6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı Soruları
- 105 soru
- Cevap anahtarlı
- 6 MEB senaryosu
1Hangi konulara çalışacaksın?
2Nasıl çalışmak istersin?
105 soru · Tüm konular
Güneş Sistemi28 soru
Soru 1: Güneş sistemindeki gezegenler yapısal özelliklerine göre karasal ve gazsal olmak üzere iki gruba ayrılır. Bu iki gruptan birer gezegen örneği vererek karasal gezegenlerin yüzey yapısı ile gazsal gezegenlerin yüzey yapısını karşılaştırarak açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Karasal gezegenler (ör. Dünya, Mars) kayalık yüzeylidir; gazsal gezegenler (ör. Jüpiter, Satürn) gazlardan oluşur ve katı bir yüzeyleri yoktur.
Soru 2: Güneş'e en yakın ve hacimce en küçük karasal gezegen ile hacimce en büyük gazsal gezegenin adlarını yazınız.
Cevabı göster
Cevap: En küçük karasal gezegen Merkür, en büyük gazsal gezegen Jüpiter'dir.
Soru 3: Güneş sisteminde asteroit kuşağının hangi iki gezegen arasında bulunduğunu ve bu kuşağın hangi iki gezegen grubunu birbirinden ayırdığını yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Mars ile Jüpiter arasındadır; karasal ve gazsal gezegenleri ayırır.
Soru 4: Güneş sistemindeki gezegenler yapısal özelliklerine göre hangi iki ana gruba ayrılır? Bu gruplara ait gezegenlerden ikişer örnek yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Karasal gezegenler (örn. Merkür, Venüs, Dünya, Mars) ve gazsal gezegenler (örn. Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün); her gruptan ikişer örnek yeterlidir.
Soru 5: Güneş sisteminin en sıcak gezegeni hangisidir? Bu gezegenin Güneş'e yakınlık bakımından kaçıncı sırada olduğunu yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Venüs; Güneş'e yakınlık bakımından ikinci sıradadır.
Soru 6: Güneş sistemindeki gezegenlerden hacimce en büyük olanı ile hacim bakımından en küçük olanını yazınız.
Cevabı göster
Cevap: En büyük Jüpiter, en küçük Merkür'dür.
Soru 7: Aşağıda bazı gezegenlerin özellikleri verilmiştir.
Gezegen X: Güneş'e en yakın gezegendir, uydusu ve halkası yoktur.
Gezegen Y: Güneş'e yakınlık bakımından ikinci sıradadır, en sıcak gezegendir, uydusu ve halkası yoktur.
Gezegen Z: Güneş'e yakınlık bakımından altıncı sıradadır, halkaları en belirgin gezegendir.
Bu özelliklere göre X, Y ve Z gezegenlerinin adlarını yazınız.Cevabı göster
Cevap: X: Merkür, Y: Venüs, Z: Satürn.
Soru 8: Aşağıdaki şekilde Güneş ve gezegenlerin yörüngeleri gösterilmiştir. Mars ile Jüpiter arasındaki bölge "?" ile işaretlenmiştir. Bu bölgede bulunan yapının adını ve nelerden oluştuğunu yazınız. Ayrıca bu bölgenin hangi iki gezegen grubu arasında yer aldığını açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Asteroit kuşağıdır; kaya ve metal parçalarından oluşur; karasal (iç) gezegenler ile gazsal (dış) gezegenler arasındadır.
Soru 9: Aşağıdaki şekilde Güneş sistemindeki sekiz gezegenin yörüngeleri üzerindeki konumları harflerle gösterilmiştir. Güneş'e yakınlık sırasına göre dördüncü sırada yer alan gezegenin harfini ve adını, görünümünden dolayı bilinen diğer adıyla birlikte yazınız.
Cevabı göster
Cevap: R gezegeni Mars'tır; görünümü nedeniyle Kızıl gezegen olarak da bilinir.
Soru 10: Aşağıdaki tabloda bazı gezegenlerin uydu ve halka durumu verilmiştir. Tabloya göre X, Y ve Z ile gösterilen gezegenleri uydu ve halka durumlarına göre ayrı ayrı gruplandırarak her grubun ortak özelliğini yazınız.
X: uydusu yok, halkası yok (Merkür)
Y: uydusu var, halkası yok (Mars)
Z: uydusu var, halkası var (Neptün)Cevabı göster
Cevap: Merkür: uydusu ve halkası yok; Mars: uydusu var, halkası yok; Neptün: hem uydusu hem halkası var.
Soru 11: Mars'a neden "Kızıl gezegen" denir? Mars'ın karasal gezegenlerden hangi sırada yer aldığını da yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Görünümü kızıl renkte olduğu için; Güneş'e yakınlık bakımından dördüncü sıradadır.
Soru 12: Mars ile Jüpiter arasında bulunan bölgenin adını yazınız. Bu bölgedeki parçaların ne tür maddelerden oluştuğunu belirtiniz.
Cevabı göster
Cevap: Asteroit kuşağı; çeşitli büyüklük ve şekillerde kaya ve metal parçalarından oluşur.
Soru 13: Güneş sistemindeki gezegenler, uydu ve halka bulunup bulunmamasına göre "uydusu ve halkası olmayanlar" ile "hem uydusu hem halkası olanlar" şeklinde gruplandırılıyor. Bu ölçüte göre Merkür, Venüs ve Neptün gezegenlerini uygun gruplara yerleştirerek gerekçesini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Merkür ve Venüs uydusu ve halkası olmayanlar grubunda; Neptün gazsal olduğu için hem uydusu hem halkası olanlar grubundadır.
