Hristiyanlık

Hristiyanlık, Allah'ın Hz. İsa aracılığıyla insanlara göndermiş olduğu dinin adıdır. Bu dine inanan kişilere Hristiyan veya Nasrani adı verilir. Batı dillerinde kullanılan kelime anlamı ise Mesih yanlısı demektir.

Hz. İsa, Yahudi toplumu içinde yaşamış ve insanlara Allah sevgisini, barışı ve adaleti anlatmıştır. Üç yıllık peygamberliği süresince kendisine yardımcı olması için havari adı verilen on iki kişiyi seçmiştir. Havariler, Hz. İsa'nın vefatından sonra onun mesajını yaymaya devam etmişlerdir.

İnsanları Hristiyanlaştırmak amacıyla yürütülen her türlü faaliyete misyonerlik adı verilir. Bu faaliyetlerin etkisiyle Hristiyanlık; Avrupa, Amerika, Afrika ve Asya'nın çeşitli bölgelerinde yaygın bir din haline gelmiştir.

Hristiyan inancının merkezinde teslis adı verilen üçleme anlayışı yer alır. Bu anlayışa göre Baba Tanrı'yı, Oğul Hz. İsa'yı, Kutsal Ruh ise ilahi sevgiyi insanların kalbine yerleştiren manevi gücü temsil eder. Hz. İsa hem Tanrı'nın oğlu hem de insanlığın kurtarıcısı olarak görülür.

İlk dönemdeki tevhit anlayışı zamanla değişmiştir. Bugünkü Hristiyanlık, Pavlus tarafından biçimlendirilen; Yahudi gelenekleri ile Yunan ve Roma kültürlerinin birleştiği bir yapıya bürünmüştür.

Hristiyanlıkta her çocuğun doğuştan günahkâr olduğuna inanılır. Yeni doğan bebekleri ilk günahtan arındırmak amacıyla suya daldırma veya üzerine su serpme işlemine vaftiz denir.

Hristiyanların kutsal kitabı Kitab-ı Mukaddes olarak adlandırılır. Bu kitap Eski Ahit ve Yeni Ahit olmak üzere iki bölümden oluşur. Hz. İsa'dan sonra kaleme alınan ve din adamlarınca kabul edilen dört İncil bulunmaktadır. Bunlar Matta, Markos, Luka ve Yuhanna metinleridir.

Hristiyanlıkta temel ibadet yeri kilise olarak adlandırılır. Kiliselerin büyük olanlarına katedral, küçük olanlarına ise şapel denir. Haftalık toplu ayinler pazar günü gerçekleştirilir ve rahip eşliğinde dualar edilip vaazlar dinlenir.

Din adamlarına papaz veya rahip adı verilir. Rahipler vaaz vermenin yanında, işlenen günahların itiraf edildiği ve bağışlandığı günah çıkarma uygulamasını yürütürler.

Dünya işlerinden tamamen uzaklaşıp dinî hayat yaşama biçimine ruhbanlık denir. Rahiplerin yaşadığı, eğitim gördüğü ve inzivaya çekildiği yapılara manastır adı verilir. Trabzon'daki Sümela Manastırı bu yapılara örnektir.

Hristiyanlığın önemli bayramları arasında Hz. İsa'nın doğumunun kutlandığı Noel ve diriliş günü olarak görülen Paskalya yer alır. İnancın temel sembolleri ise çarmıha gerilmeyi temsil eden haç, Hz. İsa'nın kendini feda etmesini simgeleyen kuzu ve kurtarıcı kimliğini gösteren balıktır.