5. Sınıf • Sosyal Bilgiler • Yaşayan Demokrasimiz
27 soru — cevap anahtarıyla birlikte
1. Mustafa Kemal Atatürk'ün 'Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir.' sözü, cumhuriyet yönetiminin aşağıdaki hangi temel niteliği ile doğrudan ilişkilidir?
Cumhuriyet yönetiminde egemenlik millete aittir ve halk bu gücü seçtiği temsilciler aracılığıyla kullanır.
2. Demokrasi ve cumhuriyet ilişkisi dikkate alındığında, Türk tarihinde kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi hangi demokratik ilkeyi güçlendirmiştir?
Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi, devlet yönetiminde kadın-erkek eşitliğini sağlayarak demokrasiyi güçlendirmiştir.
3. Atatürk'e göre cumhuriyet ve demokrasi arasındaki ilişkiyi en iyi ifade eden yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Atatürk, demokrasinin en çağdaş ve mantıklı uygulama şeklinin cumhuriyet olduğunu belirtmiştir.
4. Ülkemizde herkesin yasalara uymak zorunda olması ve mahkeme kararlarının herkesi bağlaması, demokrasinin hangi niteliğini gösterir?
Hukukun üstünlüğü ilkesi gereği, demokratik devletlerde herkes yasalara ve bağımsız mahkeme kararlarına uymakla yükümlüdür.
5. Mecliste farklı fikirlerin birden fazla siyasi parti aracılığıyla temsil edilmesi demokrasinin _____ niteliği ile ilgilidir.
Doğru cevap: çoğulculuk
Çoğulculuk ilkesi, farklı fikir ve partilerin yönetimde temsil edilmesini ve bu fikirlere saygı duyulmasını sağlar.
6. Vatandaşların seçimlerde oy kullanması veya istekleri için dilekçe vermesi demokrasinin _____ niteliğine bir örnektir.
Doğru cevap: katılım
Katılım ilkesi, bireylerin seçimlerde oy kullanarak veya sivil toplum kuruluşlarına katılarak yönetimde söz sahibi olmalarını ifade eder.
7. Milli Mücadele'nin ardından 29 Ekim 1923'te ilan edilen _____ yönetimi ile Türk halkı kendi kendini yönetme gücüne kavuşmuştur.
Doğru cevap: cumhuriyet
Cumhuriyetin ilanı, egemenliğin halka geçtiği en önemli tarihi dönüm noktalarından biridir.
8. Demokratik bir toplumda bireyler başkalarına zarar vermeden kararlarını özgürce alabiliyorsa bu durum _____ niteliği ile açıklanır.
Doğru cevap: özgürlük
Özgürlük, kişinin kendi iradesiyle karar vermesi ancak bunu yaparken başkalarının haklarını ihlal etmemesidir.
9. Eşleştirme Sorusu
10. Eşleştirme Sorusu
11. Demokratik ülkelerde yönetme gücünün halka ait olması ve halkın bu gücü seçme ve seçilme hakkını kullanarak gerçekleştirmesi hangi temel nitelikle ilişkilidir?
Demokratik ülkelerde millî egemenlik anlayışına göre yönetme gücü halka verilmiştir. Halk bu gücü seçme ve seçilme hakkından faydalanarak kullanmaktadır.
12. Vatandaşların istek ve şikâyetlerini yetkili yöneticilere iletmek amacıyla yazdıkları yazılı belgeye _____ adı verilir.
Doğru cevap: Dilekçe
Vatandaşlar demokrasinin katılım niteliğine uygun şekilde istek ve şikâyetleri için dilekçe vererek yönetimde söz sahibi olurlar.
13. Eşleştirme Sorusu
14. Egemenliğin millete ait olduğu ve milletin bu egemenliği belirli süreler için seçtiği milletvekilleri aracılığıyla kullandığı yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Cumhuriyet, halkın kendi seçtiği temsilciler aracılığıyla yönetimde söz sahibi olduğu bir yönetim şeklidir.
15. Sınıf başkanlığı seçimlerinde öğrencilerin oy kullanması ve adayların projelerini anlatması okuldaki _____ uygulamalarına bir örnektir.
Doğru cevap: Demokrasi
Demokrasi sadece devlet yönetimi ile sınırlı değildir; okulda yapılan seçimler hayatımızdaki demokratik uygulamalardan biridir.
16. Demokratik ülkelerde yönetme gücünün halka ait olması anlayışına ne ad verilir?
Demokratik ülkelerde millî egemenlik anlayışına göre yönetme gücü halka verilmiştir [1].
17. Vatandaşların seçimlerde oy kullanması veya istekleri için _____ vermesi demokrasinin katılım niteliğine örnektir.
Doğru cevap: dilekçe
Vatandaşlar seçimlerde oy kullanarak veya dilekçe vererek yönetimde söz sahibi olurlar [1].
18. Eşleştirme Sorusu
19. Herkesin yasalara ve bağımsız mahkemelerin verdiği kararlara uymak zorunda olması aşağıdaki hangi ilke ile ilgilidir?
Hukukun üstünlüğü ilkesine göre herkesin yasalara ve bağımsız mahkemelerin kararlarına uyması gerekmektedir [1].
20. Demokrasinin çoğulculuk ilkesine göre farklı _____ her zaman saygı gösterilmelidir.
Doğru cevap: fikirlere
Çoğulculuk niteliğine göre seçimlerin sonucu ne olursa olsun farklı fikirlere saygı gösterilmelidir [1].
21. Mustafa Kemal Atatürk'ün 'Demokrasinin en çağdaş ve mantıklı uygulamasını sağlayan hükümet şekli' olarak tanımladığı yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Atatürk, cumhuriyetin demokrasi ilkelerini en iyi hayata geçiren yönetim biçimi olduğunu ifade etmiştir [1].
22. Egemenliğin millete ait olduğu ve bu gücün seçilen milletvekilleri aracılığıyla kullanıldığı yönetim biçimine _____ denir.
Doğru cevap: cumhuriyet
Cumhuriyet yönetiminde egemenlik kaynağını doğrudan milletten alır ve temsilciler yoluyla kullanılır [2].
23. Eşleştirme Sorusu
24. Cumhuriyetin ilanı ile birlikte ülkemizde devletin başı olan cumhurbaşkanı hangi yöntemle iş başına gelmeye başlamıştır?
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte devlet başkanı olan cumhurbaşkanı seçimle belirlenmeye başlamıştır [3].
25. Mustafa Kemal Atatürk'e göre demokrasinin en çağdaş ve mantıklı uygulamasını sağlayan hükûmet şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Atatürk, cumhuriyetin demokrasi ilkelerini hayata geçirmek için en uygun idare biçimi olduğunu ifade etmiştir.
26. Ülkemizde _____ ilan edilmesi ile demokrasimiz daha da güç kazanmıştır.
Doğru cevap: cumhuriyetin
Kitaba göre cumhuriyetin ilanı, Türk demokrasisinin gelişiminde ve güçlenmesinde kritik bir rol oynamıştır.
27. Eşleştirme Sorusu