Hikâye Unsurları Soru Bankası

Onbaşı Murat, cephe gerisindeki cephanelik çadırının önünde nöbet tutuyordu. Yanından hiç ayırmadığı sadık kurdu Bozkır, çalıların arasındaki en ufak çıtırtıya bile kulak kabartıyordu. Az sonra erzak çuvallarını taşıyan köylü kadınlardan Şerife Bacı ve genç Hasan çıkageldi. Bozkır sevinçle havlayarak onları karşıladı.

• AOnbaşı Murat, Şerife Bacı, Hasan
• BOnbaşı Murat, Hasan, köylü kadınlar
• COnbaşı Murat, Bozkır, Şerife Bacı, Hasan
• DŞerife Bacı, Hasan, Bozkır

Ali, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte su değirmeninin yolunu tuttu. Cephedeki askerlere un yetiştirmek için gece gündüz çalışan Değirmenci Salih Usta, yorgunluktan bir çuvalın üzerine uzanmıştı. Ali, hemen kolları sıvayıp çuvalları kağnıya yüklemeye başladı. O sırada Ali'nin aklına, Yemen Cephesi'nde çarpışan ve aylardır haber alamadığı ağabeyi geldi. 'Sen vatanı korurken geride kalanlar aç kalmayacak ağabey.' diye fısıldadı.

• ADeğirmendeki çuvalları taşımak istemediğinden dolayı köyden gizlice uzaklaşması
• BVatan savunması için dönemin şartları gereği uzak bir cephede savaşta olması
• CKağnıya un çuvallarını yüklemek yerine köy meydanındaki toplantıya katılması
• DSalih Usta ile yaşadığı bir anlaşmazlık yüzünden değirmeni terk etmek zorunda kalması

Gecenin dondurucu soğuğunda siperde bekleyen Mehmet Çavuş, tüfeğini sımsıkı kavramıştı. Kar fırtınası şiddetlenirken Yüzbaşı Celal, hızla siperin kenarına yanaştı. Yüzbaşı, 'Evlat, Mustafa Kemal Paşa'nın taarruz emri gün ağarırken uygulanacak, tetikte bekleyin!' dedi ve diğer mevzilere doğru koştu. Mehmet Çavuş, aldığı bu emirle birlikte gözlerini karanlığa dikti.

• AKar fırtınası, olayları konuşarak yönlendiren canlı bir varlık kadrosu ögesidir.
• BYüzbaşı Celal, parçadaki olayların baştan sona etrafında geliştiği tek ana karakterdir.
• CMehmet Çavuş, olay örgüsünde hiçbir etkisi olmayan ve yalnızca adı geçen bir kişidir.
• DMustafa Kemal Paşa, olay anında bizzat bulunmayıp emriyle olayın akışına yön veren kişidir.

• Avarlık
• Bzaman
• Cmekân
• Dşahıs

Soğuk bir kasım sabahıydı. Güneş henüz dağların arkasından doğmamış, köyün üzerindeki sis bulutu dağılmamıştı. Mustafa Efendi, eski ahşap konağın penceresinden dışarıya bakarken sokaktan geçen atlı askerleri gördü. Cepheye erzak taşıyan bu askerlerin üzerine yağan hafif kar, yaklaşan çetin kış günlerinin habercisiydi.

• AOlayın gerçekleştiği zaman dilimi kasım ayının sabah saatleridir.
• BZaman unsuru belirsizdir ve olay geniş bir döneme yayılmıştır.
• CMevsim şartları zaman unsuruyla uyumlu biçimde aktarılmıştır.
• DOlayın yaşandığı yer ahşap bir konağın bulunduğu köydür.

• Aana fikir
• Bmekân
• Colay örgüsü
• Dşahıs kadrosu

Savaştan dönen Gazi Hasan, yıllar sonra doğduğu köye adım attığında akşamüstünün kızıllığı kerpiç evlerin duvarlarına vuruyordu. Sessizliğe bürünen bu küçük köyde, geçmişte çocukların neşeyle koşuşturduğu sokaklar şimdi boş kalmıştı. Günün batmakta oluşu ve mekânın ıssızlığı, Gazi Hasan'ın yüreğindeki hüzün ve yalnızlık duygusunu daha da derinleştirdi.