Soru 14: Bir öğrenci Güneş sistemi modeli hazırlarken Merkür, Venüs, Dünya ve Mars gezegenlerini temsil etmek için pinpon topu, tenis topu, futbol topu ve basketbol topu kullanacaktır. Öğrencinin gezegenleri toplarla eşleştirirken hangi ölçütü kullanması gerektiğini ve pinpon topu ile hangi gezegeni temsil etmesi gerektiğini nedeniyle birlikte yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Gezegenlerin hacimleri karşılaştırılmalıdır; hacmi en küçük gezegen Merkür olduğu için pinpon topu ile temsil edilmelidir.
Soru 15: Güneş sistemi modeli hazırlayan bir öğrenci, uydusu ve halkası bulunmayan gezegenlerden Venüs'ü ve halkaları en belirgin olan gazsal gezegeni modeline yerleştirecektir. Halkaları en belirgin olan gezegenin adını yazınız ve bu iki gezegenin Güneş'e yakınlık sırasını belirtiniz.
Cevabı göster
Cevap: Satürn; Venüs Güneş'e yakınlık bakımından ikinci, Satürn altıncı sıradadır.
Soru 16: Uzaydaki gök taşlarının "meteor" ve "meteorit" adlarını alabilmesi için hangi durumlarla karşılaşmaları gerektiğini karşılaştırarak yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Atmosfere giren gök taşına meteor, atmosferi geçip yeryüzüne ulaşan parçasına meteorit denir.
Soru 17: Gazsal gezegenlerin tümünde ortak olan iki yapıyı yazınız. Bu özelliğe göre karasal gezegenlerden Dünya ile gazsal gezegenlerden Satürn arasındaki farkı açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Ortak yapılar uydu ve halkadır; Dünya'nın uydusu var ama halkası yoktur, Satürn'ün ise hem uydusu hem halkası vardır.
Soru 18: Aşağıdaki şekilde Güneş'ten uzaklaşma sırasına göre dizilmiş gezegenler verilmiştir. Numaralı gezegenlerin adlarını ve hangilerinin karasal, hangilerinin gazsal olduğunu yazınız.
Cevabı göster
Cevap: 1 Merkür, 2 Venüs, 3 Dünya, 4 Mars (karasal); 5 Jüpiter, 6 Satürn, 7 Uranüs, 8 Neptün (gazsal).
Soru 19: Uzayda serbest halde dolanan bir gök taşı Dünya atmosferine girdiğinde ışık çizgisi oluşturur. Bu olayda gök taşının ısınmasının nedenini ve bu hâlini ifade eden adı yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Atmosferle sürtünme nedeniyle ısınır; bu hâline meteor denir.
Soru 20: Bir grup, Güneş sistemi modelini koli kartonu, oyun hamuru ve küçük taş parçaları kullanarak hazırlamıştır. Bu modelde Güneş'e olan uzaklıkların ve gezegen büyüklüklerinin doğru temsil edilmesi için hangi iki özelliğin dikkate alınması gerekir? Ayrıca bu modelde asteroit kuşağını hangi iki gezegenin arasına yerleştirmeleri gerektiğini yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Gezegenlerin hacimsel büyüklükleri ve Güneş'e uzaklıkları; asteroit kuşağı Mars ile Jüpiter arasına yerleştirilmelidir.
Soru 21: Güneş sisteminde uydusu ve halkası bulunmayan gezegenlerden hangisi en sıcak gezegendir? Bu gezegenin Güneş'e en yakın gezegen olmadığı hâlde en sıcak olmasını, "Gezegenin atmosferi yoğundur ve Güneş'ten gelen ısıyı tutar." bilgisini kullanarak bir cümleyle açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Venüs; yoğun atmosferi ısıyı tuttuğu için Güneş'e en yakın gezegen olmamasına rağmen en sıcak gezegendir.
Soru 22: Atmosfere giren tüm gök taşlarının yeryüzüne ulaşıp meteor çukuru oluşturduğunu söyleyen bir öğrencinin ifadesindeki hatayı nedeniyle birlikte açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Gök taşlarının çoğu atmosferde sürtünmeyle yanarak yok olur; yalnız yeryüzüne ulaşabilenler (meteorit) çukur açar.
Soru 23: Bir öğrenci Güneş sistemi modelinde Mars ile Jüpiter arasına tek bir kaya parçası yerleştirerek asteroit kuşağını göstermiştir. Daha sonra uzay araçlarının bu bölgede çok sayıda küçük kaya ve metal parçası bulduğu bilgisine ulaşmıştır. Bu yeni bilgiye göre öğrencinin modelini nasıl yenilemesi gerektiğini yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Mars ile Jüpiter arasına tek bir parça yerine çok sayıda küçük kaya ve metal parçasından oluşan bir kuşak yerleştirmelidir.
Soru 24: Bir gök taşı Dünya atmosferine girmiş, atmosferde tamamen yanmayarak yeryüzüne ulaşmış ve yüzeyde bir çukur oluşturmuştur. Bu gök taşının yeryüzüne ulaşmış hâlinin adını ve oluşturduğu çukurun adını yazınız. Bu gök taşı atmosfere girerken hangi adla anılır, açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Yeryüzüne ulaşan hâli meteorit, çukur meteor çukurudur; atmosfere girerken meteor olarak adlandırılır.
