5. Sınıf • Sosyal Bilgiler • Ortak Mirasımız
35 soru — cevap anahtarıyla birlikte
1. Günümüzde kullanılan miladi takvimin başlangıcı kabul edilen ve Hz. İsa'nın doğduğu güne verilen ad hangisidir?
Hz. İsa'nın doğduğu güne milat denir ve bu gün miladi takvimin başlangıcı olarak kabul edilir.
2. Tarih şeritlerinde milattan önce yaşanan gelişmeleri gösteren sayılar günümüzden _____ büyür.
Doğru cevap: uzaklaştıkça
Tarih şeridinde milattan önceki tarihler günümüzden uzaklaştıkça sayısal olarak büyümektedir.
3. Eşleştirme Sorusu
4. Gaziantep'te yer alan ve yapılan bilimsel kazılarda çakmak taşından aletler bulunarak avcı-toplayıcı insanlar tarafından kullanıldığı anlaşılan mağara hangisidir?
Gaziantep'teki Şarklı Keper Mağarası'nın yapılan kazılarda bulunan çakmak taşından aletler sebebiyle MÖ 600.000 yıllarında kullanıldığı düşünülmektedir.
5. Antalya'da bulunan Karain Mağarası'ndaki kazılarda günümüzde Anadolu'da yaşamayan hangi hayvana ait kalıntılar keşfedilmiştir?
Karain Mağarası'nda yapılan kazılarda günümüzde Anadolu'da görülmeyen gergedan, fil ve su aygırı gibi hayvanların kalıntıları bulunmuştur.
6. Avcı ve toplayıcı olarak yaşayan göçebe insanlar, yiyecek ve su ihtiyaçlarını karşılamak için elverişli ve güvenli yerlere sürekli _____ etmişlerdir.
Doğru cevap: göç
Göçebe hayat yaşayan avcı ve toplayıcı topluluklar, temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için sürekli yer değiştirerek göç etmişlerdir.
7. Eşleştirme Sorusu
8. Şanlıurfa yakınlarında yer alan ve günümüzden yaklaşık 12 bin yıl önce avcı-toplayıcı insanlar tarafından inşa edilen, tarihte bilinen ilk inanç merkezi hangisidir?
Göbeklitepe, Şanlıurfa'da yer alan ve avcı-toplayıcı insanlar tarafından yapılan tarihte bilinen ilk inanç merkezidir.
9. Göbeklitepe'nin keşfi, insanların _____ geçmesinden önce de din ve inançların var olduğunu ortaya koymuştur.
Doğru cevap: yerleşik hayata
Göbeklitepe'deki tapınaklar, insanların henüz yerleşik hayata geçmedikleri dönemde de inançlarının var olduğunu kanıtlamıştır.
10. Kaynaklara göre Göbeklitepe'nin yerleşim özellikleri hakkında verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Göbeklitepe'de sürekli bir yaşam olmamış; çevre bölgelerden gelen insanlar burayı sadece belirli dönemlerde ibadet amacıyla ziyaret etmişlerdir.
11. Eşleştirme Sorusu
12. Tarih boyunca çeşitli nedenlerle yıkılan yerleşim bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesiyle oluşan ve içinde yapı kalıntıları bulunan yapay tepelere ne ad verilir?
Höyükler, üst üste binmiş yerleşim katmanlarından oluşan ve arkeolojik kazılarla incelenen yapay tepelerdir.
13. İnsanların yerleşik yaşama geçmesiyle beraber başlangıçta birkaç kulübeden oluşan yerleşim yerleri zamanla büyüyerek _____ boyutlarına ulaşmıştır.
Doğru cevap: köy
Yerleşik hayata geçiş ve nüfus artışı ile birlikte küçük yerleşim birimleri gelişerek köy boyutlarına ulaşmıştır.
14. Çatalhöyük'teki evlerin aralarında sokak bulunmaması nedeniyle insanlar evlerine nereden girerlerdi?
Çatalhöyük'te evler bitişik inşa edildiği için insanlar çatılarda yürür ve içeriye damdaki deliklerden merdivenle girerlerdi.
15. Eşleştirme Sorusu
16. Tarih boyunca çeşitli nedenlerle yıkılan yerleşim bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesiyle oluşan ve içinde yapı kalıntıları bulunan yapay tepelere ne ad verilir?
Höyükler, üst üste binmiş yerleşim katmanlarından oluşan ve arkeolojik kazılarla incelenen yapay tepelerdir.
17. İnsanların yerleşik yaşama geçmesiyle beraber başlangıçta birkaç kulübeden oluşan yerleşim yerleri zamanla büyüyerek _____ boyutlarına ulaşmıştır.
Doğru cevap: köy
Yerleşik hayata geçiş ve nüfus artışı ile birlikte küçük yerleşim birimleri gelişerek köy boyutlarına ulaşmıştır.
18. Çatalhöyük'teki evlerin aralarında sokak bulunmaması nedeniyle insanlar evlerine nereden girerlerdi?
Çatalhöyük'te evler bitişik inşa edildiği için insanlar çatılarda yürür ve içeriye damdaki deliklerden merdivenle girerlerdi.