• AZamanın akşamüstü olması olayların hızlıca sonuçlanmasını sağlamıştır.
• BMekânın sessizliği kahramanın geçmişe duyduğu özlemi belirginleştirmiştir.
• CYer ve zaman unsurları kahramanın iç dünyasıyla uyumlu kurgulanmıştır.
• DGünün batış vakti ve köyün ıssızlığı kahramanın hüznünü artırmıştır.

1921 yılının sıcak bir ağustos gününde, Kırıkkale'nin Bedesten köyünde büyük bir hareketlilik vardı. Öğle sıcağının altında köy meydanında toplanan ahali, cepheden gelecek haberleri heyecanla bekliyordu. Mehmet Efendi, elindeki bastona dayanarak cami avlusundaki gölgelikte oturmuş, meydandaki kalabalığı izliyordu.

• AYer: Cephe hattı / Zaman: 1921 yılının sıcak bir ağustos günü (Akşamüstü)
• BYer: Cami avlusu / Zaman: 1921 yılının bir sonbahar sabahı
• CYer: Kırıkkale'nin Bedesten köyü / Zaman: 1921 yılının bir ağustos günü (Öğle vakti)
• DYer: Kırıkkale'nin Bedesten köyü / Zaman: Millî Mücadele'nin ilk kış mevsimi

(I) Kasabanın yaşlı demircisi, ocağın başındaki körüğü hızla çekerek ateşi canlandırdı.
(II) Çekiç darbeleriyle dövülen kızgın demirler, nihayet birer nala ve kılıca dönüştü.
(III) Cepheden gelen atlı haberci, ordunun acil cephane ve nala ihtiyacı olduğunu bildirdi.
(IV) Hazırlanan tüm malzemeler köy meydanında bekleyen kağnılara yüklenip yola çıkarıldı.

• AI - III - II - IV
• BI - II - IV - III
• CIII - II - I - IV
• DIII - I - II - IV

(I) Hasan, sabahın erken saatlerinde tepedeki gözetleme kulesine doğru hızla tırmandı.
(II) Vardığı tepeden vadideki toz bulutunu ve yaklaşan atlı birliği fark etti.
(III) Köy meydanındaki çanı çalarak yaklaşan tehlikeyi bütün köylülere duyurdu.
(IV) Dürbününü çıkarıp toz bulutunun içindeki süvarilerin kim olduğunu anlamaya çalıştı.
(V) Köylüler telaşla toplanıp güvenli sığınaklara doğru hareket etti.

• AII ve III
• BI ve II
• CIII ve IV
• DIV ve V

Güneş dağların ardına çekilirken ihtiyar Elif Ana, elindeki fenerle samanlığa girdi. Köşedeki eski sandığın kapağını dikkatlice aralayıp günlerdir gizlice ördüğü yün çorapları tek tek çıkardı. Hepsini büyük bir çuvalda topladıktan sonra sırtına vurup köy odasının yolunu tuttu. İçeri girdiğinde cephane taşıyan askerler sobanın etrafında ısınıyordu. Çuvalı komutanın önüne bıraktı ve dualar eşliğinde biriktirdiği çorapları askerlere teslim etti.

• AElindeki feneri yakarak sessizce samanlığa girmesi
• BAskerlerin komutanına hayır duaları eşliğinde çuvalları vermesi
• CSandıktan çıkardığı yün çorapları büyük bir çuvalda toplaması
• DKöy odasında ısınan askerlerle selamlaşıp sohbet etmesi

• Aserim bölümü
• Bçözüm evresi
• Czaman aralığı
• Dolay örgüsü

Akşamüstü başlayan tipi, dağ köyünün yollarını tamamen kapatmıştı. Muhtar Tahir, gaz lambasının titrek ışığında köy odasında toplanan gençlere bakarak fırtına dinmeden kimsenin dışarı çıkmaması gerektiğini söyledi. Ancak köyün alt tarafındaki ahırda mahsur kalan hayvanların yemlenmesi için acilen bir çare bulmaları gerekiyordu.