Soru 25: Bir öğrenci Güneş sistemi modeli yaparken gezegenleri Güneş'e yakınlık sırasına göre dizmiş ancak gezegenlerin hacimsel büyüklüklerini aynı almıştır. Modelin hangi yönden hatalı olduğunu ve bu hatayı gidermek için Jüpiter'in diğer gezegenlere göre nasıl gösterilmesi gerektiğini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Model, gezegenlerin hacimsel büyüklüklerini yansıtmadığı için hatalıdır; Jüpiter hacimce en büyük gezegen olduğundan en büyük gösterilmelidir.
Soru 26: Bir grup, hazırladığı Güneş sistemi modelinde Neptün'e halka yapmayı unutmuştur. Bilimsel bir kaynaktan Neptün'ün halkası olduğunu öğrenen grup, modellerini nasıl yenilemelidir? Bu yenileme sırasında hangi kaynaktan yararlanıldığını da belirtiniz.
Cevabı göster
Cevap: Neptün'e halka eklenerek model düzeltilir; bu işlem bilimsel kaynaklardan elde edilen yeni kanıtlara göre yapılır.
Soru 27: Bir grup, Güneş sistemi modelini hazırladıktan sonra diğer grupların modelleriyle karşılaştırmış, öğretmenden geri bildirim almış ve bilimsel kaynakları incelemiştir. Modeli geliştirmek için bu üç uygulamadan her birinin modele nasıl katkı sağladığını kısaca açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Karşılaştırma ve bilimsel kaynaklar modeldeki eksik ya da hataları fark ettirir, öğretmen geri bildirimi ise bunların düzeltilmesine yol gösterir; böylece model geliştirilir.
Soru 28: Bir öğrenci, "Uydusu olan her gezegen gazsal yapıdadır" demiştir. Güneş sistemindeki gezegenlerin uydu durumunu dikkate alarak bu ifadenin neden yanlış olduğunu bir örnekle açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Dünya ve Mars'ın uydusu vardır ama karasal yapıdadırlar; bu nedenle ifade yanlıştır.
Güneş ve Ay Tutulmaları20 soru
Soru 1: Güneş tutulmasının ve Ay tutulmasının gözlemlendiği gün zamanlarını (gündüz mü, gece mi) yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Güneş tutulması gündüz, Ay tutulması gece gözlemlenir.
Soru 2: Ay tutulması sırasında Ay'ın parlak görünümünü kaybetmesinin nedenini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Ay, Dünya'nın gölgesinde kaldığı için parlak görünümünü kaybeder.
Soru 3: Güneş tutulmasını izlerken alınması gereken önlemi ve bu önlemin gerekli olma nedenini yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Koruyucu gözlük veya filtreli gözlem araçları kullanılmalıdır; çünkü Güneş'e doğrudan bakmak göz sağlığı için tehlikelidir.
Soru 4: Aşağıdaki şekilde Güneş ve Ay yerleştirilmiştir. Ay tutulmasının gerçekleşmesi için Dünya'nın bulunması gereken yeri, kesikli çizgiyle gösterilen daireye D harfini yazarak işaretleyiniz. Bu dizilişte Ay'ın hangi evrede olduğunu yazınız.
Cevabı göster
Cevap: D harfi Güneş ile Ay arasındaki kesikli daireye yazılır; Ay dolunay evresindedir.
Soru 5: Ay tutulması ile Güneş tutulmasını, Dünya üzerinde gözlemlenebildiği alan ve gözlem süresi bakımından karşılaştırınız.
Cevabı göster
Cevap: Ay tutulması Güneş tutulmasına göre daha geniş bir alanda gözlemlenir ve daha uzun sürer.
Soru 6: Tarihte Müslüman bilim insanlarından Fergani ve Bettânî'nin tutulmalarla ilgili yaptığı birer çalışmayı yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Fergani tutulma zamanlarını tespit etme yöntemleri geliştirmiş, Bettânî Güneş tutulmasının halka şeklinde de olabileceğini hesaplamıştır.
Soru 7: Güneş tutulması yalnızca yeni ay evresinde gerçekleşir. Bu evrede Güneş, Ay ve Dünya'nın nasıl dizildiğini belirterek bu durumun nedenini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Yeni ay evresinde Ay, Güneş ile Dünya'nın arasında aynı doğrultuda bulunur ve Güneş'in ışığını Dünya'ya ulaşmadan engeller.
Soru 8: Bir öğrenci evinden izleyeceği Ay tutulmasıyla ilgili bir gözlem kaydı tutacaktır. Öğrencinin gözlem kayıt tablosuna yazması gereken iki veriyi yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Tutulmanın tarihi ve başlama-bitiş saati (süresi); Ay'ın görünümündeki değişim de yazılabilir.
Soru 9: Güneş tutulması sırasında aynı anda Dünya'nın farklı bölgelerinde bulunan iki gözlemciden yalnız biri tutulmayı görebilmiştir. Bu durumu Ay'ın gölgesine dayanarak açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Ay'ın gölgesi Dünya'da yalnızca dar bir bölgeye düştüğü için tutulmayı yalnız o bölgedeki gözlemci görür.
Soru 10: Aşağıdaki tabloda bir gözlemcinin kaydettiği iki gözlem verilmiştir. Her gözlemde hangi tutulmanın gerçekleştiğini, tablodaki verileri kullanarak gerekçesiyle yazınız.
Cevabı göster
Cevap: 1. gözlem Ay tutulmasıdır (dolunay, gece); 2. gözlem Güneş tutulmasıdır (yeni ay, gündüz).
