilir. Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de bulunmasını dikkate alarak güneye bakan odaların genellikle daha sıcak olmasının nedenini açıklayınız.

Soru 15: Aşağıdaki boş şemada Türkiye'nin mutlak konumunu gösteren koordinat bilgilerini uygun yerlere yazınız: kuzey paralelleri, doğu meridyenleri ve yarım küreler.

Soru 16: Türkiye'nin ortalama yüksekliği 1132 metre, Asya'nın ortalama yüksekliği 1000 metre ve Avrupa'nın ortalama yüksekliği 300 metredir. Bu verileri karşılaştırarak Türkiye'nin yükselti özelliği hakkında çıkarım yazınız.

Soru 17: Türkiye'nin orta kuşakta yer alması, yıl içindeki mevsimlerin belirgin yaşanmasını nasıl açıklar? Ayrıca güneyden ve kuzeyden esen rüzgârların sıcaklığa etkisini karşılaştırarak yazınız.

Soru 18: Bir haritada Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı bölge ile İstanbul ve Çanakkale boğazları gösterilecektir. Haritada bu bilgilerin birlikte gösterilmesi, Türkiye'nin göreceli konumunu açıklamak için neden uygundur? Kısaca açıklayınız.

Soru 19: Türkiye'nin ortalama yükseltisi 1132 metre, Asya'nınki 1000 metre ve Avrupa'nınki 300 metredir. Bu verileri karşılaştırarak Türkiye'nin ortalama yükseltisi hakkında çıkarım yapınız ve bu özelliğin mutlak konum mu yoksa göreceli konum mu kapsamında değerlendirileceğini belirtiniz.

Soru 20: Dünya haritasında Kuzey Amerika ve Güney Amerika'nın batısında Büyük Okyanus, doğusunda Atlas Okyanusu bulunmaktadır. Bu iki kıtanın okyanuslara göre konumunu açıklayınız ve bu bilgilerin göreceli konumu belirlemede neden kullanıldığını yazınız.

Soru 21: Bir öğrenci Türkiye'nin konumunu anlatırken yalnızca 36°-42° kuzey paralelleri ile 26°-45° doğu meridyenlerini kullanmıştır. Başka bir öğrenci ise denizleri, komşu ülkeleri ve kıtalar arasındaki geçiş yollarını da anlatmıştır. İki öğrencinin kullandığı konum türlerini sırasıyla belirleyiniz ve aralarındaki temel farkı açıklayınız.

Soru 22: Türkiye'nin Mavi Vatan olarak adlandırılan deniz alanlarını koruması ve yerli sistemlerden yararlanması, ülkenin coğrafi konumuyla ilişkili hangi önemi gösterir? Kısa bir cümleyle açıklayınız.