19. Eşleştirme Sorusu
20. Anadolu’daki ilk yerleşimlerde insanların tarım ve hayvancılık yaparak üretici hâle gelmesi sonucu ortaya çıkan hangi durum ticareti başlatmıştır?
İnsanların tüketeceğinden daha fazla ürün elde etmesi (ürün fazlalığı), bu ürünlerin başkalarıyla paylaşılmasına ve ticaretin doğmasına yol açmıştır [1].
21. Anadolu’nun ilk yerleşim yerlerinde paranın henüz kullanılmadığı dönemde ticaret _____ sistemine dayalı olarak yapılıyordu.
Doğru cevap: değiş tokuş
Paranın icadından önceki bu dönemde insanlar, ellerindeki fazla ürünleri ihtiyaç duydukları diğer ürünlerle değiştirerek (değiş tokuş) ticaret yapmışlardır [1].
22. İç Anadolu ile Doğu Akdeniz arasında yapılan uzun mesafeli ticarete konu olan ilk mal hangisidir?
Obsidiyen (doğal cam), Anadolu'da yerleşim yerleri arasındaki uzun mesafeli ticaretin en önemli ve ilk maddesidir [1].
23. Eşleştirme Sorusu
24. Anadolu’daki ilk yerleşim yerlerinin (Çayönü, Çatalhöyük, Hacılar) kurulacağı yerler seçilirken gözetilen ortak özellik aşağıdakilerden hangisidir?
İlk insanlar yaşam alanlarını seçerken su kaynaklarına yakınlık ve tarıma uygun verimli araziler gibi temel ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri coğrafi özellikleri dikkate almışlardır [1, 2].
25. Göbeklitepe'nin keşfedilmesiyle birlikte, insanlık tarihine dair daha önce doğru kabul edilen hangi genel bilgi değişmiştir?
Göbeklitepe'nin keşfi, insanların henüz yerleşik hayata geçmeden, avcı-toplayıcıyken bile din ve inanç sistemlerine sahip olduklarını kanıtlamıştır [3].
26. Anadolu'daki tarih öncesi yerleşimlerin (MÖ 8200 - MÖ 7000) kronolojik sıralaması ve tarih şeridi mantığına göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Milattan önceki tarihlerde, sayısal değer büyüdükçe günümüzden uzaklaşılır; bu nedenle MÖ 8200 (Çayönü), MÖ 7000'den (Hacılar) daha eski bir tarihtir [4].
27. Anadolu'da avcı-toplayıcı yaşamdan yerleşik hayata geçiş sürecinde sosyal hayatta yaşanan en önemli değişim aşağıdakilerden hangisidir?
Tarımsal üretimin başlamasıyla insanlar yerleşik hayata geçmiş, ürün fazlası ortaya çıkmış ve bu durum mesleki iş bölümü ile ticareti başlatmıştır [5].
28. Anadolu'daki ilk yerleşimlerde insanların ihtiyacından fazla ürün elde etmesi, paranın henüz bulunmadığı bu dönemde _____ sistemine dayalı ticareti başlatmıştır.
Doğru cevap: değiş tokuş
Üretim fazlası ürünler, insanların ihtiyaç duydukları diğer mallarla değiştirilmesi yani takas edilmesiyle ticareti oluşturmuştur [5].
29. Tarih boyunca çeşitli nedenlerle yıkılan yerleşimlerin üst üste birikmesiyle oluşan ve geçmişin izlerini barındıran yapılara _____ adı verilir.
Doğru cevap: höyük
Höyükler, üst üste binmiş yerleşim katmanlarından oluşan yapay tepelerdir ve arkeolojik kazılarla incelenirler [6].
30. Anadolu'daki ilk yerleşik toplumlarda mimaride yaygın olarak kullanılan ve evlerin inşasında ana malzeme olan yapı birimi _____ olmuştur.
Doğru cevap: kerpiç
Çayönü, Çatalhöyük ve Hacılar gibi yerleşimlerde evler genellikle kerpiç malzemesi kullanılarak inşa edilmiştir [7-9].
31. Geçmişte yaşamış toplumlara ait kalıntıları bilimsel kazılarla gün yüzüne çıkararak inceleyen bilim dalına _____ denir.
Doğru cevap: arkeoloji
Arkeoloji, toprak altındaki tarihi eserleri ve yerleşimleri bilimsel yöntemlerle inceleyerek geçmişi aydınlatır [10].
32. Yerleşik yaşama geçiş ve nüfusun artmasıyla beraber başlangıçta küçük kulübelerden oluşan yerleşmeler zamanla büyüyerek _____ boyutlarına ulaşmıştır.
Doğru cevap: köy
İnsanların bir arada yaşaması ve tarımsal faaliyetler, yerleşimlerin büyüyerek köy ve daha sonra kasaba ölçülerine erişmesini sağlamıştır [2].
33. İnsanların yerleşik hayatla birlikte çömlekçilik ve maden işlemeciliği gibi farklı alanlarda uzmanlaşması toplumsal hayatta _____ kavramını ortaya çıkarmıştır.
Doğru cevap: iş bölümü
Üretim faaliyetlerinin çeşitlenmesi, insanların farklı mesleklere yönelmesine ve aralarında iş bölümü yapmalarına yol açmıştır [5].
34. Eşleştirme Sorusu
35. Eşleştirme Sorusu