Soru 11: Türkiye'den gözlemlenen tam Güneş tutulmalarından sonuncusu 2006 yılında gerçekleşmiştir; bir sonraki tam Güneş tutulmasının 2060 yılında gözlemlenmesi beklenmektedir. Bu iki tutulma arasındaki yıl farkını bulunuz ve bu verinin Türkiye'den tam Güneş tutulmasının gözlenme sıklığı hakkında ne gösterdiğini yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Fark 54 yıldır; tam Güneş tutulması Türkiye'den uzun aralıklarla (seyrek) gözlemlenir.
Soru 12: Güneş tutulmasını açıklamak için futbol topu, tenis topu ve pinpon topu kullanılarak bir model hazırlanacaktır. Her topun hangi gök cismini temsil ettiğini ve ortada bulunması gereken topu yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Futbol topu Güneş'i, tenis topu Dünya'yı, pinpon topu Ay'ı temsil eder; ortada pinpon topu (Ay) bulunmalıdır.
Soru 13: İstanbul Gözlemevi'ni kuran Takıyyüddin, gözlemlerinde saati bir gözlem aracı olarak kullanmıştır. Saat kullanmanın tutulma gözlemlerinde veri kaydetmeye sağladığı katkıyı yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Olayın zamanını ve Güneş ile Ay'ın konumlarını daha doğru tespit edip kaydetmeyi sağlamıştır.
Soru 14: Ay tutulması, Güneş tutulmasına göre Dünya'nın çok daha geniş bir bölgesinden gözlemlenebilir. Bu durumun nedenini, Dünya'nın ve Ay'ın gölgelerinin büyüklüğünü karşılaştırarak açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Dünya'nın gölgesi Ay'ın gölgesinden çok daha büyüktür; Ay'ın gölgesi Dünya'da yalnızca küçük bir bölgeye düşer.
Soru 15: Bir gözlemci, bir yıl boyunca takvimdeki her yeni ay ve her dolunay evresinde tutulma olup olmadığını kaydetmiş ve bazı yeni ay ile dolunay evrelerinde tutulma gerçekleşmediğini görmüştür. Bu kayıtlardan çıkarılacak sonucu yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Her yeni ay ve dolunay evresinde tutulma gerçekleşmez; bu evreler tutulma için gerekli olsa da tek başına yeterli değildir.
Soru 16: Bir gözlemci, yeni ay evresindeki bir gecede Ay tutulması izlediğini söylemiştir. Bu söylemin bilimsel olarak tutarsız olmasının nedenini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Ay tutulması dolunay evresinde gerçekleşir; yeni ay evresinde ise Ay, Güneş ile Dünya arasındadır.
Soru 17: Ay tutulması modelinde Ay'ı temsil eden pinpon topu, Güneş'i temsil eden futbol topu ile Dünya'yı temsil eden tenis topunun arasına yerleştirilmiştir. Ay tutulmasında Ay'ın Dünya'nın tam gölgesinde kaldığı yeni kanıtına göre modelin nasıl yenilenmesi gerektiğini yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Dünya'yı temsil eden tenis topu, Güneş'i temsil eden futbol topu ile Ay'ı temsil eden pinpon topunun arasına alınmalıdır.
Soru 18: Ay, Güneş'ten çok daha küçük bir gök cismi olduğu hâlde Güneş tutulması sırasında Güneş'i örtebilmektedir. Bunun nedenini Ay ve Güneş'in Dünya'ya olan uzaklıklarını karşılaştırarak yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Ay, Dünya'ya Güneş'ten çok daha yakın olduğu için Dünya'dan bakıldığında Güneş'i örtebilir.
Soru 19: Bir öğrenci, Güneş tutulması modelinde Güneş'i el feneriyle, Dünya'yı tenis topuyla, Ay'ı pinpon topuyla temsil etmiştir. Güneş tutulmasında Dünya'nın yalnızca küçük bir bölgesinde tutulmanın görüldüğünü de gösterebilmek için bu modelde Dünya'yı temsil eden topa ne eklenmelidir? Yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Tenis topunun yüzeyine gözlemciyi temsil eden küçük bir işaret konmalı; Ay'ın gölgesinin düştüğü noktadaki işaret tutulmayı görür.
Soru 20: Bir öğrenci Güneş tutulması modelinde Ay'ı temsil eden topu, Güneş'i temsil eden ışık kaynağı ile Dünya'yı temsil eden topun arasına koyarak Ay'ın Güneş'i her zaman tamamen örttüğünü göstermiştir. Daha sonra, Ay'ın Güneş'i tamamen örtemediği ve Güneş'in kenarlarının halka gibi göründüğü bir tutulma gözlemlendiği öğrenilmiştir. Bu yeni kanıta göre modelin nasıl yenilenmesi gerektiğini yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Model, Ay'ı Dünya'dan daha uzağa yerleştirerek Güneş'i tamamen örtmediği, halka şeklinde görülen tutulmayı da gösterecek biçimde yenilenmelidir.
Bileşke Kuvvet21 soru
Soru 1: Kuvvetin büyüklüğünü ölçmek için kullanılan aleti ve kuvvet biriminin adını yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Dinamometre; birimi Newton (N).
Soru 2: Kuvvet bir ok ile gösterilirken okun uzunluğunun ve okun ucunun neyi temsil ettiğini yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Okun uzunluğu kuvvetin büyüklüğünü, okun ucu kuvvetin yönünü gösterir.
Soru 3: Bir cisme aynı doğrultuda ve doğu yönünde 3 N ile 4 N büyüklüğünde iki kuvvet etki etmektedir. Bu kuvvetlerin bileşkesinin büyüklüğünü ve yönünü bulunuz.