• AMekânın kapalı olması olay örgüsünün başlamasını tamamen engellemiştir.
• BVarlık kadrosundaki hayvanların durumu kahramanlar için bir görev doğurmuştur.
• CKarşılaşılan doğa şartları kahramanları yeni bir eylem planlamaya yöneltmiştir.
• DZaman ve hava koşulları kişilerin hareket alanını sınırlandırmıştır.

Kasaba meydanındaki çınar ağacının altında oturan İhtiyar Salih, torunu Murat'a Kurtuluş Savaşı yıllarında Doğu Cephesi'nde savaşan ağabeyinin kahramanlıklarını anlatıyordu. Murat, dedesinin anlattıklarını büyük bir dikkatle dinlerken kasabanın postacısı hızla yanlarına yaklaştı ve cepheden kalma eski bir madalyayı Salih'e teslim etti.

• ASalih'in ağabeyi olay anında meydanda bulunan ana kahramanlardan biridir.
• BPostacı metindeki olay örgüsünü başlatan tek ve asıl karar vericidir.
• CSalih ile Murat olay anında bizzat bulunurken Salih'in ağabeyi sadece anılan bir kişidir.
• DMetindeki tüm şahıslar aynı zaman dilimi içinde bir araya gelmiştir.

(I) Gece yarısı kütüphanede aniden kesilen elektrikler, içeride araştırma yapan dört arkadaşı koyu bir karanlıkta bıraktı. (II) Masanın üzerindeki eski el fenerini güçlükle bulan çocuklar, feneri yakarak etrafı aydınlattı. (III) Rafların arasından gelen hafif bir kanat sesiyle irkilen grup, pencere pervazına tünemiş yaralı bir güvercinle karşılaştı. (IV) Sabahın ilk ışıkları kütüphanenin pencerelerinden süzülünceye kadar güvercinin yarasını sarmak için birlikte çalıştılar.

• AIII. cümlede mekâna dâhil olan insan dışı bir varlık olay akışına yön vermiştir.
• BII. cümlede kahramanlar zamanın getirdiği olumsuzluğu gidermek için bir eylem yapmıştır.
• CI. cümlede zaman ve mekân şartları olay örgüsünü başlatan bir durum doğurmuştur.
• DIV. cümlede zamanın değişmesi kahramanların bulundukları mekânı hemen terk etmelerine yol açmıştır.

1921 yılının çetin bir kış gününde, Doğu Anadolu'daki küçük bir sınır karakolunda görevli Çavuş Osman, dondurucu ayaza rağmen gözetleme kulesinden gözlerini ayırmıyordu. Yanındaki sadık nöbet köpeği Karabaş, vadiden gelen seslere karşı kulaklarını dikmiş bekliyordu. Osman, karakola koşarak gelen ulağın getirdiği acil haberi duyar duymaz fırtınaya aldırmadan vadide mahsur kalan birliği kurtarmak için harekete geçti.

• AZamanın ağır kış koşulları kahramanın mücadelesini zorlaştıran bir etken olmuştur.
• BOlay örgüsü hava şartları nedeniyle tamamen karakol binası içinde tamamlanmıştır.
• CKarakol ve kule gibi mekânlar olayların başlangıç çerçevesini belirlemiştir.
• DVarlık kadrosunda kahramana eşlik eden hayvan unsuru yer almaktadır.

• Aölçüsünü
• Bakışını
• Cyazarını
• Dkafiyesini

• Aolağanüstü
• Binsan dışı
• Cadı geçen
• Dbaşrol

• Aşahıs kadrosu
• Bşiir düzeni
• Colay örgüsü
• Dana duygusu

• Adize
• Bbaşlık
• Cmekân
• Dana fikir