Cevabı göster
Cevap: Doğu yönünde 7 N (R = 3 + 4 = 7 N).
Soru 4: Bir cisme etki eden kuvvetlerin bileşkesinin sıfır olması ya da sıfırdan farklı olması durumunda kuvvetler hangi adla anılır? Her iki durum için ayrı ayrı yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Bileşke sıfırsa dengelenmiş kuvvetler, sıfırdan farklıysa dengelenmemiş kuvvetler denir.
Soru 5: Doğu-batı bir doğrultudur. Bu örnekten yararlanarak doğrultu ile yön arasındaki farkı açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Doğrultu, iki zıt yönü kapsayan hattır; yön ise bu hat üzerinde sadece doğu ya da sadece batı gibi gidiş tarafını belirtir.
Soru 6: Bir cisme etki eden kuvvetlerin bileşkesi sıfırdır. Cisim başlangıçta duruyorsa ve cisim başlangıçta hareket hâlindeyse hareket durumunun nasıl olacağını ayrı ayrı yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Duran cisim durmaya devam eder; hareketli cisim sabit süratle yoluna devam eder.
Soru 7: Bir cisme aynı doğrultuda ve zıt yönlerde iki kuvvet uygulanmaktadır. Bu kuvvetlerin bileşkesinin yönü hangi kuvvetin yönünde olur? Nedenini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Büyük kuvvetin yönünde olur; çünkü küçük kuvvet, büyük kuvvetin etkisini kısmen yok eder.
Soru 8: Doğu yönünde sabit süratle ilerleyen bir araca, birinci durumda doğu yönünde, ikinci durumda batı yönünde net bir kuvvet etki etmektedir. Her iki durumda aracın hareketinin nasıl değişeceğini nedeniyle birlikte yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Birinci durumda araç hızlanır, ikinci durumda yavaşlar; çünkü net kuvvet sıfırdan farklıdır (dengelenmemiş kuvvetler).
Soru 9: Yukarıdaki şekilde yatay düzlemdeki bir kutuya batı yönünde 8 N, doğu yönünde 3 N büyüklüğünde kuvvet uygulanmaktadır. Bu kuvvetlerin bileşkesinin büyüklüğünü ve yönünü bulunuz.
Cevabı göster
Cevap: Batı yönünde 5 N (R = 8 − 3 = 5 N).
Soru 10: Ağır bir arabayı itmek için birden fazla kişinin bir araya gelmesi bileşke kuvvet kavramıyla nasıl ilişkilendirilir? Açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Kişilerin uyguladığı kuvvetlerin toplam etkisini tek başına yapan kuvvet bileşke kuvvettir.
Soru 11: Bir öğrenci, dengelenmemiş kuvvetlerin durmakta olan bir cismin hareketini değiştirdiğini göstermek için deney düzeneği tasarlayacaktır. Düzenekte cisme etki eden kuvvetlerin bileşkesinin nasıl olması gerektiğini ve cismin nasıl hareket etmesinin beklendiğini yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Bileşke kuvvet sıfırdan farklı olmalıdır; cisim bileşke kuvvetin yönünde harekete geçer.
Soru 12: Yukarıdaki tabloda başlangıçta duran bir cisme aynı doğrultuda uygulanan zıt yönlü iki kuvvetin büyüklükleri üç ayrı deney için verilmiştir. Cismin dengelenmiş kuvvetlerin etkisinde olduğu deneyi ve bu sonuca nasıl ulaştığınızı yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Deney 1; kuvvetler eşit ve zıt yönlü olduğu için bileşke sıfırdır.
Soru 13: Masada duran bir kitap ile ağaçtan düşen bir elmayı hareket durumları bakımından karşılaştırarak hangisinin dengelenmiş kuvvetlerin etkisinde olduğunu nedeniyle yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Kitap dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir (bileşke sıfır, duruyor); elma hızlandığı için dengelenmemiş kuvvetlerin etkisindedir.
Soru 14: Bir cisme aynı doğrultuda 4 N ve 6 N büyüklüğünde iki kuvvet uygulanmaktadır. Bu kuvvetlerin bileşkesinin alabileceği en büyük ve en küçük değeri, hangi durumlarda oluştuğunu belirterek yazınız.
Cevabı göster
Cevap: En büyük 10 N (kuvvetler aynı yönde), en küçük 2 N (kuvvetler zıt yönde).
Soru 15: Yatay yolda sabit süratle giden bir bisikletlinin pedallara uyguladığı kuvvet nedeniyle bisikleti ileri yönde iten kuvvet 30 N'dur. Bisiklete ters yönde etki eden toplam direnç kuvvetinin büyüklüğünü yazınız ve bu sonuca nasıl ulaştığınızı açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: 30 N; sürat sabit olduğundan kuvvetler dengelenmiştir, bileşke sıfırdır.
Soru 16: Yukarıdaki tabloda başlangıçta duran cisme uygulanan kuvvetler verilmiştir. Deney 2 ve Deney 3 için bileşke kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü bulup cismin hangi yönde harekete geçeceğini yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Deney 2: sağ yönde 6 N, cisim sağa hareket eder; Deney 3: sol yönde 4 N, cisim sola hareket eder.
Soru 17: Bir cisme aynı doğrultuda doğu yönünde 7 N ve batı yönünde 2 N büyüklüğünde kuvvetler uygulanmaktadır. Cismin dengeye gelmesi için uygulanması gereken dengeleyici kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü bulunuz.
Cevabı göster
Cevap: Bileşke doğu yönünde 5 N olduğundan dengeleyici kuvvet batı yönünde 5 N'dur.
Soru 18: Doğu-batı doğrultusundaki bir cisme doğu yönünde 6 N ve 3 N, batı yönünde 5 N büyüklüğünde üç kuvvet aynı anda uygulanmaktadır. Bu kuvvetlerin bileşkesinin büyüklüğünü ve yönünü bularak cismi dengelemek için gereken dengeleyici kuvveti yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Bileşke doğu yönünde 4 N'dur; dengeleyici kuvvet batı yönünde 4 N'dur.
Soru 19: Bir öğrenci, yatay masada duran oyuncak arabanın dengelenmiş kuvvetlerin etkisinde hareketsiz kalacağını göstermek için arabaya zıt yönlerden iki dinamometre bağlamıştır. Deneyin amacına ulaşması için dinamometrelerin gösterdiği değerlerin nasıl olması gerektiğini yazınız. Dinamometrelerden birinin değeri artırılırsa arabanın hareket durumunda nasıl bir değişiklik beklenir, açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Değerler eşit olmalıdır; birinin değeri artırılırsa araba, kuvveti büyük olan dinamometre yönünde harekete geçer.
Soru 20: Aynı doğrultuda doğu yönünde 9 N büyüklüğünde bir kuvvet ile batı yönünde bir kuvvet etki eden cismin bileşke kuvveti doğu yönünde 4 N'dur. Batı yönündeki kuvvetin büyüklüğünü bulunuz ve cismi dengelemek için uygulanması gereken kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Batı yönündeki kuvvet 5 N'dur (9 − 5 = 4); dengeleyici kuvvet batı yönünde 4 N'dur.
Soru 21: Yukarıdaki tabloda yatay bir yolda hareket eden A ve B oyuncak arabalarının belirli zamanlarda aldıkları toplam yollar verilmiştir. Hangi arabanın dengelenmiş kuvvetlerin etkisinde olduğunu, tablodaki verilere dayanarak nedeniyle birlikte yazınız.
Cevabı göster
Cevap: A arabası; her 2 saniyede eşit yol (4 m) aldığı için sürati sabittir, B'nin sürati ise artmaktadır.
Sabit Süratli ve Sabit Hızlı Hareket21 soru
Soru 1: 1. Sürat ve hız kavramlarının her birinin hangi büyüklüğe göre hesaplandığını yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Sürat alınan yola, hız yer değiştirmeye göre hesaplanır.
Soru 2: 2. Sürat ve hız kavramlarının ortak olan iki özelliğini yazınız.
Cevabı göster
Cevap: İkisi de birim zamandaki hareketi tanımlar ve m/s veya km/h birimleriyle ifade edilir.
Soru 3: 3. Bir otomobilin yalnızca 60 km/h süratle ilerlediği belirtilmiştir. Otomobilin hareket yönü hakkında neden kesin bir bilgi edinilemeyeceğini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Sürat yön belirtmez.
Soru 4: Bir araç sabit süratle ilerlerken virajı dönüyor. Sürati değişmediğine göre hızının neden değiştiğini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Hareket yönü değiştiği için hızı değişir.
Soru 5: 4. Bir araç doğu yönünde 8 m/s, başka bir araç batı yönünde 8 m/s hızla ilerlemektedir. Bu araçların hızları eşit midir? Nedenini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Eşit değildir; hareket yönleri farklıdır.
Soru 6: 5. Bir öğrenci evinden parka gidip tekrar evine dönüyor. Öğrencinin aldığı yol sıfırdan farklı olduğu hâlde yer değiştirmesinin sıfır olmasının nedenini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Başlangıç ve bitiş noktaları aynı olduğu için yer değiştirmesi sıfırdır.
Soru 7: 6. Düz bir yolda yön değiştirmeden ilerleyen bir bisikletlinin sürat büyüklüğü 5 m/s'dir. Bisikletlinin hız büyüklüğünün de 5 m/s olmasının nedenini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Yön değiştirmeden doğrusal ilerlediği için aldığı yol ile yer değiştirme büyüklüğü eşittir.
Soru 8: 7. Bir hareketli 4 saniyede toplam 20 metre yol almaktadır. Ortalama süratini bulunuz ve işleminizi yazınız.
Cevabı göster
Cevap: 20 ÷ 4 = 5 m/s.
Soru 9: 8. Bir araç eşit zaman aralıklarında sırasıyla 6 m, 6 m ve 6 m yol almaktadır. Bu aracın sabit süratli hareket yaptığını hangi gözleme dayanarak söyleyebiliriz?
Cevabı göster
Cevap: Eşit zaman aralıklarında eşit yollar almasına dayanarak.
Soru 10: 9. Bir araç doğu yönünde her saniye 4 metre yer değiştirmektedir. Bu aracın sabit hızlı hareket yaptığını gösteren iki özelliği yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Eşit zamanlarda eşit miktarda yer değiştirir ve yönü değişmez.
Soru 11: Bir koşucu dairesel parkurda bir tam tur atarak başladığı noktaya dönüyor. Aldığı yol sıfır olmadığı hâlde ortalama hızının neden sıfır olduğunu açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Yer değiştirmesi sıfır olduğu için ortalama hızı sıfırdır.
Soru 12: Doğu yönünde 6 m/s ve batı yönünde 6 m/s süratle ilerleyen iki aracın süratleri eşit olduğu hâlde hızlarının neden farklı olduğunu açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Hareket yönleri farklı olduğu için hızları farklıdır.
Soru 13: 10. Bir koşucu 400 metrelik parkurda bir tur atarak başlangıç noktasına dönmektedir. Koşucunun aldığı yolu ve yer değiştirmesini bulunuz. Bu sonuçları kullanarak sürat ve hız kavramları arasındaki farkı açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Alınan yol 400 m, yer değiştirme 0 m'dir. Sürat alınan yola, hız yer değiştirmeye bağlıdır.
Soru 14: 11. İki araç da 10 m/s süratle hareket etmektedir. Birinci araç kuzeye, ikinci araç güneye ilerlediğine göre bu araçların süratlerini ve hızlarını karşılaştırınız.
Cevabı göster
Cevap: Süratleri eşit, hızları farklıdır; çünkü yönleri farklıdır.
Soru 15: 12. Bir hareketli eşit zaman aralıklarında sırasıyla 3 m, 5 m ve 7 m yol almaktadır. Bu hareketlinin sabit süratli hareket yapıp yapmadığını belirleyiniz ve gerekçesini yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Sabit süratli hareket yapmaz; eşit zamanlarda farklı yollar alır.
Soru 16: 13. Bir araç 2 saniyede doğu yönünde 10 metre yer değiştirmektedir. Bu aracın hızını yönüyle birlikte bulunuz.
Cevabı göster
Cevap: Doğu yönünde 5 m/s.
Soru 17: Bir bisikletli 5 saniyede doğu yönünde 20 metre yer değiştirmektedir. Bisikletlinin ortalama hızını yönüyle birlikte ve aynı sürede aldığı toplam yol 20 metre olduğuna göre ortalama süratini hesaplayınız.
Cevabı göster
Cevap: Ortalama hız 4 m/s doğu yönünde, ortalama sürat 4 m/s'dir.
Soru 18: Aynı yönde hareket eden iki araçtan birincisi 3 saniyede 18 metre, ikincisi 3 saniyede 24 metre yol almaktadır. Araçların ortalama süratlerini hesaplayınız ve hız büyüklüklerini karşılaştırınız.
Cevabı göster
Cevap: Birinci araç 6 m/s, ikinci araç 8 m/s süratle ilerler. İkinci aracın hız büyüklüğü daha fazladır.
Soru 19: 14. Bir öğrenci sürat ve hızın aynı kavram olduğunu, çünkü ikisinin de m/s birimiyle ifade edildiğini söylüyor. Bu öğrencinin düşüncesindeki eksikliği açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Birimleri aynı olsa da sürat yönsüz, hız yönlü bir büyüklüktür.
Soru 20: 15. Bir araç eşit zaman aralıklarında aynı yönde eşit miktarda yer değiştirmektedir. Başka bir araç ise eşit zaman aralıklarında eşit yollar almasına rağmen yön değiştirmektedir. Bu iki aracın hareketlerini sabit hızlı ve sabit süratli hareket bakımından karşılaştırınız.
Cevabı göster
Cevap: Birinci araç sabit hızlı hareket yapar. İkinci araç sabit süratli hareket yapar; yönü değiştiği için sabit hızlı hareket yapmaz.
Soru 21: Düz bir yolda doğu yönünde sabit hızlı hareket eden bir cisme etki eden bileşke kuvvet sıfırdır. Cismin hareketine nasıl devam edeceğini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Cisim aynı yönde sabit hızla hareketine devam eder.
Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme15 soru
Soru 1: Eşeyli ve eşeysiz üremenin ortak iki özelliğini yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Yeni bireyler oluşur ve neslin devamı sağlanır.
Soru 2: Eşeyli ve eşeysiz üremeyi, görev alan ata canlı sayısı ve üreme hücrelerinin kullanılması bakımından karşılaştırınız.
Cevabı göster
Cevap: Eşeyli üremede iki ata canlı ve üreme hücreleri, eşeysiz üremede tek ata canlı bulunur ve üreme hücreleri görev almaz.
Soru 3: Bir çiçekte taç yaprak ve dişicik tepesi bulunmaktadır. Bu iki yapının görevlerini ayrı ayrı yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Taç yaprak tozlaşmaya yardımcı canlıları çeker; dişicik tepesi polenleri tutar.
Soru 4: Bir bahçıvan, aynı türden iki bitkiyi aynı miktarda su ve mineralle yetiştirmiştir. Bitkilerden biri yeterli ışık alırken diğeri karanlıkta bırakılmıştır. Bir süre sonra karanlıktaki bitkinin gelişiminin olumsuz etkilendiği görülmüştür. Bu gözlemden hangi bilimsel çıkarım yapılabilir?
Cevabı göster
Cevap: Işık, bitkilerin büyüme ve gelişmesi için gereklidir.
Soru 5: Kurbağa ve kelebeğin yavruları, yetişkinlerine benzemeden önce yapısal değişimler geçirir. Bu olayın adını yazınız ve bu iki hayvandan birinin yavru evresine örnek veriniz.
Cevabı göster
Cevap: Başkalaşımdır. Kurbağada iribaş, kelebekte tırtıl yavru evresine örnektir.
Soru 6: İnsanda döllenmeden sonra gelişim sırasıyla hangi evrelerden geçer? Zigot, embriyo ve fetüs kavramlarını doğru sırayla yazınız ve bebeğin geliştiği organı belirtiniz.
Cevabı göster
Cevap: Zigot → embriyo → fetüs. Bebek döl yatağında gelişir.
Soru 7: Patatesin yumru gövdesinden yeni patates bitkileri oluşması hangi üreme çeşididir? Oluşan bitkilerin kalıtsal yapısı ana bitkiden farklı mıdır? Açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Vejetatif üremedir. Oluşan bitkilerin kalıtsal yapısı ana bitkiyle aynıdır.
Soru 8: Bir çiçekte polenlerin dişicik tepesine ulaşmasından sonra üreme hücrelerinin çekirdekleri birleşmiştir. Bu iki olayın adlarını sırasıyla yazınız ve ikinci olayın sonucunu belirtiniz.
Cevabı göster
Cevap: Tozlaşma ve döllenmedir. Döllenmeden sonra tohum oluşur.
Soru 9: Aynı türden dört bitkinin diğer koşulları aynı tutulmuş, yalnızca aldıkları ışık miktarı değiştirilmiştir. Bitkilerin boyları sırasıyla 5 cm, 8 cm, 13 cm ve 18 cm ölçülmüştür. Bu verilerden ışığın bitki büyümesine etkisi hakkında hangi çıkarım yapılabilir?
Cevabı göster
Cevap: Işık miktarı arttıkça bitki boyu artmıştır.
Soru 10: Aynı türden tohumlar, yeterli su ve uygun sıcaklık bulunan iki kaba konulmuştur. Kaplardan biri oksijen alırken diğeri hava geçirmeyecek şekilde kapatılmıştır. Hangi kaptaki tohumların çimlenmesi beklenir? Nedenini açıklayınız.
Cevabı göster
Cevap: Oksijen alan kaptaki tohumların çimlenmesi beklenir; çimlenme için oksijen gereklidir.
Soru 11: Kedi ile tavuğun üreme ve yavru gelişimini karşılaştırınız. Yavruların gelişim yeri ve yavru bakımı bakımından birer özellik yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Kedinin yavrusu anne vücudunda gelişir ve sütle beslenir. Tavuk yumurtlar; kuluçkaya yatar ve yavru bakımı görülür.
Soru 12: İnsanda sperm ve yumurta hücresinin üretildiği organları yazınız. Bu hücrelerin birleştiği yapıyı ve birleşme sonucunda oluşan ilk yapının adını belirtiniz.
Cevabı göster
Cevap: Sperm testislerde, yumurta yumurtalıklarda üretilir. Birleşme yumurta kanalında gerçekleşir ve zigot oluşur.
Soru 13: Bir öğrenci, tohumların çimlenmesinde suyun etkisini araştırmak için iki kaba eşit sayıda, aynı tür ve özellikte tohum koymuştur. Birinci kaba yeterli su vermiş, ikinci kaba hiç su vermemiştir. Diğer koşulları nasıl aynı tutması gerektiğini ve bağımsız değişkeni yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Sıcaklık ve oksijen koşulları aynı tutulmalıdır. Bağımsız değişken su miktarıdır.
Soru 14: Bir öğrenci, tohumların çimlenmesinde ışığın gerekli olup olmadığını araştırmak istiyor. İki kaba aynı türden ve eşit sayıda tohum koyarak birini ışıkta, diğerini karanlıkta tutacaktır. Her iki kaba da yeterli su ve oksijen sağlayıp sıcaklıklarını aynı tutacaktır. Işığın çimlenme için gerekli olmadığına ilişkin bir hipotez yazınız.
Cevabı göster
Cevap: Işık, tohumun çimlenmesi için gerekli değildir.
Soru 15: Bir hayvanın yavrularına süt verdiği, başka bir hayvanın ise yumurtlayarak çoğaldığı gözlenmiştir. Bu gözlemlerden hayvanların üreme ve yavru beslenmesi hakkında hangi çıkarımlar yapılabilir?
Cevabı göster
Cevap: Sütle besleyen hayvan doğurarak çoğalan gruptadır; yumurtlayan hayvan yumurta ile çoğalır.
Bu yazılı hakkında
6. Sınıf Fen Bilimleri 1. dönem 1. yazılı için Güneş Sistemi, Güneş ve Ay Tutulmaları, Bileşke Kuvvet, Sabit Süratli ve Sabit Hızlı Hareket ve Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme konularından 105 açık uçlu soru. Her sorunun cevabı var; sorular 2026-2027 MEB ortak yazılı konu-soru dağılım tablosundaki öğrenme çıktılarına göre hazırlandı.
Öğretmenler içinKapsam, kağıtlar ve yazılı hazırlama
Hangi konudan kaç soru çıkar?
MEB her öğrenme çıktısından kaç soru sorulacağını 6 senaryo olarak yayımladı; okulunuzdaki zümre bunlardan birini seçer.
| Konu | 1. senaryo | 2. senaryo | 3. senaryo | 4. senaryo | 5. senaryo | 6. senaryo |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Güneş SistemiFB.6.1.1 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 2 |
| Güneş ve Ay TutulmalarıFB.6.1.3 | 1 | 2 | 1 | 1 | 2 | 2 |
| Bileşke KuvvetFB.6.2.1 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 2 |
| Bileşke KuvvetFB.6.2.2 | 1 | – | – | 1 | 2 | 2 |
| Sabit Süratli ve Sabit Hızlı HareketFB.6.2.3 | 1 | 2 | 2 | 2 | – | 1 |
| Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve GelişmeFB.6.3.1 | 1 | 1 | – | – | – | – |
Kendi yazılınızı hazırlayın
Bu sorulardan seçin, puanlayın, MEB dağılımına göre kontrol edin; PDF ya da Word indirin.
Yazılı hazırla →